Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/1900 K.2023/6872

Taraflar arasında ... Kadastro Mahkemesinde görülen kadastro tespitine itiraz davası sonucunda verilen hükme karşı davacı vekili ile davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

... ili ... ilçesi ... Köyü çalışma alanında 2014 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında 146 ada 3 parsel ... 1656,88 metrekare yüzölçümlü, 154 ada 2 parsel ... 861,93 metrekare yüzölçümlü, 157 ada 21 parsel ... 3.560,77 metrekare yüzölçümlü olarak kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeni ile davalı ... adına tespit edilmiştir.

Davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... Köyünde kain 154 ada 2, 146 ada 3 ve 157 ada 21 parsel ... taşınmazların kadim köy merası olmalarına rağmen davalı adına tespit edildiklerini ileri sürerek dava konusu taşınmazların davalı adına yapılan tespitlerinin iptali ile ... Köyü kadim merası olarak sınırlandırılmalarına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı Köy Tüzel Kişiliğini temsilen köy muhtarı ... 30.09.2019 tarihinde yapılan kaşifte 157 ada 21 parsel hakkındaki davadan feragat ettiğini beyan etmiştir.

Davalı vekili duruşma ve aşamalardaki beyanlarında dava konusu taşınmazların özel mülkiyete konu taşınmazlar olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; dava konusu 157 ada 21 parsel yönünden davacının yapılan keşif sırasında ve sonrasında yapılan duruşmalarda vekili aracılığıyla alınan beyanlarında bu parsel için açılan davadan feragat ettiğini beyan ettiği, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. maddesinde feragatın, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlandığı, buna göre feragatın davayı sona erdiren taraf işlemlerinden biri olduğu belirtilerek157 ada 21 parsel ... taşınmaz bakımından davanın feragat nedeni ile reddine;

dava konusu 146 ada 3 parsel ... taşınmaz bakımından ise yapılan yargılamada davalının savunma ve beyanlarının keşif mahallinde dinlenen davalı tanıklarının alınan beyanları ile örtüştüğü ve desteklendiği, dosya kapsamında alınan teknik raporlarda özellikle jeodezi ve ziraat bilirkişilerin uyumlu ve birbiriyle örtüşen tespitlerinde dava konusu parselin kadim tarım arazisi niteliğinde olduğunun ve taşınmazın imar ve ihya edildiğine dair bulgu ve emarelerin olduğunun, yine ziraat bilirkişisi raporunda taşınmaz üzerinde dikili karışık meyve ağaçlarının (elma, ceviz ve dut ağacı) bulunduğunun, taşınmazın sınırlarının zeminde belli olduğunun,

eylemli mera ve otlak alanı olarak kullanılmadığının, sahip olduğu yüz ölçümü ve bitki örtüsü itibarıyla mera olarak kullanılmaya elverişli olmadığının belirtildiği dikkate alınarak dava konusu yerin tarım arazisi niteliğinde olduğunun sabit görüldüğü gerekçesiyle davanın bu parsel yönünden reddi ile taşınmazın kadastro tespitindeki gibi tapuya tesciline;

dava konusu diğer taşınmaz olan 154 ada 2 parsel bakımından yapılan yargılama ve değerlendirme sonucunda, her ne kadar davalı bu yerin tarım arazisi olduğunu ve mera olarak kullanılmadığını beyan etmiş ve bu beyan dosya arasında bulunan jeodezi bilirkişi raporuyla örtüşüyor ise de yine dosya kapsamında alınan ziraat bilirkişi raporunda yer alan "dava konusu yerde tarımsal anlamda herhangi bir bitkisel faaliyetin görülmediği, mekanik toprak işlemesi yapılmadığı, zeminin %15 taşlık olduğu, topokrafik yapısının taşlık, engebeli, bitki örtüsünün kültürü olmayan tek yıllık yaban bitki örtüsü olduğu, toprağın işlenmemiş olduğu,

tarımsal herhangi bir imar, ıslah ve ihyanın mevcut olmadığı, taşınmazın komşu parseli olan 154 ada 1 parsel ... taşınmaz ile birlikte fiili olarak mera (otlak) şeklinde kullanıldığı" şeklindeki tespit ve değerlendirmeler ile bu değerlendirme ile örtüşen ve desteklenen tespit bilirkişi beyanlarına üstünlük sağlamak gerektiği, her ne kadar jeodezi raporuyla ziraat raporuyla birbiri ile bu parsel bakımından çelişiyor olsa da tanık ve tespit bilirkişi beyanlarıyla desteklenen ziraat raporu değerlendirme ve tespitine üstünlük tanındığı,

özellikle taşınmaza komşu parsel konumundaki dava dışı 154 ada 1 parsel ile birlikte dava konusu 154 ada 2 parsel ... taşınmazın fiili olarak mera şeklinde kullanıldığı kanaatine varıldığı belirtilerek bu parsel bakımında davanın kabulüne, taşınmazın mera vasfı ile sınırlandırılmasına ve özel sicile kaydına karar verilmiştir.

Davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; tarafların istinaf istemlerine konu 146 ada 3 ve 154 ada 2 parsel ... taşınmazlar yönünden Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davacı vekili ile davalı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Davalı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler tekrar edilerek davanın kabulüne dair 154 ada 2 parsel ... taşınmaz yönünden Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.

1.Davaya konu üç ayrı taşınmazın mera vasfında olduğu ileri sürülerek kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile davalı adına tespit edilen taşınmazların tespitlerinin iptali ile mera vasfı ile sınırlandırılması istenmiştir.

Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasında kararlılık kazanan görüşlere göre kural olarak meraların çıplak mülkiyeti Hazineye yararlanma hakkı ise taşınmazın bulunduğu belde ya da köy tüzel kişiliğine aittir. Dava konusu taşınmazların mera niteliğinde olduğu iddia edildiği hususu da dikkate alınarak Hazine davanın ihbar edilerek davadan haberdar edilmesi, bu yolla husumet yaygınlaştırılarak taraf koşulunun sağlanması, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılarak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken dava şartı olan taraf koşulu yerine getirilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2.442 ... Köy Kanunu’nun 37/7 inci maddesi uyarınca, köy tüzel kişiliği adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi köy muhtarına aittir. Köy muhtarının hukukî bir engelinin çıkması durumunda bu yetki aynı Kanun'un 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanınmıştır.

Mahkemece, davacı Köy Tüzel Kişiliğini temsilen köy muhtarının dava konusu 157 ada 21 parsel hakkındaki davadan feragati nedeniyle ... bu parsel yönünden feragat nedeni ile davanın reddine karar verilmiş ise de. Mahkemece yapılan araştırma ve soruşturma hüküm vermeye yeterli değildir. Zira Köy Tüzel Kişiliğini temsil eden köy muhtarının davadan feragat veya davayı kabul yetkisi bulunmamaktadır.

Davadan feragat veya kabul gibi usul işlemlerinin geçerli olabilmesi için Köy Derneğinin bu yönde alınmış bir kararının bulunması ve bu kararın Mülki Amirlikçe usulen tasdik edilmek suretiyle belgelenmesi gerekir. Bu nedenle köy muhtarının hukukça değer taşımayan feragat beyanına dayanılarak 157 ada 21 parsel ... taşınmaz yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş olup İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.