Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/4595 K.2024/1468

Taraflar arasındaki uygulama kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece (Kadastro) Mahkemesi tarafından verilen verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

Kadastro Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda verilen görevsizlik kararı üzerine Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece (Asliye Hukuk) Mahkemesi kararı, davacı ... mirasçıları ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Uygulama kadastrosu sırasında, ...Köyü çalışma alanında ve tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan eski 6415 parsel sayılı 9.300,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 662 ada 33 parsel numarasıyla 9.588,79 metrekare yüzölçümlü olarak; tapuda davalı ... adına kayıtlı bulunan eski 6414 parsel sayılı 20.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise, 662 ada 32 parsel numarasıyla 19.770,55 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

Davacı ... vekili Kadastro Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde; uygulama kadastrosu sırasında müvekkili olan davacıya ait Nevşehir ili Merkez ilçe Nar Köyü eski 6415 (yeni 662 ada 33) parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün eksildiğini, sınırının ise yanlış belirlendiğini, bu eksikliğin ve yanlışlığın davalıya ait eski 6414 (yeni 662 ada 32) parsel sayılı taşınmazdan kaynaklandığını ileri sürerek, taşınmazın kadim nitelikteki fiili sınırlar esas alınarak tescilini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; mahkemenin görevsiz olduğunu, tesis kadastrosundan sonra taşınmazların sınırlarının değişmediğini ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

Kadastro Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...davacının iddiasının ve uyuşmazlığın mülkiyete ilişkin olduğu, mülkiyete ilişkin uyuşmazlıkların ise uygulama kadastrosuna itiraz davalarında değerlendirilemeyeceği..." gerekçesi ile davanın reddine, çekişmeli 662 ada 32 ve 33 parsel sayılı taşınmazların uygulama kadastro tespiti gibi tesciline karar verilmiş; hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 18.11.2019 tarihli ve 2016/8746 Esas, 2019/7382 Karar sayılı ilamıyla;

"...tesis ve uygulama kadastrolarına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilmediği gibi mahallinde keşif yapılmayıp, uygulama kadastrosunun yöntemince yapılıp yapılmadığı denetlenmeden karar verildiği açıklanarak, öncelikle, çekişmeli taşınmazları bir arada gösteren ve tesis kadastrosu sırasında tanzim edilen ölçü krokisi, hesap cetveli, ölçü çizelgesi örnekleri ile taşınmazlara ait ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) ve hava fotoğraflarının getirtilmesi,

dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahalli bilirkişi ve taraf tanıkları ile harita mühendisi sıfatına sahip üç kişilik uzman bilirkişi kurulu hazır olduğu halde mahallinde keşif yapılması, bu keşifte mahalli bilirkişi ve tanıklardan, tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak, varsa yerlerinin bilirkişilere işaretlettirilmesi, fotoğraflarının çekilmesi, üç kişilik teknik bilirkişi kuruluna ayrıntıları belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yaptırılarak denetime ve hüküm vermeye elverişli rapor alınması,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi..." gereğine değinilerek bozulmasına karar verilmiştir.

Kadastro Mahkemesince, bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama neticesinde, "...dava konusu 662 ada 33 (eski 6415) parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin 18.05.1981 tarihinde, 662 ada 32 (eski 6414 ) parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin ise 12.06.1980 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise 01.04.2016 tarihinde açıldığı,

dolayısı ile davanın açıldığı tarih itibariyle kadastro tutanağının kesinleşmiş olup, çekişmeli 662 ada 32 (eski 6414) parsel sayılı taşınmazın 08.04.2022 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen kısmına yönelik mülkiyet iddiası yönünden Kadastro Mahkemesinin görevli olmayıp, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile..." mahkemenin görevsiz olması nedeniyle davanın usulden reddine, dosyanın karar kesinleştiğinde ve yasal süresi içerisinde talep halinde Nevşehir Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,

yasal süresi içerisinde talep edilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına yönelik olarak dosyanın yeniden değerlendirilmesine, güncelleme tutanak asıllarının başka davada davalı olmadığı taktirde olağan yollarla kesinleştirme işlemlerinin yapılması için Kadastro Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiş, bu kararın 20.06.2022 tarihinde kesinleşmesi üzerine dava dosyası Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

Görevsizlik kararı uyarınca dava dosyasının gönderildiği Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...eski 6414 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen kısmının 1991 tarihli hava fotoğraflarında davacının parseli ile bir bütün olarak kullanıldığı belirtilmekle birlikte bu durumun ilk tesis kadastrosuna ilişkin bir dava ile ileri sürülebileceği, öte yandan bu kısmın tesis kadastro paftasına göre de eski 6414 parsel sayılı taşınmaz içerisinde kaldığı, ayrıca uygulama kadastrosunda davacıya ait taşınmazda artış meydana geldiği gerekçesi ile..." davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... mirasçıları ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Eldeki dava, uygulama kadastrosuna itiraza ilişkin olarak çekişmeli taşınmazların askı ilan süresi içerisinde Kadastro Mahkemesinde açılmış olmakla birlikte, Kadastro Mahkemesi tarafından araştırma ve incelemenin yetersiz olduğuna değinen bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, ihtilafın, kadastro öncesi nedene dayanan mülkiyet ihtilafına ilişkin olduğu belirtilerek, Asliye Hukuk Mahkemesine yönelik olarak görevsizlik kararı verilmiş ve iş bu karar kesinleşmiştir.

Şu halde; dava, Kadastro Mahkemesinden görevsizlikle gelen uyuşmazlık, kadastro öncesi nedene dayalı mülkiyet ihtilafı niteliğinde olup, çekişmeli eski 6414 (yeni 662 ada 32) parsel sayılı taşınmazın tesis kadastrosuna ilişkin tespitinin kesinleştiği 12.06.1980 tarihi ile dava tarihi arasında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde belirtilen hak düşürücü sürenin geçtiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; İlk Derece (Asliye Hukuk) Mahkemesince, hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucunda esasa müteallik gerekçelerle reddine karar verilmesi isabetsiz olup, bu husus bozmayı gerektirmekte ise de, ret kararının sonucu itibariyle doğru olduğu ve gerekçedeki söz konusu yanlışlığın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşıldığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.