Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/7309 K.2023/2506

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili, davalı ... İdaresi vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davacı ... tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında ... İli ... İlçesi ... Mahallesi, 2951 parsel 5.666,00 metrekare, 2950 parsel 8.647,34 metrekare, 2954 parsel 10.637,36 metrekare yüzölçümü ile davalı olduklarından nitelik ve malik haneleri açık olarak tespit görmüştür.

2. Davacı dava dilekçesinde; kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın adına tescili istemiyle dava açmıştır.

II. CEVAP

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararıyla; taşınmazların tarla ve daha sonrasında 1990 yılında zeytin ağacı dikilmek suretiyle kullanıldığı, orman niteliğinde bulunmadıkları, zilyetlikle iktisap koşulları ile imar ve ihya koşullarının gerçekleştiği gerekçeleri ile davanın kabulüne, çekişmeli 2950, 2951 ve 2954 parsel ... taşınmazların davacı ... adına tespit ve tescillerine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili, davalı ... İdaresi vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 25.04.2022 tarihli ve 2021/17671 Esas, 2022/3945 Karar ... ilamında.

Mahkemece zilyetlikle kazanma koşulları oluştuğundan taşınmazların davacı adına tesciline karar verilmiş ise de bu durum dosya kapsamına uygun düşmediği, keşif sırasında dinlenilen mahalli bilirkişilerin, taşınmazlara 1990 yılında zeytin ağacı dikildiğini ve taşınmazların o zamandan beri kullanıldığını beyan ettiği, 2021 tarihli ziraat bilirkişi raporunda da taşınmazlar üzerindeki zeytin ağaçlarının 30-31 yaşında olduklarının belirtildiği, bu durumda imar ihyanın 1990 yılında tamamlandığının dosya kapsamından anlaşıldığı, taşınmazlar 16.10.2008 tarihinde onaylanan nazım imar planı kapsamında kaldığından,

imar ihyanın tamamlandığı tarihten taşınmazların imar planı kapsamına alındığı tarihe kadar zilyetlikle kazanma süresinin dolmadığı, bu sebeple taşınmazlar üzerindeki muhdesatın davacıya ait olduğu göz önünde bulundurularak davacının davasının reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacı karar düzeltme dilekçesinde; Yargıtay bozma kararının doğru olmadığını çünkü imar ihya ve zilyetlik süresinin sadece zeytin ağaçlarının yaşına göre belirlendiğini oysa taşınmazın öncesinde tarla olarak kullanıldığının dikkate alınmadığını, dolayısıyla zilyetlik koşullarını sağladığını açıklayarak, bozma kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkin davada, zilyetlik ile imar ihya koşullarının davacı lehine oluşup oluşmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 440 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme

1. Davacı ...'in karar düzeltme taleplerinin incelenmesi sonucu, davacının 1977 yılında tescil harici bırakılan taşınmazın imar ihya iddiasına dayanarak 2013 yılında tescil davası açtığı daha sonra yörede kadastro çalışması yapıldığından dosyanın Kadastro Mahkemesine gönderildiği ve dava tarihinden önce 2008 yılında yapılan nazım imar planı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle mülk edinme koşullarının davacı lehine oluştuğu kabul edilmiş ancak Dairemizce taşınmazlar üzerindeki zeytin ağaçlarının yaşı dikkate alınarak ve mahalli bilirkişi ve tanıkların taşınmazların üzerindeki zeytin ağaçlarının dikildiği zamandan beri kullanıldığını beyan ettikleri dolayısıyla imar ihyanın tamamlandığı tarihten taşınmazların imar planı kapsamına alındığı tarihe kadar zilyetlikle kazanma süresi dolmadığından davanın reddine karar verilmesi yönünde karar verilmiş ise de bu nedenle yapılan bozmanın maddi hataya dayalı olduğu anlaşılmıştır.

Şöyle ki. Mahkemece yapılan keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarında taşınmazların öncesinde tarla olarak kullanıldıkları açıkça beyan edilmiştir.

Ancak zilyetlik süresinin tespiti açısından taşınmazların nazım imar planı kapsamına alındıkları tarihten öncesine ait hava fotoğraflarının tamamı incelenmemiş mahalli bilirkişi ve tanıkların beyanları maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmadığı gibi beyanların doğruluğu yani taşınmazların öncesinde gerçekten tarla olarak kullanılıp kullanılmadığı hava fotoğrafları incelenmek suretiyle belirlenmemiştir.

Bu nedenle bölgede çekildiği tespit edilen 1968, 1970, 1973, 1975, 1976, 1984, 1994 ve 1997 tarihli hava fotoğrafları özellikle taşınmazların tescil harici bırakıldığı 1977 yılı ile nazım imar planı kapsamına alındıkları 2008 yılları arasında kalan tarihlere en yakın 1976, 1984 ve 1994 tarihli hava fotoğrafları ile Mahkemece tespit edilecek başka tarihli hava fotoğrafları varsa bunlarda incelenmek suretiyle taşınmazların öncesinin ne olduğu, sınırlarının belirgin olup olmadığı,

hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldıkları, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadıkları, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmedikleri ve edilmiş iseler her bir taşınmaz yönünden imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığı belirlenmek suretiyle hüküm kurulması gerekirken eksik bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2. O halde Mahkemece, yöreye ait hava fotoğraflarının tamamı ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir ziraat mühendisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğraflarının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazlar, çevre parsellerle birlikte hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak,

temyize konu taşınmazların niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazların imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı,

bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

3. Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı;

ziraatçi bilirkişiden taşınmazların evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, zilyetlikle kazanma koşullarını sağlayan taşınmaz yada taşınmazlar yönünden davacı lehine tescil kararı verilmeli şayet zilyetlikle kazanma koşullarının oluşmadığı taşınmaz ya da taşınmazlar yönünden ise üzerindeki muhdesatın davacıya ait olduğu göz önünde bulundurularak, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

4. Hükmün, temyiz incelemesi sonucunda yazılı sebeple bozulması gerekirken Dairemizin 25.04.2022 tarihli ve 2021/17671 Esas, 2022/3945 Karar ... ilamında yazılı gerekçeyle bozulmasına karar verilmiş ise de bu durumun maddi hatadan kaynaklandığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, davacının karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin bozma ilamı kaldırılarak yukarıda belirtilen gerekçe ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı ...'in karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 25.04.2022 tarihli ve 2021/17671 Esas, 2022/3945 ... bozma ilamının KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı nedenlerle 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, Peşin harcın istek halinde karar düzeltme isteyene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,