Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/1453 K.2023/2581

Taraflar arasındaki asıl dosyada tescil, birleşen dosyada zilyetliğin tespiti ve beyanlar hanesine şerh davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince ayrı ayrı davaların usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl dava davacısı Hazine vekili ve birleşen dava davacısı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kamu düzenine aykırılık nedeniyle ayrı ayrı kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleşen davaların usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl dava davacısı Hazine vekili, asıl dava dahili davalısı ... Büyükşehir Belediyesi vekili ve birleşen dava davacısı ... vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davanın konusu; ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... mevkiine kain ekli krokide gösterilen tescil harici yere ilişkindir.

2. Asıl dava davacısı Hazine vekili dava dilekçesinde; dava konusu yerin 1944 yılında orman tahdit sınırları içerisinde kaldığını, öncesinin Devlet ormanı olduğunu, taşınmazın 6831 ... Orman Kanunu’nun (6831 ... Kanun) 3302 ... Kanun ile değişik 2/ B maddesi kapsamında 1989 yılında yapılan çalışmalarda XIX nolu 2/b orman parseli içinde orman sınırları dışına çıkarıldığını, dava konusu yerin 2010 yılında 5831 ... Tapu Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un (5831 ... Kanun) 8 inci maddesi ile eklenen geçici 4 üncü maddesi uyarınca yapılan kullanım kadastrosu çalışmasında tutanak düzenlenmediğini, bu nedenle dava konusu tescil harici yerin 2/B parseli olarak Hazine adına tapuya kayıt ve tescilini istemiştir.

3. Fer'i müdahil ... vekili; davacı Hazine tarafından tescili istenen yerin fiili kullanıcısının ... olduğunu, bitişiğindeki 215 ada 15 parsel olan 2/B arazisinin kadastro çalışmasında kullanıcısı olarak ...’un yazıldığını, dava konusu yer ile bu yerin bütün olarak kullanıldığını, Hazine yanında fer'i müdahil olmada hukuki yarar bulunduğunu, tesciline karar verilecek taşınmazın satın alınabilmesi için taşınmazın Hazine adına tescili ile beyanlar hanesine 6831 ...

Kanun'un 2/B maddesi ile orman sınırları dışına çıkarılan yer olduğu ve kullanıcısının ... olduğu şerhinin yazılmasını, davacı yanında feri müdahil olma talebinin kabulünü talep etmiş, Hazine tarafından ...’un fer'i müdahale talebinin kabul edilmediği beyan edilmiş, İlk Derece Mahkemesince 21.09.2017 tarihli celsede fer'i müdahale talebinin kabulüne karar verilmiştir.

4. Birleşen dava davacısı ... vekili dava dilekçesinde; davacı kullanımında olan dava konusu yerin Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan alanda kalmasına rağmen kadastro ekiplerince os noktalarının hatalı uygulanması nedeniyle davacı kullanımında olan büyük kısmın tespit ve tescilinin kullanım kadastrosu esnasında yapılmadığını, bu yerin davacı kullanımında olduğunu, Hazine tarafından Ortaca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/420 Esas ... dosyasında alınan bilirkişi raporunda B, D ve F harfli yerlerin Hazine adına ayrı parsel numaraları verilerek Hazine adına tescili ile tapunun beyanlar hanesine “3302 ... Kanun ile orman sınırları dışına çıkarılan 2/b vasıfli yer“ ibaresi ile “kullanıcısı ...” ibaresinin konulmasını istemiştir.

II. CEVAP

1. Asıl dava davalısı ... vekili; taşınmazın imar planı dışında olduğunu, belediyenin bu yerde herhangi bir kullanımı bulunmadığını, belediyeye devredilen yerlerden de olmadığını, davanın reddini savunmuştur.

