Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/800 K.2024/3782

Taraflar arasındaki kadastro (orman kadastrosuna itiraz) davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı ... İdaresi vekili davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ... İdaresi 21.08.2008 tarihli dava dilekçesiyle; Midyat ilçesi ... Köyü çalışma alanında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 4 üncü maddesi hükümlerine göre yapılan orman kadastrosunda 101 ada 1, 102 ada 1 ve 103 ada 1 nolu parsellerin orman olarak tespit edilerek kısmi ilana çıkartıldığını, ancak, dava dilekçesinde gösterilen ve ölçüm ve sınırlandırma yapılmadığı için ada ve parsel numaraları bulunmayan alanların orman sayılan yerlerden olduğu halde, orman sınırları dışında bırakıldığını ileri sürerek, bu alanların orman sınırları içine alınması talebiyle Hazine ve Köy Tüzel Kişiliğine husumet yönelterek dava açmıştır.

Dava tarihinden sonra yapılan tesis kadastrosu sırasında davaya konu Mardin ili Midyat ilçesi ...’de bulunan 153 ada 14 parsel sayılı 6.545,09 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz senetsizden, tarla vasfıyla ... adına tespit edilmiş, davalı şerhi verilerek kadastro tutanakları dosyaya getirtilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, davaya konu taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... İdaresi ve davalılar Hazine, ... ve ... tarafından temyiz edilmekle Yargıtay (kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 10.02.2021 tarihli ve 2020/3764 Esas, 2021/987 Karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma ilamında özetle “orman bilirkişisi raporunda 1953 tarihli hava fotoğrafının incelendiğini, 153 ada 14 parsel sayılı taşınmazın tamamının açık alanda göründüğünü bildirmiş ise de, taşınmazın konumu, hava fotoğrafları üzerinde gösterilmediği için bu tespit denetlenemediği gibi, ziraat bilirkişisinin, taşınmazların uzun yıllardır kullanıldığı, keşifte dinlenen mahalli bilirkişilerin, taşınmazın kullanıldığı yönündeki beyanları, gerçeğin bir görüntüsü olan dava tarihinden önceki yıllara ait hava fotoğraflarıyla denetlenmediği için zilyetlik araştırması da usulüne uygun ve yeterli şekilde yapılmamıştır” gereğine değinilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu ve davalı kişi yararına kazanma koşulları oluştuğu gerekçesiyle davanın reddine, taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm, davacı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma kararına uyulmasına rağmen gerekleri tam olarak yerine getirilmeden karar verilmiştir.

Şöyle ki; bölgede kesinleşen orman kadastro çalışması yapılmadığından dava konusu taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı eski tarihli hava fotoğrafı ve memleket haritası uygulaması ile belirlenecektir. Somut olayda orman bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın 1954 hava fotoğrafına göre açık alanda kaldığı belirtilmesine rağmen taşınmazın koyu renkli alanda kaldığı görülmektedir. Bu durumun neden kaynaklandığı açıklanmadığı gibi aynı gün Dairemizden temyiz incelemesi ile geçen komşu parsellere ilişkin dosyalar bulunmakta olup bu parsellerin orman bütünlüğünü bozup bozmaması yönünden bilirkişiden birleşik kroki istenilmesi ve buna göre karar verilmesi gerekirken bu husus da yerine getirilmemiştir.

O halde Mahkemece, yöreye ait “en eski” tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan,

aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişi kurulu, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116 sayılı Orman Kanunu (3116 sayılı Kanun), 4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine Ve Bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4785 sayılı Kanun) ve 5658 sayılı Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanun'lar (5658 sayılı Kanun)

karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri/ile orman bilirkişisi/bilirkişileri eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak)denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli,

taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak temyize konu taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 17/2 nci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı,

bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek, sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.