Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/2157 K.2023/4075

Taraflar arasında görülen kadastro tespitine itiraz davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanı reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... ve diğerleri vekili, davacı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında, ... ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 258 ve 268 parsel sayılı 55.625,00 ve 95,000 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

2. İtirazı Kadastro komisyonunca reddedilen davacı ... ve ... ve ..., tapu ve vergi kayıtları ile miras yoluyla gelen hak ve zilyetliğe dayanarak; davacı ... ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmış; yargılama sırasında ... aynı nedene dayanarak; ... ve ...'lar ile ... ve müşterekleri ... yanında aynı nedene dayanarak; ... ise miras yoluyla gelen hakka dayanarak davaya katılmıştır.

II. CEVAP

Davalı Hazine, aşamalardaki beyanlarında davanın reddini savunmuştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.02.2016 tarihli ve 2014/42 Esas, 2016/15 Karar sayılı kararı ile "... Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde davacı ...'un davasının sübut bulmadığı; diğer davacılar ... ve müştereklerinin dayandıkları tapu kaydının ise revizyon görmesi sebebiyle sadece zilyetlik iddiaların dinlenebilir olduğu, dava konusu taşınmazların ... nın zilyetliğinde olmakla birlikte ...

1968 yılında ölümünden sonra mirasçıları ... ve müşterekleri tarafından zilyet edildiği dava konusu taşınmazların bulunduğu çalışma bölgesinde 1978 yılında kadastro çalışmalarının başlaması sebebiyle ... mirasçıları için tek başlarına zilyetlik hükümlerine göre taşınmaz edinme koşullarının oluşmayacağı anlaşıldığından ... ... adına belgesizden zilyetlik araştırması yapılması gerektiği ve bunun sonucunda ... ... mirasçıları ..., ...,

... adlarına istenen belgesizden zilyet edinilen taşınmazların toplam miktarının diğer mirasçılar için zilyetlik araştırmasına yer bırakmayacak şekilde Kadastro Kanununun öngörmüş olduğu sınırları aştığı ve ziraat bilirkişisinin sunmuş olduğu raporda dava konusu taşınmazların mera vasfını taşıdığını belirtmesi ve dava konusu taşınmazların tespit tarihinde mera olarak tespitinin yapıldığının anlaşılması" gerekçeleriyle davaların reddine, çekişmeli taşınmazların tespit gibi tescillerine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı ... ve diğerleri vekili, davacı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... ve asli müdahiller ... ve müşterekleri vekili temyiz dilekçelerinde özetle; dayandıkları tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uyduğu, mahkemenin bunun aksini içeren gerekçesinin doğru olmadığı, ayrıca çekişmeli taşınmazların ham toprak vasfıyla tespitleri yapılmış olduğu halde; mahkemenin tespit vasıflarının "mera" olduğu şeklindeki gerekçesinin de doğru olmadığı, zirai bilirkişi raporundaki vasıf tespitinin; güncel duruma göre yapıldığı, oysa ki tespit tarihi sırasındaki vasfının değerlendirilmesi gerektiği, zilyetlikten tespit edilen taşınmaz araştırmasının usulüne uygun şekilde yapılmadığı, eksik yapıldığı,

aynı tapu kaydına dayandıkları dava dosyalarının birleştirilmesi gerekirken tefrik edilmesinin de hatalı olduğu ve kararın gerekçe içermediğini öne sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davacı ..., kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, taşınmazların önce babası sonrasında ise kendisinin zilyet ve tasarrufunda bulunduğunu öne sürerek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 13 üncü, 14üncü, 15 inci, 16 ncı, 17 nci, 18 inci ve 20 nci maddeler.

3. Değerlendirme Mahkemenin, uyuşmazlığın zilyetlik hükümlerine göre çözülmesi gerektiğine ilişkin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak taşınmazların vasfı, tespit tarihi itibariyle zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olup olmadığı hususunda yapılan araştırma ve inceleme ile alınan zirai bilirkişi raporu soyut ve yetersiz olup hüküm vermeye elverişli değildir.

Öte yandan Mahkeme gerekçesinin incelenmesinde; davacılar ... ve müşterekleri yönünden; aynı çalışma alanı içerisinde zilyetlikle edinilebilecek miktar sınırlamasını aşar şekilde taşınmaz edindikleri gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de bu hususta yapılan araştırma ve inceleme de hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; davacılar ... ve müşterekleri ile murisleri ... ... adına belgesiz zilyetlikten edinilen taşınmaz mallar yönüyle araştırma yapılmış ise de; dosya arasına sadece “belgesizden tespit ve tescil edilen taşınmaz listesi” konulmakla yetinilmiş (...) Tapu Müdürlüğünün 18.11.2015. 24.03.2017.