2. Asıl dava dahili davalısı ... Büyükşehir Belediyesi vekili; davanın usul, süre ve esastan reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. Dava ilk olarak Ortanca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/420 Esas numaralı dosyası ile açılmış olup İlk Derece Mahkemesince, gerek Mahkemenin 2014/426 Esas ... dosyasında alınan bilirkişi beyanları gerek eldeki davada alınan bilirkişi raporları gerekse Birleşen Ortaca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/349 Esas ... dosyasında yapılan keşifte alınan tanık ve mahalli kişi beyanları hükme esas alınarak, asıl ve birleşen Ortaca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/349 Esas ... davalarının ayrı ayrı kabulü ile ... ili ... ilçesi ...

Mahallesi ... Mevkiinde kain ve 01.11.2017 tarihli fen bilirkişisi ... ... tarafından hazırlanan rapor ve keşif ölçü krokisinde mavi renk ile boyalı B harfi ile gösterilen 45,93 m2, kahverengi boyalı D harfi ile gösterilen 1.378,28 m2 ve kırmızı renk ile boyalı F harfi ile gösterilen 4.869,31 m2 lik yerlerin 2/B parseli olarak tarla vasfı ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, taşınmazların beyanlar hanesine "3302 ...

Yasa ile orman sınırı dışına çıkarılan 2/B vasıflı yer" ve "kullanıcısının ... olduğu" şerhinin yazılmasına karar verilmiştir. Bu kararın ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 30.01.2020 tarihli ve 2019/959 Esas, 2020/87 Karar ... kararı ile fen bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda orman tahdidi içinde kaldığı bildirilen D, E, F ve G harfli bölümler yönünden, orman tahdidi kapsamında kalan bir yerde 6831 ...

Kanun gereğince 2/B madde uygulama çalışması yapılması ve yine 2/B maddesi ile orman sınırları dışına çıkarılan yerlerde 3402 ...

Kanun'un Ek-4 madde gereğince kullanım kadastrosu yapılarak kullanıcı belirlenmesinin, ilgili kadastro komisyonlarının görevine girdiği ve idareyi bu yönde zorlayıcı dava açılamayacağı, davacı Hazine'nin bu bölümler yönünden dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı ve yine ek raporda 2/B madde alanında kaldığı bildirilen A, B ve C harfli bölümlerin de 2/B madde alanında kalması sonucunda, hukuki yararının bulunmadığı ve ormanların kuru mülkiyeti Hazineye, intifa hakkı ise Orman Genel Müdürlüğüne ait olduğundan, ormana ilişkin davaların Orman Yönetimine yöneltilmesi gerektiği, bu anlamda Hazine tarafından açılacak davalarda davalı olarak,

taraf ve dava ehliyetinin Orman Yönetimine ait olması sonucunda, davalıların pasif husumetleri de bulunmadığı, mahkemece bu hususta gözden kaçırılarak, davanın esası hakkında karar verildiği, kabule göre de; sicil oluşturacak biçimde, çekişmeli taşınmazların 2/B maddesi gereğince Hazine adına tesciline ve kullanıcı isminin yazılmasına karar verilmesinin de doğru olmadığı gerekçesiyle, davalı ... vekilinin istinaf talebinin kabulü ile 6100 ...

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/(1)-a.4 maddesi gereğince, hükmün kaldırılma sebebine göre sair hususlar ve davanın esasına ilişkin bir inceleme yapılmadan, İlk Derece Mahkemesinin 2015/420 Esas, 2018/332 Karar ... kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bu defa orman tahdidi kapsamında kalan bir yerde 6831 ... Kanun gereğince 2/B madde uygulama çalışması yapılması ve yine 2/B maddesi ile orman sınırları dışına çıkarılan yerlerde 3402 ...

