Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/756 K.2023/5188

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; duruşma isteminin dava değeri itibariyle reddine karar verilmiş olup, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kullanım kadastrosu sırasında, ... ili ... ilçesi Bağlık Mahallesi çalışma alanında bulunan 1446 ada 5 parsel ... taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı ve ... oğlu ... ve ... kızı ...'in fiili kullanımında bulunduğu şerhi yazılarak Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra, 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (692 ... Kanun) uyarınca ... ve ...'e satılarak 10.09.2013 tarihinde tapuya tescil edilmiştir.

2. Davacılar ..., ... ve ... vekili dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi Bağlık Mahallesi 1446 ada 5 parsel ... taşınmazın müşterek muristen intikal ettiğini ve tüm mirasçıların hak sahibi olduğunu ileri sürerek, taşınmaz ve üzerindeki binanın tapu kaydının iptali ile 1/3' er oranındaki miras paylarına göre tapuya tesciline, taşınmaz arsa ve muhtesatın muris ...’e ait iken ölümü ile mirasçılarına intikal ettiğinin ve murisin zilyet ve tasarrufunda bulunduğunun tespitine,

muris ... mirasçılarının arsa satın alınması için ödenen bedelin (1/3 orandaki) miras paylan nispetinde gerektiğinde ödeyecekleri bedelin de tespiti ile ödeme halinde iptal ve tescil işleminin yapılmasına, davalıların haksız işgali sebebiyle ihtar tarihinden geriye doğru 5 yıllık ecrimisilin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın davalıların babası ... tarafından satın alındığını ve üzerine ev yaptığını, ölümüyle anneleri Ayşe ve kendilerine, anneleri Ayşe' nin de ölümüyle çocukları İbrahim ve ...’ya kaldığını, taşınmaz üzerindeki eski yapıyı yıkarak mevcut binayı yaptıklarını, 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi kapsamında bulunan dava konusu taşınmazın, 2012 yılında 6292 ... Kanun gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılarak kullanıcı oldukları tespit edilen davalı ... ile davacı ...'nın muvakatnameleri gereği eşleri olan davalı ... ve davacı ... tarafından satın alınarak 1/2’şer hisse ile adlarına tescil edildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. Yörede 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) ek 4 üncü maddesi uyarınca yapılan kadastroda çekişme konusu davacı ve davalılar adına kayıtlı taşınmazın satılarak davacı ... ve davalı ... adına tapuya tescil edildiği, kullanım kadastrosu kesinleşerek tapuya tescil edilen taşınmazın beyanlar hanesindeki şerhe yönelik davanın dinlenebilmesi için davanın, 6292 ...

Kanun uyarınca taşınmazın satış işleminden önceki bir tarihte ve Hazineye yöneltilerek açılması gerektiği, taşınmazı satın alan kişi adına tapuya tescil edilip mülkiyet belirlendikten sonra açılacak davaların dinlenme olanağı bulunmadığı, hak sahibine yapılan 6292 ... Kanun uyarınca yapılan satış sonucu oluşturulan tapu kaydının yolsuz niteliğinde olmadığı bu tür davaların 6292 ...

Kanun kapsamında hak sahibine satış yapılmadan evvel Hazineye husumet yöneltilerek açılması hususu dava şartı olup mahkemelerce yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerektiği, eldeki davanın 29.01.2016 tarihinde açıldığı ve açılan davanın 6292 ...

Kanun kapsamına göre davalı hak sahiplerine yapılan satış tarihlerinden sonra yapıldığının ve satış işleminden önce Hazinenin taraf gösterilerek tespitin iptali yönünde dava açılmadığının anlaşıldığından davacılardan ... ve ...'in davalılar yönünden açmış bulunduğu davanın reddine, davacı ...'in dava konusu taşınmazda 1/2 oranında hisse sahibi olduğu ve bir davanın dinlenebilmesi başka bir ifade ile işin esasının incelenebilmesi için gerekli şartlardan birisi de davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunması gerektiği, 6100 ...

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 114/1-h maddesine göre hukuki yarar dava şartı olduğu, Mahkemece dava şartları bulunup bulunmadığı her aşamada kendiliğinden araştırılacağı buna göre davacının hissedar olduğu taşınmazda tapu iptal davası açmasında hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, ecrimisil talebi yönünden ise davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davacılar ... ile ... ve davalı ...'in müşterek muris anneleri ...'in mirasçısı olduklarını, davacı mirasçı ... yurtdışında Almanya'da ve diğer davacı ...'in hem Almanya'da hem de ... ilinde yaşadığını, taşınmazı davalıların zilyet ve tasarruf ettiklerini, taşınmazın emlak ve vergi kaydı olduğunu, davalıların taşınmazı davacıların yurtdışında olması sebebiyle zilyet ve tasarruf ettiğini, müşterek muris anneleri ...'den intikal eden taşınmazı diğer (2) kardeşi ... ile kız kardeşi Melek'e haber vermeden yokluklarında 6292 ...

Kanun'un 2/B maddesi gereği, orman vasfını kaybettiğini ve orman dışına çıkarılan arsayı Milli Emlak Müdürlüğünden satın aldığını ve diğer kardeşlerinin taşınmaz bina ve arsadaki miras payı ve haklarını yok saydığını, davacıların davalılara noterden ihtar çekerek tapu kaydının düzeltilmesini ve taşınmaz arsa ve binadaki davacılara ait payları için intifadan menlerini talep ettiklerini, davacı muris Ayşe'nin mirasçılarının miras hak ve payları resen davalı ... tarafından gerek kadastro tespiti sırasında, kendilerinin yokluklarından istifade ile gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunu, davacılar ... ve Melek'in ecrimisil davalarının da,

davalının haksız işgalinin, davacıların hak sahibi oldukları taşınmazdaki hak ve hisselerine haksız tecavüzleri sabit olmasına karşın davalarının bu yönüyle reddinin de haksız ve hukuka aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazın Hazine tarafından dava tarihinden önce 6292 ...

Kanun uyarınca davalılara satıldığı, taşınmazın davalı adına tescil edilmesinden sonra tapu iptali ve tescil, muhdesat şerhinin düzeltilmesi istemiyle açılan davanın dinlenme olanağının bulunmadığı, ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olduğu, davacılar ... ve ...'in malik olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı açıklanarak, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ...

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 6292 ... Kanun gereğince satılan taşınmazlar hakkında açılan tapu iptali ve tescil, tazminat ve ecrimisil talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 ... Kanun'un Ek 4 üncü maddesi ve 6292 ... Kanun hükümleri,

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR