Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/2836 K.2024/4179

Taraflar arasında tapu kaydı ve kazandırıcı zaman aşımı zilyetliğine dayalı tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı Hazine ve dahili davalı ... İdaresi vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili dava dilekçesinde sınırları yazılı, Diyarbakır ili Ergani ilçesi, ... Köyünde bulunan ve davacıların murislerinden intikal eden 17.04.1972 tarihli ve 84 sıra nolu tapunun kapsamında bulunan yaklaşık 40.000 m² taşınmaz ile 17.04.1972 tarihli ve 85 sıra nolu tapunun kapsamında bulunan yaklaşık 20.000 m² ile 5.000 m² yüzölçümündeki taşınmazların tapulama dışı bırakıldığını, taşınmazların 40-50 yıldır davacıların zilyetliklerinde olduğunu iddia ederek, çekişmeli taşınmazların miras payları oranında davacılar adına tescilini istemiştir.

Ergani Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.11.2014 tarihli ve 2011/498 Esas, 2014/1454 Karar sayılı ilamıyla davanın kısmen kabul kısmen reddi ile kadastro bilirkişisi ...'in 16.07.2014 tarihli raporu ve ekli kroki uyarınca (A) harfli 29.737,02 m² taşınmazın bağ vasfıyla, (E) harfli 29.868,24 m² taşınmazın bağ vasfıyla, (F) harfli 9.333,86 m² taşınmazın meyve bahçesi vasfıyla, (H) harfli 29.383,68 m² taşınmazın bağ vasfıyla, (M) harfli 27.758,33 m² taşınmazın bağ ve tarla vasfıyla (ölü) ... Hanefi oğlu Hıdır Yiğitoğlu mirasçıları olan davacılar adına miras payları oranında tesciline karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ile davalı Hazine ve dahili davalı ... İdaresi vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Hükmüne uyulan Yargıtay (kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 21.04.2016 tarihli ve 2015/9898 Esas, 2016/4953 Karar sayılı bozma ilamında özetle ''Mahkemece, davacıların dayandığı tapu kaydının ilk oluşumdan itibaren tüm tedavülleri ile birlikte taşınmaza komşu taşınmazlara ait kadastro tespit tutanak örnekleri ile kadastro sonucu oluşan tapu kayıtlarının ve varsa dayanak tapu ve vergi kayıtları ile davalı iseler dava dosyaları,

tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise ilgili mahkeme hükümleri ve davalı Hazinenin temyiz dilekçesinde bildirdiği 2002/143 Esas ile 2002/164 Esas sayılı dosyalar ile davalılar murisinin senetsizden kazanıma dair başka dava dosyası varsa bu dosyalar bulunduğu yerlerden getirtilerek yeniden keşif yapılması, taşınmazın orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, davacıların dayandığı tapu kaydı miktarı ile geçerli kabul edilerek uygulanması, davacıların dayandığı tapu kaydının kapsamı dışında kalan yerlere ilişkin olarak bu kez zilyetlik yolu ile kazanma koşullarının araştırılması,

yapılacak keşifte, 1980-1990 yılları arasında hava fotoğrafları ve memleket haritasında taşınmazın o yıllarda ziraat alanı olarak kullanılıp kullanılmadığı, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı, taşınmazın toprak yapısı ve taşınmaz üzerindeki ağaçlarının kapalılık oluşturup oluşturmadığı ve imar ihya durumunun araştırılması'' gereğine değinilmiştir.

Bozma ilamına karşı davacılar vekilince karar düzeltme yoluna başvurulmuş, Yargıtay (kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 01.11.2016 tarihli ve 2016/8964 Esas, 2016/9865 karar sayılı ilamıyla talep reddedilmiştir.

Yeniden yapılan yargılama sonucunda, Ergani 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.10.2022 tarihli ve 2018/261 Esas, 2022/415 Karar sayılı ilamında özetle, ''17.06.1963 tarihli, 84 ve 85 sayılı tapu kayıtlarının zemine uygulandığı, davacının dayandığı tapu kaydının taşınmazın sınırları içinde kaldığı, dava konusu taşınmazın mera, orman vb kaydının bulunmadığı, kamu hizmetine tahsisli yerlerden olmadığı, Devlet tarafından sulanan arazilerden olmadığı, orman sınırları içerisinde yer almadığı, dava konusu taşınmazın komşu taşınmazlarının tapulama tutanaklarının celp edildiği,

fen bilirkişisinin 24.10.2022 tarihli raporu ile dava konusu taşınmazın keşif raporundaki krokisi ile ilgili kayıtların üst üste atıldığında engel halin olmadığının bildirildiği, kadastro paftasının hava ve uydu fotoğrafları ile çakıştırıldığı ve engel bir halin bulunmadığının bildirildiği, dava konusu taşınmazların özel mülkiyete konu olan yerlerden olduğuna'' değinilerek,

