Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/3561 K.2023/5011

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın usulden reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.... ili Kepez ilçesi Kütükçü Mahallesinde bulunan 8339 ada 5 parsel ve aynı ada 6 parsel ... taşınmaz Hazine adına tapuda kayıtlı olup beyanlar hanesinde orman sınırı dışına çıkarılan alanda kaldıkları şerhi bulunmaktadır. Taşınmazların her ikisi de 1963 yılında kadastrosu yapılan, evveliyatı tapulu olan 199 ... kadastro parselinden gelmekte olup bu parsel ...

Vakfı adına kayıt iken imar parseli olarak dava dışı kişilere geçmiş, 8339 ada 5 parsel 12.08.2004 tarihinde, 8339 ada 6 parsel ise 18.08.2004 tarihinde ... tarafından tapuda satın alınmıştır. Hazine tarafından taşınmazlara ilişkin ayrı ayrı tapu iptal ve tescil davası açılması üzerine kesinleşen kararlar ile söz konusu parsellerin tapusunun iptaline, orman dışına çıkarılan yerlerden olduğu belirlenerek Hazine adına tapuya kayıt ve tescillerine karar verilmiştir.

2.Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ili Kepez ilçesi Kütükçü Mahallesinde bulunan 8339 ada 5 ve 6 parsel ... taşınmazların davalı ... adına kayıtlı iken Hazine'nin 2/B iddiası ile açmış olduğu tapu iptal ve tescil davası sonunda tapularının iptaline karar verildiğini, 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 ...

Kanun) gereği bu yerlerin önceki maliklerine iadesinin söz konusu olacağını, yasa hükmü gereği taşınmazların kanunen davalıya ait olduğunu, henüz iade edilmemiş olsa dahi mülkiyetin davalıda olduğunu, Hazine adına kayıtlı olduğundan onun da taraf gösterildiğini, taşınmazların her ikisinin de 05.06.2012 tarihli noterde yapılan satış vaadi sözleşmesi ile davacıya satıldığını, bedelin ödendiğini ve zilyetliğinin de davacıya teslim edildiğini, sözleşme gereği davalının mülkiyetinin iptal edilerek davacı adına tescilini, henüz davalıya iadesi yapılmadıysa davacıya iadesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur. 2.Davalı ... vekili cevap dilekçesi sunmamış, yargılama oturumunda davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.05.2013 tarihli ve 2012/788 Esas, 2013/357 Karar ... kararıyla; idareye başvuru süresinin henüz dolmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 26.11.2014 tarihli ve 2014/9077 Esas, 2014/9846 Karar ... kararıyla; davalı ...’ün idareye başvursunun sonucu ve dava tarihi itibariyle satış vaadini yerine getirip getiremeyeceği hususları dikkate alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 07.03.2016 tarihli ve 2015/81 Esas, 2016/119 Karar ... kararı ile satış vaadi sözleşmesinin geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

C.İkinci Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 21.01.2019 tarihli ve 2018/5726 Esas, 2019/272 Karar ... kararıyla onama kararı verilmiş, davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmekle aynı Dairenin 23.05.2019 tarihli ve 2019/1507 Esas, 2019/3622 Karar ... kararıyla eksik araştırmaya yönelik olarak karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 04.03.2020 tarihli ve 2019/228 Esas, 2020/105 Karar ... kararı ile davanın kabulüne, dava konusu parsellerin tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

E.Üçüncü Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 27.06.2022 tarihli ve 2021/12782 Esas, 2022/6161 Karar ... kararıyla; davanın, zaten mevcut olan ve tapu sicilinde kayıtlı olan dayanak tapu kaydına bağlı yapılan satış vaadi sözleşmesi uyarınca bedelsiz iadeye ilişkin idari işlemlerin icrasına yönelik olup işin esasının da idare hukuku ilkelerine göre incelemeye uygun olduğu, idari yargı yerince çözümlenmesi gerektiği, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilmesinin doğru görülmediğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

F. İlk Derece Mahkemesince Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 25.04.2023 tarihli ve 2023/186 Esas, 2023/185 Karar ... kararı ile bozma kararındaki gerekçelerle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

(Eldeki dava ile birleşen, davacısı ..., davalısı ... ile ... olan satış vaadi sözleşmesinin iptali davası hakkında verilen davanın reddi kararı son karar tarihinden önce 27.03.2023 tarihinde kesinleşmiştir.)

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; önceki bozma kararına uyulması ile davacı lehine usuli müktesep hak oluştuğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, dayanak tapu kaydı uyarınca bedelsiz iade hakkındaki idari işlemlerin icrasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370, 371, 114/1-b, 115/2 nci maddeleri, 6292 ... Kanun.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 ... Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, uyulan bozma ilamında ve İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR