Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/5697 K.2023/4279

Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalılar tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı ... Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü vekili dava dilekçesinde; Harmanyeri vasfındaki Karaman ili Kazımkarabekir ilçesi Merkez 6367 parsel sayılı taşınmaz ile mükerrerlik oluşturan davalılara ait 9109, 9360, 9361, 11032 ve 11033 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptaline karar verilmesini istemiştir.

2. Dava konusu, Karaman ili ... ilçesi Merkez 6367 parsel sayılı taşınmazın, harman yeri vasfı ile 7.600,00 metrekare yüzölçümü ile tapuda kayıtlı olduğu, beyanlar hanesinde, 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu'nun (3083 sayılı Kanun) 33. maddesine göre kısıtlı olduğuna dair Karaman İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü lehine 09.10.2012 tarihli şerh bulunduğu anlaşılmaktadır.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevabında; davanın süresinde açılmadığını, zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davanın açılmasında hukuki yarar olmadığını, dava konusu 11003 ve 11032 parsel sayılı taşınmazların başka kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edildiğini, tescilin iptal edilmesi halinde kamu hizmetlerinin aksayacağını belirterek, davanın usulden ve esastan reddini savunmuştur.

2. Davalı Hazine vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Karaman İli Kazımkarabekir İlçesi Subaşı mahallesi 6367 parsel sayılı taşınmazın "harman yeri" vasfı ile yenileme çalışmaları kapsamına alındığı, yenileme çalışmaları sonrası ada parsel numarası değişerek 955 ada 9 parselin oluştuğu, 9109 sayılı parsel 14.02.1975 tarih ve 943 yevmiye numaralı işlem ile ihdasen tescil edildiği, 9109 sayılı parselin tamamının 6367 harman yeri parseli ile mükerrer olduğu ve tamamının tescil işleminin iptal edilmesi gerektiği, 9360 ve 9361 sayılı parsellerin 26.05.1983 tarih 1415 yevmiye numaralı işlem ile ihdasen tescil edildiği,

9360 ve 9361 sayılı parsellerin tamamının 6367 harman yeri parseli ile mükerrer olduğu ve tamamının tescil işleminin iptal edilmesi gerektiği, 11032 ve 11033 sayılı parsellerin 18.12.2013 tarih ve 1189 yevmiye numarası ile 11030 numaralı parselin tescil edildiği,

aynı işlem içerisinde 11030 numaralı parsel 11008 ve 11009 numaralı parseller tevhid edilerek 11031 numaralı parselin oluştuğu, aynı işlem içerisinde oluşan 11031 numaralı parselin ifraz edilerek 11032, 11033, 11034, 11035, 11036 numaralı parsellerin oluştuğu, 11032 numaralı parsel ile 6367 numaralı harman yeri parseli arasında oluşan mükerrerliğin krokide (A) harfi ile gösterilen 886,55 m2'lik kısmının tescilinin iptal edilmesi ve iptal edilen kısımdan geriye kalan krokide (B) harfi ile gösterilen 5526,36 m2'lik kısmının tescilinin devam etmesi,

11033 numaralı parselin 6367 numaralı harman yeri parseli ile mükerrer olan krokide (C) harfi ile gösterilen 15,75 m² lik kısmının tescilinin iptal edilmesi ve iptal edilen kısımdan geriye kalan krokide (D) harfi ile gösterilen 7863,65 m² lik kısmının tescilinin devam etmesi gerektiği, yine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 1000. maddesi gereği her taşınmaz için bir sayfanın açılması gerektiği, çifte tapu halinde birbiri ile çelişen iki kayıt ortaya çıkacağı, kaydın düzeltilmesi herhangi bir süreye bağlı olmaksızın istenebileceği,

mükerrer tapu olayında kaydın düzeltilmesinin hak düşürücü süre ile sınırlamanın belirsizliğin sürüp gitmesine yol açacağı, mükerrer tapu kapsamında kalan yerin sahih esasa dayalı ve önceki tarihi taşıyan tapu kaydına değer verilmesi gerektiği belirtilerek, davanın kabulü ile, kamu orta malına ait ... İli ...

