Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/2507 K.2023/5331

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un (6292 ... Kanun) 7/1 A maddesine dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil davasında Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairemizce bozulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında, ... ili Merkez ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 1609 parsel ... 503,00 metrekare (uygulama kadastrosu sonucunda Kepez ilçesi Avnif Tolunay Mahallesi 28155 ada 1 parsel ... 283,85 m2) yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı, taksim, ifraz, irsen intikal, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle Dudu Tetikci adına tespit ve 22.06.1991 tarihinde tescil edildikten sonra, satın alma nedeni ile 21.02.1992 tarihinde ... adına tescil edilmiş,bilahare ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.03.1996 tarihli ve 1995/692 Esas, 1996/240 Karar ... kararı ile verilen taşınmazın Hazine adına tesciline ilişkin kararın 28.10.1996 tarihinde kesinleşmesi üzerine Hazine adına tescil edilmiştir.

2. Davacı ... dava dilekçesinde; ... ili Merkez ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 1609 parsel ... taşınmazın öncesinde tapuda adına kayıtlı taşınmaz olduğu, bu nedenle de 6292 ... Kanun uyarınca iade hakkına sahip olduğunu, idareye başvuruda bulunmasına karşın taleplerinin reddedildiğini ve taşınmazın kendisine iade edilmediğini ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile taşınmazın adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın idari yargı yerinde değerlendirilmesi gerektiğini, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/692 Esas, 1996/240 Karar ... hükmünün kesin hüküm teşkil ettiğini, dava konusu taşınmazın 6292 ... Kanun kapsamında iadesi uygun görülmeyen taşınmazlardan olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.04.2019 tarihli ve 2016/466 Esas, 2019/102 Karar ... kararıyla; davanın kabulü ile, dava konusu 28155 ada 1 parsel (eski 1609 parsel) ... taşınmazın 6292 ... Kanun'un 7/1-a ve 7/4 maddeleri kapsamında kaldığının tespiti ile taşınmazın tapu kaydına "6831 ... Yasanın 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılan yerdir" şerhinin yazılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 09.04.2019 tarihli ve 2016/466 Esas, 2019/102 Karar ... kararına karşı, davacı vekili ve davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.02.2020 tarih ve 2019/1016 Esas, 2020/111 Karar ... kararıyla. "Davacı vekilinin vekalet ücretine ilişkin istinaf istemi yönünden, davanın, 6292 ... Yasa hükümleri uyarınca açılan tapu iptali ve tescil davası olması ve 6292 ...

Yasanın 9/5 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin taraflar üzerinde bırakılması gerektiğinden davacı vekilinin vekalet ücretine ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı Hazine vekilinin isteminin incelenmesinde ise; dava konusu iadesi istenen taşınmazın 6292 ...

Yasanın 7/1-a ve 7/4 maddesi kapsamında kaldığının tespitine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık olmadığı, bu nedenle davalı Hazine vekilinin bu yöne ilişkin istinaf istemlerinin yerinde olmadığı, ancak dava tapu iptali ve tescil istemiyle açılmasına karşılık hakimin talepten fazlasına hükmedemeyeceğinden davada çekişmeli ttaşınmazın tapu kaydına dava konusu taşınmazın orman sınırı dışına çıkarılan yerlerden olduğuna dair şerh verilmesine ilişkin talep ve davası bulunmamasına karşılık bu yönde hüküm kurulması ile 6292 ...

Yasa uyarınca açılan davalarda yargılama giderlerinin tarafların kendi üzerinde bırakılacağı hükmü gözetilmeden davalı Hazine aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına " karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen 13.02.2020 tarih ve 2019/1016 Esas, 2020/111 Karar ... kararı, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Temyiz incelemesi neticesinde, Dairemizin 14.09.2022 tarihli ve 2021/7014 Esas, 2022/6967 Karar ... ilamıyla; " davacının davasının, yargı yolu dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği " gerekçesiyle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla, " yargı yolunun idari yargı olması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine " karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı ... Tetikçi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; görevli yargı kolunun adli yargı olduğunu, uyuşmazlık mahkemesinin bu konuda emsal kararları bulunduğunu belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 6292 ... Kanun’un 7 nci maddesi uyarınca taşınmazın bedelsiz iadesi istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6292 ... Kanun’un 7 nci maddesi kapsamında tapuda Hazine adına kayıtlı bulunan taşınmazların bedelsiz iade edilmesi istemli davada, idari yargının mı yoksa adli yargının mı görevli olduğu noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6292 ... Kanun’un 7 inci maddesi ,

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, hükmüne uyulan bozma ilamı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında, temyizen incelenen karar usul ve Kanun'a uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR