Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/60 K.2023/5114

Taraflar arasındaki kullanım kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Kullanım Kadastrosu sırasında ... ili Manavgat ilçesi Değirmenli Mahallesi çalışma alanında bulunan 111 ada 1748 parsel ... 3.191,48 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 ... Orman Kanunu'nun 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı şerhi yazılarak çalılık vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra yargılama sırasında 31.01.2022 tarihinde kamu kurumlarının bedelsiz devri nedeni ile T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı adına kayden intikal ettirilmiştir.

2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın kendi fiili kullanımında bulunduğunu ileri sürerek taşınmazın kadastro tutanağının beyanlar hanesine lehine kullanıcı şerhi verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın hukuki dayanaktan yoksun olup, çekişmeli taşınmazın çalılık vasfında olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün evveliyatında çalılık vasfında iken dava tarihinden 30 yıl öncesinde davacı tarafından temizlenip, imar ihya edilerek tarımsal vasıfla kullanılmaya başlandığı, bu tarihten beri de davacının zilyetliğinde bulunduğu..." gerekçesi ile davanın kabulüne, çekişmeli 111 ada 1748 parsel ... taşınmazın fen bilirkişisi ...ve... tarafından tanzim edilen 26.12.2019 havale tarihli fen bilirkişisi raporu ve ekindeki krokide (A) harfi ile gösterilen 2.372,30 metrekare yüzölçümündeki kısmının davacı ...'ın kullanımında olduğunun tapunun beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Hazine vekili istinaf başvuru dilekçesinde; eksik inceleme ve araştırma sonucunda karar verildiğini ve taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun kullanım bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ...

Kanun) Ek 4 üncü maddesi gereğince, Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerle ilgili kadastro tespiti sırasında, fiili kullanım durumları dikkate alınmak ve varsa üzerindeki muhdesatın kime veya kimlere ait olduğu ve kim veya kimler tarafından ne zamandan beri kullanıldığı kadastro tutanağının beyanlar hanesinde gösterilmek suretiyle Hazine adına tescil edileceğinin düzenlendiği, bu kanun hükmü gereği kullanıcı tespiti yapılan taşınmazlarda kim ya da kimler lehine kullanıcı şerhi verileceği belirlenirken tespit tarihi itibari ile taşınmazda fiili kullanım ya da fiili hakimiyetin bulunmasının gerekli ve yeterli olup, 3402 ...

Kanun'un 14 üncü maddesinde belirtilen şekilde ekonomik amaca uygun 20 yıl süren bir zilyetliğin bulunmasının şart olmadığı, somut olayda da tanık ve mahalli bilirkişi beyanları ile az yukarıda belirtildiği üzere fiili hakimiyet bulunduğunun belirtildiği ve zirai bilirkişi raporuna göre de taşınmazın en az 20 yıl önce imar ihya edildiğinin rapor edildiği, dolayısı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu..." gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ...

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini, orman yönü ile araştırma yapılmadığını ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazda fiili bir kullanım bulunup bulunmadığı ve bu kapsamda taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesine davacı taraf yararına kullanıcı şerhi verilip verilmeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri ile 3402 ... Kanun'un Ek 4 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.İlk Derece Mahkemesince, yukarıda (III) numaralı paragrafta açıklanan gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmiş ve davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusu (IV - C) numaralı paragrafta belirtilen nedenlerle esastan reddedilmiş ise de, verilen karar dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

2. Çekişmeli taşınmaz, dava tarihi itibari ile Hazine adına kayıtlı bulunmakla birlikte, Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (Takbis) üzerinden dosya arasına alınan tapu kaydının incelenmesinde, çekişmeli taşınmazın İlk Derece Mahkemesi kararından evvel 31.01.2022 tarihinde kamu kurumlarının bedelsiz devri nedeni ile T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı adına kayden intikal ettirildiği ve halen tapuda bu şekilde kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

3. Ne var ki, İlk Derece Mahkemesince bu husus gözden kaçırılarak taraf koşulu sağlanmaksızın karar verildiği gibi, çekişmeli taşınmazın 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un (6292 ... Kanun) 8 inci maddesi kapsamında (proje kapsamında) bir devir olup olmadığı araştırılmamış, taşınmazın hukuki durumu kesin olarak tayin edilmeden karar verilmesi yoluna gidilmiştir.

4. Davanın tapu iptali tescil davasına dönüşeceğinden, yeni malikin davalı olarak davaya dahil edilmesi gerekir.

Hal böyle olunca, öncelikle, çekişmeli taşımazın yargılama sırasında maliki haline gelen T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı davaya dahil edilerek taraf koşulu sağlanmalı, bundan sonra çekişmeli taşınmazın hangi nedenle Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredildiği üzerinde önemle durulmalı, çekişmeli taşınmazın 6292 ...

Kanun'un 8 inci maddesi (proje kapsamında) kapsamında devredilip devredilmediği kesin olarak belirlenmeli, bu kapsamda bir devir söz konusu ise işin esasına girilerek tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği, aksi halde Hazine'nin mülkiyetinden çıkmış olan taşınmazların tapu kaydının beyanlar hanesine şerh verilme olanağı bulunmadığından davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmelidir.

5.İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözardı edilerek hüküm kurulması isabetsiz olduğundan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,