Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/2998 K.2023/4971

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kullanım kadastrosuna itiraz davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşmalı ve davalı Hazine vekili tarafından duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, duruşma istemi nitelikten ret edilmekle, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kullanım kadastrosu sırasında, Sultanbeyli ilçesi Mimarsinan Mahallesi çalışma alanında bulunan 142 ada 14 parsel ... 224,12 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, beyanlar hanesine 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve taşınmaz ile üzerindeki 3 katlı binanın ... ve ...'un müştereken kullanımında olduğu şerhi verilerek bahçe niteliği ile Hazine adına tespit edilmiştir.

142 ada 14 parsel ve 15 parsel ... taşınmazın 11.02.2014 tarihli tevhid işlemi ile 142 ada 17 parsel ..., 435,48 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın oluştuğu ve Hazine adına kaydedildiği, taşınmazın tapu kaydında "taşınmazlar 06/03/2013 tarihli bilirkişi rapor ve krokisinde belirtildiği üzere bahçe ve üzerindeki 3 katlı bina olarak 1/2'şer hisse oranında ... ve ...'un kullanımında olduğu" şerhi bulunduğu anlaşılmaktadır.

2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; çekişmeli 142 ada 14 parsel ... taşınmazın kullanıcısının müvekkili olduğunu öne sürerek, müvekkili adına kullanıcı şerhi verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... duruşmalardaki beyanlarında; davanın sonuçlanması ve ödediği masrafların tahsilini talep etmiştir.

3. Dahili davalı ... duruşmalardaki beyanlanda; dava konusu taşınmazın yer ortağı olduğunu, 2008 Nisan ayında söz konusu yeri ...'tan satın aldığını beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.05.2017 tarihli ve 2012/2295 Esas, 2017/192 Karar ... kararıyla; davanın kısmen kabulü ile dava konusu 142 ada 17 nolu parselde tapu kaydının muhdesat bilgileri bölümünde ...'a ait olan hisseye isabet eden 3 tane daireden en alt kattaki tek dairenin ...'a aidiyetine, bu dairenin ...'un fiili kullanımında olduğunun tapu kaydının beyanlar hanesine şerh edilmesine, diğer ...'un hissesine isabet eden kalan 2 adet dairenin şerhte olduğu gibi ...'un üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ...’un bir kısım mirasçıları vekili ve davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.03.2021 tarihli ve 2020/1662 Esas, 2021/677 Karar ... kararıyla "Davacı eldeki davayı 6292 ... yasa uyarınca yapılan satış işleminden önce 28/11/2012 tarihinde açmış olsa da, yargılama sırasında, tespit edilen kullanım durumuna göre 06/03/2019 tarihinde 6292 ... yasa kapsamında satış yapıldığından beyanlar hanesine şerh verilemeyeceği veya dayanak satış işlemi iptal edilmedikçe tapu kaydının iptali ve tescil istemli dava açılamayacağından,

yerel mahkemece davanın dava şartı yokluğundan HMK'nun 114. ve 115. maddeleri uyarınca reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır." gerekçesiyle davacı ...’un bir kısım mirasçıları vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesine ait kararın kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm kurmak suretiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 26.05.2022 tarihli ve 2021/14941 Esas, 2022/4989 Karar ... kararıyla. "Dava, 3402 ... Kadastro Kanunu'na 5831 ... Kanun'un 8/1. maddesi ile eklenen Ek-4. maddesi uyarınca yapılan kadastro çalışması sonucunda düzenlenen kadastro tutanağının beyanlar hanesindeki kullanım kadastrosuna itiraz niteliğinde olduğundan bu tür davaların dinlenebilmesi için kadastro çalışmasına tabi tutulan taşınmazın Hazinenin mülkiyetinde bulunması gerekir.

Eldeki davada, çekişmeli taşınmazlar dava tarihinde Hazine adına kayıtlı olmakla birlikte, yargılama sırasında (06.03.2019 tarihinde); lehlerine kullanım şerhi bulunan davalılar ... ve ...'a 6292 ... Kanun uyarınca satılmış ve böylelikle taşınmazlar Hazinenin mülkiyetinden çıkmıştır. Taşınmazların davalılar adına tapuya tescil edilmesi nedeniyle artık şerhe yönelik davanın dinlenme olanağı kalmamış ve konusuz kalmıştır. 6100 ...

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331. maddesinin birinci fıkrasında "davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine takdir ve hükmeder" şeklindeki düzenleme doğrultusunda, davanın açıldığı tarihte haksız olduğu tespit edilen taraf yargılama giderini ödemekle yükümlü olacaktır.

Hal böyle olunca; Mahkemece, davanın konusuz kalması nedeniyle, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerekirken, davanın kısmen kabulü ile 142 ada 17 nolu parselde tapu kaydınını muhdesat bilgileri bölümünde ...'a ait olan hisseye isabet eden 3 tane daireden en alt kattaki tek dairenin ...'a aidiyetine, bu dairenin ...'un fiili kullanımında olduğunun tapu kaydının beyanlar hanesine şerh edilmesine, ...'un hissesine isabet eden kalan 2 adet dairenin şerhte olduğu gibi ... üzerinde bırakılmasına karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesine ait kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi de isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla "dava konusu parsel dava tarihi itibariyle Hazine adına kayıtlı ise de, yargılama aşamasında lehine kullanıcı şerhi verilen davalılara 6292 ... yasa uyarınca satışla devredildiği, bu halde davanın dinlenme olanağı kalmadığı dosya kapsamı ve toplanan deliller itibariyle dava tarihi itibariyle davacı tarafın dava açmasında haklılık durumu sabit kabul edildiğinden yargılama giderlerinin davanın yöneltildiği davalı lehdar üzerinde bırakılması gerektiği" gerekçesiyle davacılar vekilinin ve davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili ve davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince verilen ihtiyati tedbir kararına rağmen yapılan satış işleminin mutlak butlanla batıl olduğunu, satış işlemi kurulduğu andan itibaren hüküm doğurmayacağından yapılan satış işleminin hiç yapılmamış olması nedeniyle konusuz kalmaya karar verilemeyeceğini, satış işleminin iptali için idareye başvurulduğunu, başvurunun sonucu eldeki davayı etkileyeceğinden bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını ya da düzeltilerek onanmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) Ek 4 üncü maddesi gereğince 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman dışına çıkartılan taşınmazda yapılan kullanım kadastro çalışmasına itiraz davasında taşınmazın 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 ... Kanun) gereğince yapılan satış sonucu davanın konusuz kalıp kalmadığı ve davada haklılık durumu noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6831 ... Kanun , 6292 ... Kanun.

3. Değerlendirme Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve Kanun'a uygun olup davacılar vekili ve davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

179,90 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 89,95 TL'nin temyiz eden davacılar ... ve diğerlerinden alınmasına,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,