Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/2296 K.2024/209

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen uygulama kadastrosuna itiraz davasında verilen davanın usulden reddine dair karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Uygulama kadastrosu sırasında, Terme ilçesi çalışma alanında bulunan ve tapuda davacının paydaşı olduğu eski 2615 parsel ... 23.914,26 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, 299 ada 5 parsel numarasıyla 22.618,08 m2 yüzölçümlü olarak; davalılar adına kayıtlı eski 2616 parsel ... 1.258,74 m2 yüzölçümündeki taşınmaz 299 ada 4 parsel numarasıyla ve 1.674,33 m2 yüzölçümlü olarak, eski 2618 parsel ... 4.924,23 m2 yüzölçümündeki taşınmaz 299 ada 2 parsel numarasıyla ve 6.866,42 m2 yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

Davacı Hazine vekili, uygulama kadastrosu sırasında davacının paydaşı olduğu taşınmazın miktarının azaldığını, yanlışlığın davalılara ait komşu taşınmazlardan kaynaklandığını ileri sürerek tesbite itiraz etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davada taraf olmayan diğer müşterek maliklerin hukuku da etkilenecek olmakla onların da davada taraf olması gerektiği, paylı (müşterek) mülkiyet halinde bir paydaşın diğeri adına dava açma ya da savunma yapma yetkisi olmadığı, bu nedenle davacıya diğer paydaşların da davaya katılımını sağlaması için süre verildiği, ancak davacı tarafından tüm maliklerin davaya katılımı süresi içinde sağlanamadığı, taraf teşkilinin sağlanmasının dava şartlarından olduğu ve bu şartın yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Hükme karşı davacı Hazine vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk dairesince yapılan inceleme sonucunda; dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, davacı vekiline verilen süre sonucunda dava konusu 299 ada 5 parsel ... taşınmazdaki bir kısım maliklerin muvafatı alınmasına rağmen, Mahkemece davacı vekiline 16.12.2019 ve 20.01.2020 tarihlerinde usulüne uygun verilen ve sonuncusu kanunen kesin olan iki ayrı süreye rağmen davacının paydaş olduğu 299 ada 5 parsel ... taşınmazdaki diğer paydaşların davaya muvafakatinin sağlanamamasına göre davacının davasının usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından 6100 ...

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Davacı vekilince, süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiştir.

Dairenin 2021/7664 Esas, 2022/4664 ... ilamıyla, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 693/3 üncü maddesi uyarınca her bir paydaşın diğer paydaşları temsilen dava açabileceğinin kabulü gerektiğine işaret edilerek davanın kaldığı yerden devamıyla Dairenin yerleşik ilke ve esaslarına uygun araştırma ve inceleme yapılıp sonucuna göre esas hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmek üzere Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesi uyarınca bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde; davanın reddine, dava konusu Samsun ili Terme ilçesi Sakarlı Mahallesi 299 ada 2, 4 ve 5 parsel ... taşınmazlara ilişkin düzenlenen uygulama tutanaklarının, tespit gibi tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. Hüküm süresi içerisinde davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ret gerekçesinde 28.11.2022 tarihli bilirkişi heyet raporu hükme esas alınarak uygulama kadastrosu çalışmaları sonucunda oluşturulan ölçü, sınırlandırma, hesap ve tersimat hatasının mevcut olmadığı, zemin durumu ile kadastro paftalarının uyumsuzluğunun söz konusu olmadığı, metrekare bazında yaşanılan değişikliklerin sebebinin tesis kadastrosu sırasında yapılan hesap hatasından kaynaklandığı, yeni sınırların yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edildiği belirtilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi heyet raporu incelendiğinde sonuç kısmında davacı ve davalı parsellerin yüzölçümlerindeki artma ve azalamanın ölçü ve sınırlandırma hatasından kaynaklanmadığı, tesis kadastrosu sırasında yapılan hesap hatasından kaynaklandığı kanaati açıklanmıştır.

Ne var ki raporun içerik kısmı incelendiğinde uygulama ile tesis kadastrosu paftalarının denetlemeye uygun şekilde çakıştırılmadığı, rapordaki yer alan şekillere göre dava konusu taşınmazlar arasında tesis kadastrosundaki mevcut sınırların uygulama kadastrosunda tamamen farklı olduğu, ve yine raporun içerik kısmında sınırlandırma hatası olduğu şeklinde yüzölçümlerdeki değişimin izah edildiği anlaşılmaktadır.

Bu şekilde eksik ve çelişkili rapora itibar edilerek hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir. Mahkemece, yerleşik içtihatlara uygun şekilde denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli rapor aldırılıp dava konusu taşınmazlarda uygulama kadastrosu ile oluşan yüzölçüm farklılığının nedeni açıklığa kavuşturulup sonucuna göre bir karar verilmelidir.