Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/8095 K.2023/6176

Taraflar arasındaki davanın sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Mahkemenin verdiği önceki karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, bozma ilamında özetle; "yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya elverişli olmadığı, keşifte uygulandığı açıklanan 1959 tarihli hava fotoğrafı çok eski tarihli olup sonuca ulaşmak açısından olaya ışık tutmadığı, 1992 tarihli hava fotoğrafının ise, süre açısından yetersiz kaldığı, bu nedenle tespitlerin yapıldığı 24.10.1991 tarihinden geriye doğru en az yirmi yıl öncesine ait (1960-1971 yılları arası) iki ayrı zamanda çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulması,

1960-1971 yılları arasında çekilmiş ölçekli stereoskopik hava fotoğraflarının olmaması halinde gönderen kurumca bunun gerekçesinin gösterilmesinin istenmesi, stereoskopik hava fotoğraflarının jeodezi ve fotoğrametri uzmanı üç mühendisden oluşan bilirkişi kurulu tarafından keşifte uygulanması, hava fotoğraflarının stereoskopik alet ile üç boyutlu olarak incelemeye tabi tutulması, çekildikleri tarihlere göre taşınmazların kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadıkları, imar ve ihyalarının tamamlanıp tamamlanmadığı,

kadastro tespitlerinin yapıldığı sırada üzerinde çamlık ve çalılıkların bulunması gözetilerek imar ve ihyanın hangi tarihte tamamlandığının açıklığa kavuşturulması, bu konuda uzman bilirkişilerden gerekçeli, denetime açık, tutanaktaki niteliklerde gözetilerek karşılaştırmalı rapor sunulmasının istenmesi, taşınmazların niteliklerinin hiçbir duruksamaya yer verilmeyecek biçimde belirlenmesi gereğine değinildikten sonra, dava konusu taşınmazlar çamlık, taşlık ve çalılık nitelikleri ile tespit edildiklerine göre 3402 ...

Kadastro Kanununun 17 nci maddesi uyarınca diğer kazanma koşulları yanında imar ve ihya koşullarınında araştırılıp belirlenmesinin gerekeceği, bu nedenle, yerel bilirkişi ve tanıkların HUMK'un 258, 259.

(HMK.m.243, 244, 259 ve 290/2) maddeleri gereğince davetiye ile keşif yerine çağrılmaları, uyuşmazlığın taşınmaza ilişkin bulunması nedeni ile keşif yerinde dinlenilmeleri, davacının taşınmazların imar ve ihyasına hangi tarihte başladığı, imar ve ihyayı ne şekilde yaptığı, hangi biçimde emek ve para sarf ettiği, tutanaklarda çamlık, taşlık ve çalılık yazılı bulunduğu 1991 yılında yapılan tespitlerde bu nitelikleriyle belirlendikleri, imar ve ihyalarının henüz tamamlanmadığı gözetilerek, yerel bilirkişi ve tanıklara tutanakların edinme sebepleri ile nitelik bölümleri okunarak bilgilerine başvurulması,

imar ve ihyanın hangi tarihte tamamlandığının olaylara dayalı olarak kesin bir biçimde saptanması, ondan sonra toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne, dava konusu 171 ada 131 parsel ... taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1.Davacı vekilinin 171 ada 149 parsel ... taşınmaza yönelik temyiz itirazları yönünden;

Mahkemece verilen 13.05.2014 tarihli kararda dava konusu 171 ada 149 parsel yönünden davanın reddine, 171 ada 131 parsel yönünden ise davacının tapu iptal ve tescile yönelik talebinin kabulü ile taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş, 131 nolu parsele yönelik karar davalı Hazine tarafından temyiz edilmişse de, 149 nolu parsele yönelik karar davacı tarafından temyiz edilememiştir.

Davalı Hazine vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 07.02.2017 tarihli ve 2016/21832 Esas, 2017/1309 Karar ... ilamı ile eksik araştırma inceleme yapıldığından bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda mahkemece yine 171 ada 131 parsel yönünden, davacının tapu iptal ve tescile yönelik talebinin kabulü ile taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karar bu defa hem davacı vekili hem de davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yukarıda da açıkladığı üzere davacı vekili 149 nolu parsele yönelik önceki kararı temyiz etmemiş olup bu nedenle davalı Hazine lehine usuli kazanılmış hak oluştuğundan davacı vekiline yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı Hazine vekilinin 171 ada 131 parsel ... taşınmaza yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra yapılan keşif sonrası ziraat mühendisi bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi heyetinin ortak hazırladığı 16.08.2019 tarihli raporun sonuç kısmında.

"131 nolu parselin eski tarihli hava fotoğraflarında ve memleket haritalarında içinde çam ağacı görülmemesi, daha önceki raporlarda da ziraat arazisi olarak değerlendirilmesi, ziraat mühendisinin değerlendirmelerinden de imar ihyasının 1964 tarihinde yapılmaya başlandığı" yazılı ise de, aynı raporun ziraat mühendisi incelemesi kısmında açıkça.

"131 nolu parselin bir kısmı ile aynı ada 137 parselin bir kısmı üzerine yeni yapılmış olan bir konut amaçlı yapı ve bu evin güney kısmında yaklaşık 1,75 metre yüksekliğinde duvar ve içerisi doğal zemine göre yaklaşık 1,5 metre yüksekliğinde toprak dolgu ile oluşturulmuş olan evin bahçesinin bulunduğu, 131 nolu parselin bir kısmına oturmakta olan ev ve bahçesi haricindeki kısmının ise doğal zemine sahip durumda ve evin bahçesine göre düşük katta, taşlık-kayalık ve çalıları kısmen yeni temizlenmiş durumda olduğu,

evin önünde bulunan duvarla çevriti dolgulu alanda duvar kenarlarında bazısı yeni, bazıları ise 6-7 yıl önce dikilmiş, bir kısmı da 15-20 yıl öncesi yerinde önceden mevcut olan delicelerin aşılanması ile yetiştirilmiş olan 7 adet zeytin ağacı bulunduğu" belirtilmiştir. Bunun yanında aynı raporun ekinde yer alan birbirini takip eden 1964 ve 1972 yıllarına ait hava fotoğrafı görüntüleri de ziraat mühendisi bilirkişinin tespitleri ile uyumlu olduğu görülmektedir.

Bilindiği üzere, tapuda kayıtlı olmayan bir taşınmazın olağanüstü zaman aşımı ile kazanılabilmesi için, imar ihya gerektirmeyen taşınmazlar yönü ile taşınmazın çekişmesiz ve aralıksız olarak en az 20 yıldan beri malik sıfatı ile zilyet edilmesi, imar ihya gerektiren taşınmazlar yönünden ise masraf ve emek sarfı ile taşınmazın imar ve ihya edilmesine müteakip, bu koşulların yerine getirilmesi gerekmektedir.

Ne var ki, ziraat mühendisi bilirkişinin değerlendirmesi ve birbirini takip eden hava fotoğrafı görüntüleri dikkate alındığında yapılan tespitlerin 1991 tarihli kadastro tespitini doğruladığı, davacıların dayandıkları ve zilyetlikle birleşmeyen vergi kayıtlarına hukuken değer verilemeyeceği nazara alındığında davacı lehine zilyetlikle kazanma süresi ve koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yetersiz gerekçe ile soyut yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına dayalı olarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

...