Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/7180 K.2022/9926

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemece verilen davanın kısmen kabul kısmen reddine dair kararın davacı ... İdaresi vekili, davalı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 27.12.2021 tarihli ve 2021/8648 Esas, 2021/12958 Karar sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmiştir. Davacı ... İdaresi vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenmiş olmakla dosya incelendi,gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... İdaresi vekili, dava konusu ... İlçesi ... Köyü 195 ada 160 parsel ve 226 ada 4 parsel sayılı taşınmazların ... Kadastro Mahkemesinin 2002/5 Esas, 2002/18 Karar sayılı kararı ile hükmen orman olarak Hazine adına tescil edilen 597 parsel içerisinde yer aldığı iddiasıyla tapu kayıtlarının iptali ile orman olarak Hazine adına tapuya kayıt ve tescillerini, kullanıcı tespitlerinin iptalini, müdahalelerinin men'ini ve taşınmazdaki yapıların kal'ini talep etmiştir. Davacı vekili yargılama sırasında müdahalenin men'i ve kal taleplerinden vazgeçmiştir. Davalı ... ve davalı Hazine vekili; ayrı ayrı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece ilk kararda; davanın tapu iptal ve tescil talebi yönünden kabulüne, men’i müdahale ve kal talebi yönünden ise reddine karar verilmiş, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 12.01.2016 tarihli ve 2015/14695 Esas, 2016/151 Karar sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; davacının tapu iptal ve tescile yönelik talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile ... İli ...

İlçesi ...

Köyü 195 ada 160 parsel sayılı 1.026,73 m2 büyüklüğünde tarla vasfında davalı ... adına tapuda kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman olduğunun tespitine, tapunun beyanlar hanesindeki “6831 sayılı Kanun'un 2/b maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırı dışına çıkartılmıştır.” beyanı ile muhtesat bilgilerindeki "1049842 sistem nolu ağaç tipinde ...kızı 1958 doğumlu ...'in 1982 yılından beri kullanımındadır" kayıtlarının terkinine ve kaldırılmasına, davacının ...

İli ... İlçesi ... Köyü 226 ada 4 parsel sayılı taşınmaza ilişkin talebinin reddine, davacının meni müdahale ve kal talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Hükmün; davacı ...

İdaresi vekili, davalı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Mahkemece davalı ...’in temyizinin süresinde olmadığından bahisle 04.10.2018 tarihinde ek karar verilmiş bu ek kararın da davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 27.12.2021 tarihli ve 2021/8648 Esas, 2021/12958 Karar sayılı ilamı ile davalı ...’in temyizi süresinde yapılmadığından ek karara yönelik temyiz itirazlarının reddine, davacı ...

İdaresinin 226 ada 4 parsele yönelik temyiz itirazlarının reddi ile bu parsel yönünden kararın onanmasına, davalı Hazine vekilinin 195 ada 160 parsele yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile bu parsel yönünden kararın bozulmasına karar verilmiştir. Davacı ... İdaresi vekili süresinde karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dava; 5831 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 3402 sayılı Kanun'a eklenen Ek-4. maddesi uyarınca yapılan kullanım kadastrosu sonucu oluşan tapu kaydının iptali ve tescil ile beyanlar hanesindeki şerhlerin silinmesi istemlerine ilişkindir.

1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına ve Yargıtay ilamında açıklanan gerektirici sebeplere göre yerinde olmayan ve HUMK’un 440. maddesinde yazılı hallerden hiç birisine uymayan davacı ... İdaresi vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istemleri yerinde görülmemiştir.

2. Hemen belirtmek gerekir ki; usuli kazanılmış hak kavramı, anlam itibarıyla bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir. Usuli müktesep hak müessesesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda düzenlenmiş olmamakla beraber davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri hâline gelmiştir.

Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 09.05.1960 tarihli ve 1960/21 Esas, 1960/9 Karar; 04.02.1959 tarihli ve 1959/13 Esas, 1959/5 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararları)

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.07.2006 tarihli ve 2006/4-519 Esas, 2006/527 Karar sayılı, 03.12.2008 tarihli ve 2008/10-730 Esas, 2008/732 Karar sayılı kararları)

Bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmesi durumunda da usuli kazanılmış hak doğmuş olur. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez.Yani kesinleşmiş bu kısımlar o kısımlar lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak teşkil eder.

Somut olaya gelince. Mahkemece verilen ilk kararda dava konusu 195 ada 160 parsel yönünden; davacının tapu iptal ve tescile yönelik talebinin kabulü ile; ... İli ... İlçesi ...

Köyü 195 ada 160 parsel sayılı 1.026,73 m2 büyüklüğünde tarla vasfında davalı ... adına tapuda kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman niteliğiyle ... adına tapuya kayıt ve tesciline, tapunun beyanlar hanesindeki “6831 sayılı Kanun'un 2/b maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırı dışına çıkartılmıştır.” beyanı ile muhtesat bilgilerindeki "1049842 sistem nolu ağaç tipinde ...kızı 1958 doğumlu ...'in 1982 yılından beri kullanımındadır" kayıtlarının terkinine ve kaldırılmasına karar verilmiş bu parsele yönelik karar davalı ... tarafından temyiz edilmişse de davalı Hazine tarafından temyiz edilmemiştir.

Davalı ...’in temyizi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 12.01.2016 tarihli ve 2015/14695 Esas, 2016/151 Karar sayılı ilamı ile eksik araştırma inceleme yapıldığından bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda mahkemece yine ... İli ... İlçesi ...

Köyü 195 ada 160 parsel sayılı 1.026,73 m2 büyüklüğünde tarla vasfında davalı ... adına tapuda kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman olduğunun tespitine, tapunun beyanlar hanesindeki “6831 sayılı Kanun'un 2/b maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırı dışına çıkartılmıştır.” beyanı ile muhtesat bilgilerindeki "1049842 sistem nolu ağaç tipinde ...kızı 1958 doğumlu ...'in 1982 yılından beri kullanımındadır" kayıtlarının terkinine ve kaldırılmasına karar verilmiş bu karar bu defa davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bu temyiz talebine istinaden Dairemizin 27.12.2021 tarihli ve 2021/8648 Esas, 2021/12958 Karar sayılı ilamının 3. bendinde açıklanan nedenlerle kararın bozulmasına karar verilmişse de az yukarıda da açıkladığı üzere davalı Hazine, ilk kararı temyiz etmemiş olup bu nedenle davacı ...

İdaresi lehine usuli kazanılmış hak oluştuğundan Dairemiz ilamının 1. ve 2. bentleri aynen muhafaza edilmek suretiyle 3. bendinde yapılan bozma yerinde olmayıp davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.