Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/1992 K.2024/1445

Taraflar arasındaki 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun’un (6292 ... Kanun) 7 nci maddesi gereğince bedelsiz iade davasından davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı kooperatif vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın yargı yolu nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı kooperatif vekili tarafından duruşma istemli olarak, davalı Hazine vekili tarafından ise duruşmasız olarak katılma yoluyla temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra 05.03.2024 Salı gününde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Duruşma için tayin edilen günde temyiz eden ... vekili Avukat ... ile karşı taraftan Hazine vekili Avukat Ayşe Ümit Yeğenoğlu geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sonucunda, ... ili Kepez ilçesi Kütükçü Mahallesi çalışma alanında bulunan 164, 165, 168, 170, 171, 173, 174 ve 184 parsel ... taşınmazlar dava dışı şahıslar adına tespit ve tescil edildikten sonra, satış yoluyla davacı kooperatif adına intikal etmiş, bilahare imar nedeniyle birden fazla parsel olarak ifraz edilerek oluşan 9198 ada 1, 9200 ada 1, 9217 ada 1, 9218 ada 5, 9224 ada 1, 9255 ada 1, 9256 ada 1, 9194 ada 8, 9195 ada 5, 6 ve 9206 ada 2 parsel ... taşınmazlar hükmen Hazine adına tescil edilmiştir.

Davacı kooperatif vekili dava dilekçesinde; davacı kooperatifin konut yapabilmek amacıyla, 1963 yılında tapulama çalışmaları sırasında gerçek kişiler adına tespit olunarak adlarına tapulu 195.000,00 metrekare yüzölçümlü 164, 165, 170, 171, 173, 174 ve 184 parsel ... taşınmazları 1977-1978 yıllarında satın aldığını, taşınmazların 1981 yılında ifraz işlemi yapılarak 264-299 parsel numarası olarak 36 parsel haline dönüştüğü ve yeni tapuların davacı kooperatif adına düzenlendiğini ve ...

Belediyesi tarafından yapılan imar uygulaması sonrasında tüm imar parsellerinin davacı kooperatif adına tescil edildiğini, 1995 yılında bu parsellerin kooperatif üyelerine bölünerek tevzi işlemi yapılması sırasında, Hazine'nin taşınmazların ormandan 2/B uygulaması ile çıkarıldığını, bu nedenle Hazine'ye ait olduğunu iddia ederek dava açtığını, ...

6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/1267 Esas, 2001/858 Karar ... kararı ile davanın davacı kooperatif aleyhine sonuçlandığı ve akabinde söz konusu taşınmazların Hazine adına tescil edildiğini, davacı kooperatifin yetkililerinin, taşınmazların yeniden kooperatif adına tescil edilmesini sağlamak için gerekli başvuruları yaptıktan sonra 3.kişiler tarafından taşınmazlara müdahalesi üzerine ...

10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/9 Değişik iş dosyası ile tespitin yapıldığını, bu durumun Kadastro Müdürlüğü'ne ihbar edilmesi üzerine kendilerine taşınmazlar üzerinde 2/B kullanım kadastrosu çalışmalarının başladığı hususunun belirtildiğini, taşınmazların davacı kooperatife 6292 ...

Kanun uyarınca devredilmesi için Emlak Müdürlüğüne başvurulduğunu ancak kurumun, kendileri tarafından açılan dava ile tazminat ödendiği gerekçesiyle başvurularına olumsuz yanıt verdiğini, taşınmazlar hakkında ...

8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/106 Esas, 2007/25 Karar ... taşınmazlar hakkındaki itirazın iptali davasıyla, başvuruya konu edilen taşınmazlarla ilgili herhangi bir ödeme alınmadığını, davacı kooperatif tarafından itirazın iptali davasında belirlenen 6.000.000,00-TL'nin 1.500.000,00-TL'sinin talep ve tahsil edildiğini belirterek, Kütükçü Mahallesinde bulunan 9198 ada 1, 9200 ada 1, 9217 ada 1, 9218 ada 5, 9224 ada 1, 9255 ada 1, 9256 ada 1, ...

Çakmak Mahallesinde bulunan 9194 ada 8, 9195 ada 5, 6 ve 9206 ada 2 parsel ... taşınmazların tapularının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Hazine vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda, "tapulama çalışmaları sırasında, 164, 165, 168, 170, 171, 173, 174 ve 184 parsel ... taşınmazların davacı kooperatif tarafından satın alındıktan sonra taşınmazların orman sınırında bulunması gerekçesi ile Hazine adına tescil edildiği, davacı kooperatifin, 6292 ...

Kanun'un 7/1-b maddesine dayanarak, taşınmazların bedelsiz olarak iadesine karar verilmesini istediği ancak davacı kooperatif tarafından başlatılan takibe itirazın iptali davası açılarak, itirazın iptaline karar verildiği ve bunun karşılığında takibe konulan tazminat bedelinin davacılara ödendiği, davacı kooperatifin, zararın sadece 1.500.000,00-TL'sinin talep ve tahsil olunması nedeni ile taşınmazların bedelinin ödenmediği iddiasının kabul edilemeyeceği, kesinleşen mahkeme kararı doğrultusunda belirlenen ve kesinleşen tazminat tutarına ilişkin olarak ve bu karar dayanak tutularak takip başlatma imkanın her zaman mevcut olduğu,

davacı tarafça talep edilen zarar bedelinin tespit edilen bedelden daha düşük olmasının sonuca etkili olmayacağı, talep edilen tazminat bedelinin davalı Hazine tarafından ödenmiş olması nedeni ile zararın hesaplanan bedelinin daha yüksek olmasının açık kanun hükmünü bertaraf edemeyeceği ve Hazine tarafından taşınmazlar için tazminat bedelinin ödenmiş sayılması gerektiği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hükmün, davacı kooperatif vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, "davanın, 6292 ...

Kanun uyarınca açılan iade istemine ilişkin olduğu, Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarına göre, 6292 ... kanunun 7/1 ve 4. maddelerinde idareye inceleme sonucunda taşınmazı bedelsiz iade edip etmeyeceği, dayanak tapu kaydının 7/1-a,b bentlerinde belirtilen nitelikteki tapulardan olsa bile idarenin bedelsiz iade edip etmeyebileceği, yerine idarece belirlenen başka yerden taşınmaz verilebileceği yada rayiç bedelinin ödenebileceğine ilişkin geniş takdir hakkı tanındığı,

bu durumda adli yargının görevli olmasının idarenin seçenekli yetkilerini kullanmasına engel olacağı, bu tür davalarda adli yargının irdeleyeceği hususun dayanak tapu kaydının 7/a ve b bentlerinde sayılan nitelikte olup olmayacağı hususu olduğu, halbuki bundan sonraki aşamalarda bu nitelikleri taşısa bile bedelsiz iade edip etmemek, edilecekse başka yerden mi taşınmaz verileceği hususunun ya da rayiç bedel mi ödeneceğini idarenin işi olduğunun belirtildiği,

yine idareye başvurulmuş ise sonucunun beklenmesine gerek olmadığı 1. fıkraya göre idarece resen de harekete geçilebileceği" gerekçesiyle davacının istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava da idari yargının görevli olması nedeniyle, davanın yargı yolu nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş;

karar, davacı kooperatif vekili tarafından esasa yönelik, davalı Hazine vekili tarafında ise katılma yoluyla vekalet ücretine yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı kooperatif vekili ile davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.