Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/2619 K.2023/5175

Taraflar arasındaki galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Dairece, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl dava ile davacısı ... olan birleşen davanın kabulüne, davacısı .... olan birleşen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

I. DAVA

1. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin murisi.....ın, Voyvoda ... Aliağa Vakfı evladı iken 1985 yılında ölümünden sonra bu hakkın müvekkiline geçtiğini ileri sürerek davacının Edremit'te kurulu mazbut vakıf olan Edremit Voyvodası ... ... Ağa Bin ... Vakfının galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespitini istemiştir.

2. Birleşen Ayvalık Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/114 Esas ... dosyası üzerinden davacı ... vekili dava dilekçesinde; asıl davadaki iddiaları tekrar ederek davacının Edremit'te kurulu mazbut vakıf olan Edremit Voyvodası ... ... Ağa Bin ... Vakfının galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespitini istemiştir.

3. Birleşen Burhaniye 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/165 Esas ... dosyası üzerinden davacı ... dava dilekçesinde; mazbut vakıf olan Edremit Voyvodası ... ... Ağa Bin ... Vakfının galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespitini istemiştir. Davacı ... dava devam ederken 19.02.2023 tarihinde vefat etmiştir.

4.Yargılama sırasında aralarında fiili ve hukuki bağlantı bulunduğu gerekçesiyle davaların birleştirilmesine karar verilmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili asıl ve birleşen dosyalara sunduğu cevap dilekçeleri ile açılan davaların reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Ayvalık 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.07.2009 tarihli ve 2004/560 Esas, 2009/400. Karar ... kararı ile, galle fazlası için batın şartı olduğu, davacılar ...ve ...'ın babası Adil ile aynı ilam ile galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti kararı alan Fatma Müşfüka'nın hayatta olduğu gerekçesi ile asıl ve birleşen 2008/114 Esas ... birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı asıl ve birleşen 2008/114 Esas ... dosya davacısı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 11.09.2014 tarihli ve 2014/11635 Esas, 2014/12428 Karar ... kararıyla "davacıların, babaları ...’ın kesinleşmiş mahkeme kararı ile galle fazlasına hak kazanmış vakıf evladı olduğu anlaşıldığına göre davacıların da vakfın soyundan gelen evlad olduklarının ilamlı bağ ile ispatlandığı, ancak; davaya konu vakıf olan Mazbut ... Ağa Bin Mehmed Ağa (... Ağa Bin Ahmed, ... Edremid Voyvodası, El-Hac) Vakfı’nın 1172 H.

(1758 M.) tarihli vakfiyesinde galle, kız erkek ayrımı yapılmadan batın şartı (ön kuşakta sağ vakıf evladı varsa sonraki kuşakta bulunan evladın hak sahibi olmaması kuralı) ile evlada bırakıldığı, buna göre somut olayda Mahkemece yapılacak işin; galle alan evlat listesinde adı geçen vakıf evlatlarının açık kimlik ve nüfus kayıtlarına göre bir soyacağı çizelgesi çıkartılarak,

davacıların bulunduğu kuşağın (batın) tam olarak belirlenmesinden sonra üst batında sağ evlat bulunup bulunmadığının denetime elverişli bilirkişi raporuyla tespit edilip, üst batında sağ evladın bulunması halinde yalnızca vakıf evladı, bulunmadığı takdirde ise galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitine karar verilmesi gerekirken yetersiz araştırma ve eksik inceleme sonucu hüküm kurulmuş olması" doğru görülmeyerek mahkeme kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar Ayvalık 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.02.2017 tarihli ve 2014/522 Esas, 2017/79 Karar ... kararı ile asıl ve birleşen 2008/114 E. ... birleşen davanın kabulü ile davacılar ...ve... ...'ın dava konusu Voyvoda ... ... Ağa Vakfında galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Temyiz aşamasında dilekçe veren ...'un dilekçesi de temyiz dilekçesi olarak kabul edilerek değerlendirilmiştir.,

3. Dairenin 26.10.2017 tarihli ve 2017/15377 Esas, 2017/13899 Karar ... kararıyla "eldeki davanın davacıları ile ... tarafından açılan davadaki davacılar da, ... sistemlerinde, adıgeçen her iki vakıfın aynı vakıf adı altında işlem gördüğü bildirilen vakıfların galle fazlasına müstahak evlatları olduğunun tespitini istediklerine göre ve davacı ...'ın da bu vakfın kendi dedesine ait olduğu iddiası karşısında davalar arasında HMK.nun 166. maddesinin 4. fıkrası kapsamında bağlantı olduğunun kabulünün gerektiğini, Mahkemece,

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 166. maddesi kapsamında davaların birleştirilmesi konusunda gerekli kararın verilerek delillerin birlikte değerlendirilmek suretiyle hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesi" ile mahkeme kararı bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda, adı geçen vakıfların aynı vakıf olduğunun cevabı verildiğini, Edremit Asliye Hukuk Mahkemesinin 1959/424 Esas 1964/390 Karar ... kararıyla ön batında vakıf evladı olduğu tespit edilen davacıların müteveffa babaları ...'dan sonra şimdi de davacılar ... ve ...'ın davaya konu Voyvoda ... ...

Ağa Vakfında galle fazlasından istifadeye müstehik vakıf evladı oldukları gerekçesi ile asıl ve birleşen 2008/114 E. ... birleşen davanın kabulü ile davacılar ...ve... ...'ın dava konusu Voyvoda ... ...

Ağa Vakfında galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitine; dava devam ederken birleşen 2017/165 E.... dosya davacısı İfakat Ayfe Özoğul'un vefat ettiğinin anlaşılması üzerine, davanın niteliği gereği mirasçılara geçmeyeceğinden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; ...'un birleşen davası hakkında verilen kararın yerinde ve isabetli olduğunu, bu hususa itirazlarının bulunmadığını, diğer davacılar ... ve ... hakkında verilen kararın usul ve yasaya aykırı olup ayrıca eksik inceleme sonucu verildiğini, 1943 tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereği tevliyeti evlada bırakılan vakıflarda mütevellilik yapan kişilerle kan bağı ilişkisinin kurulmasının yeterli olduğu belirtilmiş ise de söz konusu İçtihadı Birleştirme Kararı gereği vakıf evladı olduğunu iddia eden kişinin,

silsile yolu ile vakfedene soyunu dayandırması istenilmemesi durumunda geçmiş tarihte eksik inceleme ya da değerlendirme sonucu kesinleşen bir mahkeme kararındaki yanlışın günümüzde de devam etmesi sonucunu doğuracağını, Yargıtay bozma ilamında istenildiği şekliyle vakıf evlatları arasında yöntemince bir soy ağacı çıkarılmadığını, daha önce verilen mahkeme kararları yeterli görülerek, eksik inceleme sonucu hazırlanan bilirkişi raporu doğrultusunda karar verildiği beyan edilerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık,vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 5737 ... Vakıflar Kanunu'nun (5737 ... Kanun) 3 ve 6 ncı maddeleri, Vakıflar Yönetmeliğinin 23, 28, 53 ve 55 inci maddeleri, 24.02.1943 tarihli ve 1942/27 Esas, 1943/11 Karar ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ...

Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

179,90 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 89,95 TL'nin temyiz eden Vakıflar Genel Müdürlüğünden alınmasına

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,