Kanun'un Ek-4 üncü maddesi gereğince kullanım kadastrosu yapılarak kullanıcı belirlenmesinin ilgili kadastro komisyonlarının görevine girdiği ve idareyi bu yönde zorlayıcı dava açılamayacağı, davacı Hazinenin bu bölümler yönünden dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı ve taşınmazın 2/B niteliği ile orman sınırları dışına çıkartılması yasa gereği Hazine adına olacağından gerçek kişilerin bu yolda idareyi zorlayıcı şekilde dava açmakta hukuki yararı ve aktif dava ehliyeti bulunmadığı değerlendirilerek, asıl davanın hukuki yarar yokluğundan, birleşen davanın hukuki yarar ve aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, asıl dava davacısı Hazine vekili ve birleşen dava davacısı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Asıl dava davacısı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin ve karara gerekçe olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı, davanın hukuki nitelendirmesinin hatalı olduğunu, 1991 yılında yapılan çalışmalarda 2/b bloğu içinde kalan kısmın 2010 yılında yapılan kullanım kadastrosu çalışmalarında adına tescili yapılmadığından tescil davası açıldığını, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile Yargıtay içtihatlarının çelişkili olup, bilirkişi raporunda B, D ve F harfleri gösterilen kısımlara ayrı parsel numarası verilerek “orman sınırları dışına çıkarılan yerdir” şerhi verilmek suretiyle Hazine adına tescilinin talep edildiğini, bu nedenle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Birleşen dava davacısı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin kararının ve bu karara gerekçe olan bölge adliye mahkemesi kararında hukuki nitelendirmede hata yaptığını, 1991 yılında 2/b bloğuna ayrılan kısmın 5831 ...

Kanun'un ek 4 üncü maddesi gereği 2010 yılında yapılan kullanım kadastrosu çalışmalarında adına tescil edilmediğinden dolayı açılmış tescil davası olduğunu, bu davanın kabulü halinde kullanıcısı olan birleşen dosya davacısının hukuki yararı bulunduğunu ve 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 ...

Kanun) kapsamında satın alabileceğini, kesinleşmiş orman sınır noktalarının aplikasyonunun hatalı yapılmasından dolayı davacı kullanımında olan büyük kısmın tespit edilmediğini, 5831 ... Kanun'un ek 4 üncü maddesi ile kesinleşmiş orman sınır noktalarının değiştirilemeyeceğini, bu nedenle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamına göre; eldeki davaların, orman kadastro sınırları içinde kaldığı anlaşılan çekişmeli taşınmazların 2/B madde uygulaması ile orman sınırları dışına çıkarılması istemine ilişkin olarak açıldığı; orman kadastrosu içinde kalan bir taşınmazın orman sınırları dışına çıkarma istemiyle idareyi zorlayıcı dava açılamayacağı, 6831 ...

Kanun'un 2/3 maddesi gereğince taşınmazların Orman Genel Müdürlüğü tarafından yapılacak 2/B madde uygulaması sonucunda, orman sınırları dışına çıkarılabileceği, dolayısıyla asıl davada D harfli bölüm yönünden, davacı Hazine'nin 6100 ...

Kanun'un 114/1-d maddesine göre aktif taraf ve dava ehliyetlerinin bulunmadığı ve A, B ve C harfli bölümlerin de 2/B madde alanında kalması ve yörede henüz Ek-4 madde gereğince kullanım kadastrosu da yapılmadığından, bu bölümler yönünden ise davada tescil istemi yönünden aktif taraf ve dava ehliyeti ve 2/B madde kapsamında olan taşınmazlar yönünden 2/B madde yapılmasını istemesinde hukuki yararının bulunmadığı, aynı şekilde birleşen dosya davacısının 6100 ...

Kanun'un 114/1-d maddesine göre aktif taraf ve dava ehliyetinin bulunmadığı, ayrıca birleşen dosya davacısı tarafından daha önce aynı istemle açılarak davanın reddine karar verilerek kesinleşen Ortaca Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/426 Esas, 2014/76 Karar ... dosyasının da birleşen dava yönünden kesin hüküm oluşturduğu, bu nedenlerle usulden red kararı verilmesinin 6100 ...

Kanun'un 355 inci maddesine göre kamu düzenine aykırılık oluşturduğu, anılan hususta yeniden yargılama yapılmasına da gerek olmadığından, 6100 ... Kanun'un 355 ve 353/1-b-2 nci maddeleri gereğince, İlk Derece Mahkeme kararının bu yöne ilişkin olarak düzeltilmesi gerektiği gerekçesi ile asıl dosya davacısı Hazine vekili ve birleşen dosya davacısı ... vekilinin istinaf başvurularının, kamu düzenine aykırılık nedeniyle ayrı ayrı kısmen kabulü ile 6100 ...

Kanun'un 355 ve 353/1-b-2 nci maddeleri gereğince, Mahkemenin 2020/154 Esas, 2021/591 Karar ... kararının kaldırılmasına ve düzelterek aşağıdaki şekilde yeniden esas hakkında karar verilmesine; asıl davanın, davacının 6100 ... Kanun'un 114/1-d-h maddesi uyarınca aktif taraf ve dava ehliyeti ve hukuki yarar bulunmadığından; birleşen 2018/349 Esas ... davanın, davacının 6100 ...

Kanun'un 114/1-d maddesi uyarınca aktif taraf ve dava ehliyeti bulunmadığından usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı asıl dava davacısı Hazine vekili, asıl dava dahili davalısı ... Büyükşehir Belediyesi vekili ve birleşen dava davacısı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl dava davacısı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesini aynen tekrar ile bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Asıl dava dahili davalısı ... Büyükşehir Belediyesi vekili temyiz dilekçesinde; kararın usulüne uygun olmasıyla birlikte davalı aleyhine istinaf yargılama giderlerine hükmedildiğini, kararın bu yönüyle usul ve yasaya aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 4 üncü bendinde geçen kısmın “...istinaf yargılama giderinin başvuran üzerinde bırakılması” şeklinde düzeltilerek onanmasını talep etmiştir.

3. Birleşen dava davacısı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesini aynen tekrar ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl dava yönünden tescil, birleşen dava yönünden zilyetliğin tespiti ve beyanlar hanesine şerh istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6831 ... Kanun’un 2/ B maddesi

3. Değerlendirme 1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup asıl dava davacısı Hazine vekilinin, birleşen dava davacısı ... vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Asıl dava dahili davalısı ...

Büyükşehir Belediyesi vekilinin temyiz itirazına gelince; mahkemece ayrı ayrı davaların usulden reddine karar verilmiş olup kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince kamu düzenine aykırılık nedeniyle istinaf taleplerinin kısmen kabulüne İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine, asıl ve birleşen davaların usulden retlerine karar verilmiş olup sonuç olarak Bölge Adliye Mahkemesince esası değiştirecek dahili davalı ...

Belediyesi aleyhine hüküm verilecek şekilde İlk Derece Mahkemesinin kararında bir değişiklik yapılmayıp usulden ret kararının gerekçesinde değişiklik yapıldığına göre, Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün dördüncü fıkrasında yer alan "Başvuran Hazine tarafından yapılan, 91,00-TL posta masrafından ibaret istinaf yargılama giderinin davalı ... ve dahili davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine," şeklinde temyiz eden ...

Büyükşehir Belediyesi aleyhine olacak şekilde istinaf yargılama giderine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması, 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereği olup Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün dördüncü fıkrasındaki bu hususu sadece asıl dava dahili davalısı ... Büyükşehir Belediyesi temyiz sebebi yaptığından buna göre hüküm fıkrasında düzeltme yapmak gerekmiştir.

VI . KARAR

1. Asıl davada davacı Hazine vekilinin ve birleşen davada davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının (V.C.3.1) no.lu bentte yazılı nedenlerle REDDİNE,

2. Asıl davada dahili davalı ... Belediyesi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile (V.C.3.2) no.lu bentte yazılı nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün 4 üncü fıkrasında bulunan "... ve dahili davalı ......" ibaresinin hükümden çıkarılmasına, 6100 ... Kanun'un 370/2 nci maddesi uyarınca 23.06.2021 tarihli Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün DÜZELTİLMİŞ BU HALİYLE ONANMASINA,

Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden asıl dava dahili davalısı ... Büyükşehir Belediyesine iadesine,

Birleşen dava davacısı ...'un yatırdığı 179,90 TL peşin harcın onama harcına mahsubuna,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,