Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/4607 K.2024/722

Taraflar arasındaki uygulama kadastrosuna itiraz ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

İlk Derece Mahkemesinin vermiş olduğu önceki karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, hükmüne uyulan bozma ilamında özetle ; " Davacının ilk talebi uygulama kadastrosu ile yüzölçümü azaldığı iddia olunan taşınmazının yüzölçümünün düzeltilmesi olup, davacı ...'ın kayıt maliki olduğu eski 43 (yeni 140 ada 5) parsel ... taşınmazın müşterek mülkiyete konu olduğu ve davacı dışında paydaşlarının da bulunduğunun anlaşıldığı, davanın, niteliği itibariyle bütün paydaşlar tarafından birlikte açılmasının veya tamamının katılımının sağlanması suretiyle davaya devam edilmesinin zorunlu olduğu,

davada aktif dava ehliyetinin sağlandığından söz edilemeyeceği, ayrıca 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ...

Kanun) 297 nci maddesinde öngörüldüğü üzere, kararın hüküm sonucu kısmında taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerektiği, ne var ki İlk Derece Mahkemesince verilen kararın hüküm fıkrasında, davacının uygulama kadastrosuna itiraz talebi hakkında hüküm kurulmadığı gibi, hükmün gerekçesi incelendiğinde, davacının tazminat talebine ilişkin olarak gerekçe gösterildiği halde, uygulama kadastrosuna itiraz istemine ilişkin herhangi bir gerekçeye yer verilmediği açıklanarak,

öncelikle davacıya, paydaşı bulunduğu eski 43 (yeni 140 ada 5) parsel ... taşınmazın kendisi dışındaki diğer tapu maliklerinin yöntemince davaya katılımını sağlamak üzere süre ve imkan verilmesi ve bu şekilde taraf teşkili tamamlandıktan sonra işin esasına girilerek hüküm kurulması " gereğine değinilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; " Diğer tapu maliki Selahattin Büyükkal'e dava dilekçesi, tensip zaptı, bilirkişi raporları eklenerek tebligat çıkarılarak duruşmaya davet edilmiş olup, buna ilişkin tebligat kendisine bizzat tebliğ edildiği halde duruşmaya katılmadığı ve davaya devam etmek husunda herhangi bir şekilde beyanı bulunmadığı göz önüne alınarak davada taraf teşkilinin sağlanmadığı " gerekçesiyle, davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından yazılı gerekçe ile, davanın usulden reddine karar verilmiş ise de, verilen karar usul ve Kanuna aykırı olduğu gibi, istikrar kazanmış Dairemizin uygulamalarına da uygun düşmemektedir.

Şöyle ki; terditli olarak açılan eldeki davada ilk talep, uygulama kadastrosuna itiraza yönelik olup, bu tür davaların amacı tapulama, kadastro veya değişiklik işlemlerine ilişkin; sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermek üzere uygulama niteliğini kaybeden, teknik nedenlerle yetersiz kalan, eksikliği görülen veya zemindeki sınırları gerçeğe uygun göstermediği tespit edilen kadastro haritalarının tekrar düzenlenmesidir. Bu davalarda, taşınmazların mülkiyetinin kim ya da kimlere ait olduğu hususunda bir değerlendirme ya da yargılama yapılmamaktadır.

Diğer yandan 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 693 üncü maddesinin üçüncü bendinde paydaşlardan her birinin, bölünemeyen ortak menfaatlerin korunmasını diğer paydaşları temsilen sağlayabileceği, 4721 ... Kanun'un 702 nci maddesinin dördüncü fıkrasında ortaklardan her birinin topluluğa giren haklarının korunmasını sağlayabileceği belirtilmiştir.

Uygulama kadastrosuna ilişkin ihtilaflarda da paydaş veya ortaklardan birisinin işlemin doğruluğunun denetlenmesini istemesinin davanın niteliği gereği taşınmazın bütününe yönelik olduğu, bir diğer ifade ile talebin bölünemez nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, uygulama kadastrosuna ilişkin davaların, tüm paydaş ve ortaklar tarafından birlikte açılmasını gerektirir yasal bir zorunluluk da bulunmamaktadır. Dolayısıyla, 4721 ... Kanun'un 693 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ve 702 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, her bir paydaş ve ortağın diğerlerini temsilen dava açabileceğinin kabulü gerekir.

Öncesinde Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince istikrar bulan uygulama ile "...davanın niteliği itibariyle bütün paydaşlar tarafından birlikte açılması veya tamamının katılımının sağlanması suretiyle davaya devam edilmesinin zorunlu olduğu..." yönünde bozma kararları verilmekle birlikte, Dairemizce bu uygulamadan dönülmüş olup, yukarıda açıklanan ilke doğrultusunda istikrarlı kararlar verilmektedir.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, davacı tarafın diğer ortakların katılımı olmadan tek başına dava açabileceği, bir başka ifadeyle dava açmakta aktif dava ehliyetinin mevcut olduğu gözetilmek suretiyle, işin esasına girilerek, uygulama kadastrosuna itiraz davalarına ilişkin Yargıtayın yerleşik ilke ve esaslarına uygun araştırma ve inceleme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.