İlçesi, 6367 parsel (yeni parsel 955 ada 9 parsel) sayılı taşınmaz üzerine mükerrer olarak oluşturulan; mülkiyeti maliye hazinesine ait Karaman İli Kazımkarabekir İlçesi Yazıcımusluğu mevkii 9109 parsel (yeni 955 ada 6 parsel) sayılı taşınmazın mükerrer oluşturulan tapu kaydının tamamının iptaline, mülkiyeti maliye hazinesine ait Karaman İli Kazımkarabekir İlçesi Köyiçi mevkii 9360 parsel ( yeni 955 ada 7 parsel) sayılı taşınmazın mükerrer oluşturulan tapu kaydının tamamının iptaline,

mülkiyeti maliye hazinesine ait Karaman ili Kazımkarabekir ilçesi Köyiçi mevkii 9361 parsel (yeni 955 ada 8 parsel) sayılı taşınmazın mükerrer oluşturulan tapu kaydının tamamının iptaline, mülkiyeti Karaman İl Özel İdaresine ait Karaman ili Kazımkarabekir ilçesi Köyiçi mevkii 11032 parsel (yeni 955 ada 5 parsel) sayılı taşınmazın mükerrer olarak oluşturulan harita mühendisi bilirkişi ... ve Fen bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 06.07.2021 havale tarihli krokili raporda (A) harfi ile gösterilen 886,55 m2 ' lik kısmının tapu kaydının iptaline, krokide (B) harfi ile gösterilen 5526,36 m² lik kısmın tescilinin devamına,

mülkiyeti Karaman İl Özel İdaresine ait Karaman ili Kazımkarabekir ilçesi Köyiçi mevkii 11033 parsel(yeni 955 ada 4 parsel) sayılı taşınmazın mükerrer olarak oluşturulan harita mühendisi bilirkişi ... ve Fen bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 06.07.2021 havale tarihli krokili raporda (C) harfi ile gösterilen 15,75 m² lik kısmının tapu kaydının iptaline, krokide (D) harfi ile gösterilen 7863,65 m2 lik kısmın tescilinin devamına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davalılar vekilleri ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yasa gereği uyulması gereken iki aylık süre beklenmeden dava açıldığı için davanın usulden reddi gerektiğini, açılan davanın zamanaşımına uğradığını, davanın açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların dikkate alınmadığını, eksik ve hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

2. Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; genel bütçeli kuruluşların birbirlerine dava açmasının hukuken mümkün olmadığını, davacı ... Valiliği ile Hazine ve diğer davalı ... arasındaki ihtilafın mahkeme tarafından çözümlenmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, tapu müdürlüğü tarafından 23.03.2020 tarihli ve ..3780 sayılı yazı ile 1515 sayılı kanun gereğince Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne dava açılması yönünde bildirim yapılmışsa da 6367 parsel kamu orta malı vasfıyla 1968 yılında yapılan tapulama çalışmalarında sınırlandırılmış olup tapu kaydına göre mülkiyeti Hazineye, kullanım hakkı ise bulunduğu yer tüzel kişiliğine ait olduğu, ayrıca tapu kütüğünün beyanlar hanesinde park olması nedeniyle kapatıldığına dair şerh bulunduğu, dolayısıyla eldeki davada il tarım müdürlüğünün aktif dava ehliyetinin olmadığı,

3083 sayılı yasa uyarınca konulan şerhin de lehdarı olan il tarım müdürlüğüne dava açma hakkı vermeyeceği gerekçeleri ile, davalıların Karaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/266 Esas, 2021/421 Karar sayılı dosyasında 26.10.2021 tarihli kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.2 maddesi uyarınca anılan mahkeme kararının kaldırılarak, kaldırılan kararın yerine yeniden hüküm tesisisine; davacının davasının aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı ... Valiliği Tarım ve Orman İl Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ...

Valiliği Tarım ve Orman İl Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu alanda bulunan hizmet binaları için Kazımkarabekir İlçe ve Tarım Orman Müdürlüğünün müraacatı üzerine mera komisyonu tarafından tahsis amacı değişikliği yapıldığını ancak mükerrerlikten dolayı tescil işlemi yapılmaması nedeni ile dava konusu taşınmaz üzerinde sonradan tescili yapılan parsellerin iptali için dava açılması gerektiğinin Karaman Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından talimatlandırılarak istenmiş olduğunu ve bunun üzerine dava açıldığını, davanın Karaman Valiliği adına açıldığını,

yapılan işlemin doğrudan vekil edeni olan idareyi ilgilendirdiğini, idarenin davaya konu taşınmazın mera vasfı nedeniyle aktif dava ehliyetinin bulunduğunu, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini belirterek, hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, mükerrer tapu kaydının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 sayılı Kadastro Kanunu (3402 sayılı Kanun),

3. Değerlendirme Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,