Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/4610 K.2025/5445

İlk Derece Mahkemesi kararı, müdahil ... vekili, müdahil ... ve müşterekleri vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro çalışmaları sırasında, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 40 parsel sayılı ve 931.000 metrekare yüzölçümüne sahip taşınmaz, tapu kaydı nedeniyle Hazine adına tespit edilmiştir.

2. Davacı ... dava dilekçesinde; vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki sebebine dayanarak, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 40 parsel sayılı taşınmazın adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

3. Müdahiller ... ve ...müdahale dilekçelerinde; kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki sebebine dayanarak, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 40 parsel sayılı taşınmazın hisseleri oranında adlarına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

4. Müdahiller ... ve ... müdahale dilekçelerinde; vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki sebebine dayanarak, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 40 parsel sayılı taşınmazın, hisseleri oranında adlarına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

5. Müdahil ... ve ... müdahale dilekçelerinde; vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki sebebine dayanarak, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 40 parsel sayılı taşınmazın, hisseleri oranında adlarına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

6. Müdahil ... ve arkadaşları vekili müdahale dilekçesinde; vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki sebebine dayanarak, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 40 parsel sayılı taşınmazın, hisseleri oranında müvekkilleri olan müdahiller adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

7. Müdahil ... ve ... tarafından sunulan müdahale dilekçesinde; kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki sebebine dayanarak, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 40 parsel sayılı taşınmazın, hisseleri oranında adlarına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevabında; davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.03.2018 tarihli ve 2011/1 Esas, 2018/7 Karar sayılı önceki kararı ile, "davacı ve müdahiller yönünden 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 46/1. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. İlk Derece Mahkemesinin 21.03.2018 tarihli kararına karşı asli müdahil ... ve arkadaşları vekili ile davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 05.04.2021 tarihli ve 2018/5002 Esas, 2021/3278 Karar sayılı ilamıyla.

"İlk Derece Mahkemesince öncelikle, çekişmeli taşınmaz bölümlerine ait temin edilebilen en eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek,

taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre Hazine tapusunun tesis tarihi olan 1958 yılından 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, taşınmazın bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı,

yansız yerel bilirkişiler ile aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları, teknik bilirkişi, 3 kişilik ziraat mühendisleri bilirkişi kurulu ve jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişinin katılımıyla keşif yapılması ve bu keşif sırasında davacı tarafın dayandığı vergi kayıtlarının tek tek yerel bilirkişi yardımı ve fen bilirkişi eliyle uygulanması, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başladığı, kim tarafından, ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı,

taşınmazın muris ...’den kaldığının anlaşılması halinde terekesinin taksim edilip edilmediği hususlarında maddi olaylara ayrıntılı dayalı bilgi alınması, keşifte alınan beyanların komşu parsellerin tutanak ve dayanağı kayıtlarla denetlenmesi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisinden toprak tevzi çalışmalarının yapıldığı tarihlerde ve öncesinde çekilmiş hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak,

çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmesinin istenilmesi ve bu yerlerin önceki ve şimdiki niteliğinin arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılması, ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın öncesinin niteliği, toprak yapısı ve bitki örtüsü hususlarında komşu parsellerle mukayeseli değerlendirmeyi içeren, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması ve bu rapora taşınmazların değişik yönlerden fotoğrafları çektirilerek eklenmesinin istenilmesi,

fen bilirkişisinden, yapılacak keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak veren krokili rapor alınması, belirtilen şekilde yapılan uygulama sonunda Hazine tapusunun tesisinden geriye 20 yıllık zilyetlikle iktisap koşullarının davacılar yararına gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi,

ayrıca tespit gününde 5602 sayılı kanunun 6335 sayılı kanun ile değişik 13. maddesi yürülükte olmakla birlikte yargılamanın devamı sırasında yürürlüğe giren ve davalı açısından kazanılmış hak niteliğinde bulunan 766 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile zilyetlikten her bir taşınmazda 100 dönüm miktarında mülk edinilmesinin mümkün bulunduğunun göz önünde bulundurulması ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi..." gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; yapılan yargılama, toplanan deliller, yapılan keşif, dosya arasına alınan bilirkişi raporları, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davanın ispat olunan kısmı bakımından kabul, ispat edilemeyen kısım bakımından ret kararı verilmiş; hüküm, müdahil ... vekili, müdahil ... ve müşterekleri vekili ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Müdahil ... vekili temyiz dilekçesinde; ... bilirkişi raporunda (A) ve (E) harfi ile işaretlenen kısımların vergi kaydı kapsamında bulunduğunu, ayrıca tanık beyanlarıyla zilyetliğin doğrulandığını beyan etmiştir.

2. Müdahil ... ve müşterekleri vekili temyiz dilekçesinde; Mahalli bilirkişi beyanlarının çelişkili ve gerçeğe aykırı nitelikte olduğunu, mahkemece bu hususlar giderilmeden hüküm kurulduğunu beyan etmiştir.

3. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; Taşınmazın geçmişte imar ve ihyaya konu edilmediğini, özel mülkiyete elverişli olmayıp devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğunu, zilyetliğin başlangıcı ile imar ve ihya şartlarının bilimsel yöntemlerle araştırılmadığını beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, 3402 sayılı Kanun'un 46/1 maddesinde düzenlenen zilyetlikle kazanım koşullarının müdahiller lehine oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına,

bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin 2. fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup müdahil ... vekili ve müdahil ... ve müşterekleri vekili ile davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde

ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR