Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/6276 K.2023/3985

Taraflar arasındaki 6292 Sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 Sayılı Kanun) gereği iade (tapu iptal ve tescil) davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 1640 parsel (28151 ada 105 parsel)ayılı taşınmaz 493 m2 yüzölçümü su basmanı ve bahçe vasfı ile ... adına tespit edilmiştir. ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/639 Esas ve 1996/158 Karar sayılı ilamı ile ...'in 20 yıldır malik sıfatıyla zilyet olmadığından tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

2.Davacı vekili dava dilekçesi özetle; dava konusu ... ili Kepez ilçesi ... Mahallesi 28151 ada, 105 parsel (Eski - ... Köyü 1640 parsel) sayılı taşınmazın davacı müvekkili adına kayıtlı olan tapu kaydının ...

4. Asliye Hukuk Mahkemesi 1995/639 Esas, 1996/158 Karar sayılı mahkeme kararı ile iptal edilerek Maliye Hazinesi adına kayıt ve tescil edildiğini, 26.04.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6292 sayılı Kanun'a göre davacı taşınmazın tapusunu iade alma hakkına sahip olduğunu, Anılan yasaya göre iade için belirlenen iki yıllık süre içinde davalı kuruma iade talebinde bulunulduğunu ancak bu güne değin davalı Hazine tarafından taşınmazın tapusu halen iade edilmediğini ve başvuruya cevap verilmediğini, bu nedenlerle ... ili ... ilçesi ...

Mahallesi 28151 ada 105 parsel (Eski - ... Köyü 1640 parsel) sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile 6292 sayılı Kann hükümleri çerçevesinde davacı adına kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; tapu iptal ve tescil davasının Hazine tarafından ... aleyhine açıldığını ve ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/639 Esas ve 1996/158 Karar Sayılı kararına göre ...

1640 parselin Hazine adına tesciline karar verildiğini, ortada tarafları sebeplerin konusu aynı olan kesinleşmiş bir mahkeme ilamı olduğunu, davacının tapu iptal ve tescil talebinin dinlenemeyeceğini, dava konusu taşınmazın tapu kaydında dava konusu taşınmazın 2/B olduğuna ilişkin herhangi bir belirtme olmadığını, davacının dava konusu taşınmazı 6292 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi kapsamında süresi içerisinde iade talebinde bulunulduğunu iddia ettiğini, yaptığı iade başvurusu sonrası İdarenin ise taşınmaz tapusunu iade etmediğini ifade ettiğini, davacının süresi içerisinde iade başvurusunu yaptığını ispat yükü kendisinde olmakla;

üzerine düşen ispatı gerçekleştirdikten sonra yapılacak hukuki işlem varsa ret kararına karşı idari yargıda idari işlemin iptali davası açılması gerektiğini, verilen idari karara karşı adli yargıda iade ve tapu iptaline ilişkin karar verilmesinin söz konusu olamayacağını, bu nedenlerle öncelikle görev yönünden davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının yargı yolu caiz olmaması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesi uyarınca davanın usulden reddine, davaya bakmakla yetkili mahkemenin İdari Yargı Mahkemeleri olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; benzer davaların daha önce asliye hukuk mahkemelerinde görülüp karara bağlandığını ve istinaf mahkemesince onanmasına karar verildiğini, mahkemece keşif yapıldıktan sonra görevsizlik kararı verildiğini, bunun da bu hususta kesin bir norm olmadığını gösterdiğini, Kanun'un sadece iki yıl içinde başvuru şartını öngördüğünü, davacının taşınmazının Kanundaki şartları taşıdığını belirterek istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Uyuşmazlık Mahkemesinin 28.05.2020 tarih, 2020/56 esas, 2020/309 karar sayılı 25.02.2019 tarih 2018/820 esas, 2019/117 karar sayılı, 27.11.2017 tarih 2016/519 esas, 2017/659 karar sayılı kararlarında belirtildiği üzere 6292 sayılı Kanun'un 7/1 ve 4. maddelerinde idareye inceleme sonucunda taşınmazı bedelsiz iade edip etmeyeceği, dayanak tapu kaydının 7/a ve b bentlerinde belirtilen nitelikteki tapulardan olsa bile idarenin bedelsiz iade edip etmeyebileceği,

yerine idarece belirlenen başka yerden taşınmaz verilebileceği yada rayiç bedelinin ödenebileceğine ilişkin geniş takdir hakkı tanındığı, bu durumda adli yargının görevli olmasının idarenin seçenekli yetkilerini kullanmasına engel olacağı, bu tür davalarda adli yargının irdeleyeceği hususun dayanak tapu kaydının 7/a ve b bentlerinde sayılan nitelikte olup olmayacağı hususu olduğu,

bundan sonraki aşamalarda bu nitelikleri taşısa bile bedelsiz iade edip etmemek edilecekse başka yerden mi taşınmaz verileceği hususunun yada rayiç bedel mi ödeneceğini idarenin işi olduğunun belirtildiği yine idareye başvurulmuş ise sonucunun beklenmesine gerek olmadığı çünkü 1. fıkraya göre idarece resen de harekete geçilebileceği anlaşıldığından davacının istinaf isteminin esastan reddi" kararı verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın hukuka aykırı olduğu, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi kapsamında olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Ek 4 üncü maddesi, 6292 sayılı Kanun'un 6, 7 ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 99,20 TL'nin temyiz eden davacıdan alınmasına

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,