18.04.2017 tarihli yazı cevabının eki listeler) olup, bu listeler incelendiğinde bir kısım taşınmazların hükmen tescil edildiği bir kısım taşınmazların ise kadastro tespiti sonucu itirazsız kesinleşerek tespit ve tescil edildiği yazılı olduğu halde; bildirilen parsellerin kadastro tespit tutanakları getirtilmediğinden belgesizden tespit edilip edilmedikleri, tutanak içeriklerine göre muris ... ...’dan intikal edip etmedikleri denetlenmemiş;

yine hükmen tescile esas bu hükme tescile esas dava dosyaları getirtilip hangi nedene (belgesiz zilyetliğe mi, yahut tapu ya da vergi kaydına mı?) dayalı olarak tespit ve tescil edildikleri de denetlenmediğinden belgesiz zilyetlik yoluyla yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmadığı gibi; bir taşınmazın niteliğinin ve üzerindeki zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş biçiminin kesin olarak belirlenmesini sağlayan hava fotoğrafı incelemesi yapılmamıştır.

Ayrıca ...'un davası ve iddiaları yönünden keşifte beyan da alınmadığından onun yönünden yapılan araştırma ve inceleme de yeterli değildir.

Hal böyle olunca. 3402 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği yönünden usulünce zilyetlik araştırması yapılmalı ve bu bağlamda aynı kişiler tarafından, belgesiz zilyetliğe dayalı olarak aynı çalışma alanı içerisinde Hazineye karşı açılan açılan ve hala derdest olan davalar bulunması halinde, sağlıklı denetim yapılabilmesi için bu dosyaların birleştirilmesi gerektiği göz önüne alınmalı;

ayrıca davacılar adına aynı çalışma alanında belgesiz zilyetlik yoluyla tespit edilen taşınmazların miktarları Tapu Müdürlüğü, Kadastro Müdürlüğü ve Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak miktar sınırlaması yönünden araştırma yapılmalı, bildirilen taşınmazlara ait tutanakların onaylı örnekleri ile mahkeme ilamlarının kesinleşme şerhli onaylı örnekleri dosya arasına konulmalı; tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl önceki tarihlerde çekilen hava fotoğrafları da tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Komutanlığı'ndan istenerek dosya arasına konulmalı;

bundan sonra mahallinde yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve fen bilirkişi ve üç kişilik zirai bilirkişi katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Taşınmazların başında yapılacak keşif sırasında, dava konusu taşınmazların ilk olarak kime ait oldukları, kimden nasıl intikal ettikleri, kim tarafından ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldıkları, hususlarında somut olgu ve olaylara dayanan ayrıntılı bilgi alınmalı, jeodezi ya da harita mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları ve uydu fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmazların imar-ihyaya tabi taşınmazlardan olup olmadığı;

imar-ihyaya tabi taşınmazlardan oldukları saptandığı takdirde imar-ihyanın tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlenmeli ve buna göre tespit tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup dolmadığı hesaplanmalı; ziraat mühendisleri kurulundan, çekişmeli taşınmazların niteliği, eğimi, toprak yapısı, bitki örtüsü itibariyle özel mülke konu olup olamayacağını belirtir şekilde ve ne suretle kullanıma konu olduklarını açıklayan, taşınmaz bölümlerinin ve çevresinin işaretlendiği,

değişik yönlerden çekilmiş ve taşınmazları geniş açıdan gösteren fotoğrafları ile desteklenmiş, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan ayrıntılı ve önceki zirai raporu da irdeler tarzda gerekçeli rapor alınmalı, bunun sonucunda çekişmeli taşınmazların tespit günü itibariyle zilyetlikle edinilebilecek yerlerden olduğunun anlaşılması halinde; belgesizden tespit ve tescil edildiği bildirilen tutanak içerikleri ve hükmen tescile esas mahkeme ilamları üzerinde gerekirse uzman bilirkişiye inceleme yaptırılarak belgesizden tespit gören taşınmaz miktarı tereddütsüz olarak tespit edilmeli;

bundan sonra tarafların ileri sürüp toplanmış ve toplanacak olan tüm deliller ile kadastro tespitine itiraza ilişkin tüm taleplerin bir arada birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılmaksızın hüküm kurulmuş olması isabetsiz olup temyiz itirazlarının açıklanan bu nedenlerle kabulüne karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

İstek halinde peşin harcın temyiz eden davacı ... ve müştereklerine iadesine,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,