24.10.2022 tarihli fen bilirkişisi raporu ve ekli kroki uyarınca (A) harfli 29.737,02 m² alanın bağ ve meyve bahçesi vasfıyla, (B) harfli 2.631,44 m² alanın bağ ve meyve bahçesi vasfıyla, (E) harfli 29.868,24 m² alanın bağ vasfıyla, (F) harfli 9.336,86 m² alanın meyve bahçesi vasfıyla, (H) harfli 29.616,35 m² alanın bağ vasfıyla, (A2) harfli 36.123,70 m² alanın ham toprak vasfıyla, (A1) harfli 27.758,83 m² alanın bağ ve tarla vasfıyla, (A3) harfli 353,11 m² alanın tarla vasfıyla, (A4) harfli 38,52 m² alanın tarla vasfıyla davacılar adına miras payları oranında tesciline,

(D) harfli 13.000 m² alanın ise davacılar murisi adına kayıtlı olduğu anlaşıldığından bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, bu karar davalı Hazine ve dahili davalı ... İdaresi vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda, davacı tarafın dayandığı Haziran 1947 tarihli 19 sıra nolu kök tapu kaydının tedavül görmesi sonucu, 17.04.1972 tarihli 83, 84, 85 ve 86 sıra nolu tapular oluşmuştur. Bu tapulardan 83 ve 86 sıra nolu tapular Hazine adına kayıtlı olup davacılar bu tapulara tutunmamaktadır. Eldeki davada, dayanak 17.04.1972 tarihli 84 ve 85 sıra nolu tapular ise değişken ve genişleyebilir nitelikte sınırlara haiz olup.

3402 sayılı Kadastro Kanununun (3402 sayılı Kanun) 22/C maddesi uyarınca miktarıyla geçerlidir. Ne var ki, İlk Derece Mahkemesince yanlış değerlendirme yapılarak davacı tarafın dayandığı 84 ve 85 nolu tapuların kapsamında kalan yerlerin ''sınırları'' esas alınarak tapuların arazide kapsadığı alan belirlenmiştir. Bu durum yasal düzenlemeye aykırıdır.

İlk Derece Mahkemesince, önceki bozma ilamında belirtildiği gibi davacının dayanak yaptığı 1972 tarihli, 84 ve 85 sıra nolu tapuların arazide miktarı ile kapsadığı alan tespit edilerek, bu miktardan anılan dayanak tapu kayıtlarının revizyon gördüğü 753, 754 ve 755 parsel sayılı taşınmazlardaki miktarın çıkartılmasından sonra dayanak tapuların miktarıyla geçerli olduğu gözetilerek- eksik kalan miktar yönünden belirleme yapılarak kabul kararı verilmelidir.

Bunun yanında, Hazinenin temyiz dilekçesinde bildirdiği Ergani Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/164 Esas ve 2002/392 Karar sayılı ilamlarının davacılar lehine tescil hükmü içerdiği ileri sürüldüğüne göre kesinleşme şerhleri ile beraber Mahkeme ilamları dosyaya getirtilerek söz konusu yargılamalarda tesciline karar verilen taşınmazların, davacıların eldeki davada tutunduğu aynı tapu kaydına dayanıp dayanmadığı da gözetilmelidir.

Diğer taraftan, 3402 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinin son fıkrası uyarınca davacı tarafın dayandığı tapu kaydı kapsamı dışında kalan yerlerin aynı Kanun'un 14 ve 17 nci maddelerindeki koşulların gerçekleşmesi halinde davacılar adına tescili mümkün olacaktır. Tüm bu açıklamalara göre, davacının dayanak tapu kayıtlarının miktarı kapsamı dışında kalan yerlerin zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, 3402 sayılı Kanun çerçevesinde sulu toprakta 40 dönüm, kuru toprakta 100 dönüm sınırları gözetilerek; toplanmış ve toplanacak delillere göre talebin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, usul ve yasa hükümleri yanlış değerlendirilerek yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.