Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/2493 K.2025/5153

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tespit davası sonucunda verilen hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin ise davanın niteliği gereği reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Dava dilekçesinde; Vakfa ait kütüphanenin onarılarak eski haline getirilmesi, Vakfa ait kitapların ve taşınmazların tespitini istenmiş, 28.11.2019 tarihli duruşmada imzalı beyanı ile 862 ada 96 no.lu parselin Hazine (Milli Emlak Müdrülüğü) tarafından kamulaştırılmış olması nedeni ile kamulaştırma bedelinin, 1/3 ".... Vakfı (... Vakfı)"na ait olduğunun tespitine karar verilmesi şeklinde dava somutlaştırılmış, diğer taleplerden feragat edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; kamulaştırılan taşınmazın Vakfa ait olduğunun ispat edilemediği gerekçesi ile diğer taleplerden ise feragat edilmesi nedeni ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, İlk Derece Mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, Vakfa ait olduğu iddia edilen taşınmazın kamulaştırma bedelinin Vakfa ait olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Her dava, açıldığı tarihteki maddi vakıalara göre değerlendirilir. Ancak yargılama sırasında davanın konusuz kalması halinde Mahkemece, dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi gerekir.

Vakfa ait olduğu iddia edilen taşınmazın kamulaştırma bedelinin Vakfa ait olduğunun tespiti davasını ancak bu durumdan hakkı etkilenen vakfın galle fazlasına müstehak vakıf evladı ve tevliyete ehil vakıf evladı olanlar tarafından açılabileceği, işbu davalar, şahsa bağlı davalardan olup, davanın bu niteliği gereği dava konusu talebin mirasçılara intikal etmeyeceğinden, mirasçıların Vakfın galle fazlasından yararlanmaya yönelik bir talepleri var ise kendi adlarına galle fazlasına müstehak vakıf evladı istemli dava açmaları, daha sonra incelemeye konu tespit davasını açmaları gerekir.

Somut olayda, davacı ... Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihinden önce 27.06.2022 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığına göre, ölüm sebebiyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmek üzere Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.