Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/6096 K.2025/7028

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, temyiz incelemesi sonunda Dairemizce bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 51... parsel sayılı 15.116,88 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 08.07.2008 tarihinde fıstıklık vasfıyla ... adına tespit edilmiştir.

Yörede orman kadastro çalışmaları 3402 sayılı Kadastro Kanunu'na (3402 sayılı Kanun) göre 2008 yılında yapılmış ve 30.05.2008 tarihinde kesinleşmiştir.

Davacı ... İdaresi dava dilekçesinde özetle; ... ili ... ilçesi ... köyünde bulunan 1 51... parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına tespit edildiğini, dava konusu taşınmazın gerek memleket haritasında gerekse amenajman planında orman olarak görüldüğünü, bu nedenle davanın kabulü ile dava konusu taşınmaza ilişkin kadastro tespitinin iptali ile taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davanın reddi ile davaya konu taşınmazın davalı adına tespit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm, davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemizin 2021/17183 Esas ve 2021/12678 Karar sayılı ilamıyla; "çekişmeli taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, taşınmazın en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarındaki durumunun denetlemeye elverişli şekilde bilirkişi raporuna aktarılmasının sağlanmadığı, yine taşınmazın tüm çevresiyle birlikte 6831 sayılı Kanun'un 17/2. maddesinde düzenlenen orman içi açıklık vasfında olup olmadığının değerlendirilmediği

" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar vermiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; "çekişmeli taşınmazın orman niteliği taşımadığı ve zilyetlikle iktisap koşullarının davalı lehine oluştuğu " gerekçesiyle davanın reddine, dava konusu taşınmazın davalı adına tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.

Dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde 5304 sayılı Kadastro Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanun'un 4. maddesi hükmüne göre orman sınırlandırması yapılmış, dava konusu parsel orman alanı dışında bırakılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyulduğu halde, bozma gerekleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Hükmüne uyulan bozma ilamında, dava konusu taşınmazın orman olduğu yönündeki iddia bakımından en eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritaları getirtilip, dava konusu taşınmazların 3116, 47 85... sayılı Kanun'lar karşısındaki durumlarının saptanması ve taşınmazın tüm çevresiyle birlikte 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 17/2. maddesinde düzenlenen orman içi açıklık vasfında olup olmadığının değerlendirilmesi gereğine değinildiği halde,

dava konusu taşınmazın evveliyatını gösterir en eski tarihli hava fotoğrafının değerlendirilmesinde dava konusu taşınmazın hükmen tescil edilen komşu orman parsellerinden eski fotoğraflarda hangi yönlerden ayrıştığı hususlarına yer verilmediği gibi, taşınmazın orman içi açıklık vasfının incelenmesinde komşu 1 53... , 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların davalı olup olmadıkları irdelenmemiş, öte yandan bilirkişi raporlarında 1958 tarihli memleket haritası incelendiği halde buna dayanak hava fotoğrafı dosyaya celp edilmemiş, böylece bozma gerekleri yerine getirilmemiştir.

O halde.

İlk Derece Mahkemesince, komşu parsel ve dayanakları ile davalı veya hükmen oluşmuş ise dava dosyaları (taşınmazın sınırında bulunan yol, dere gibi tescil harici bırakılan alanlardan sonra gelen taşınmazlara ilişkin kadastro tesbit tutanakları dahil), eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen Orman ve Su İşleri Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir harita mühendisinin katılımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte,

dava konusu taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli. 3116, 47 85... sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanun'un 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından,

yukarıda değinilen diğer belgeler harita ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, dava konusu taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı;

dava konusu taşınmazın gerçek eğimi klizimetre ile hesaplanmalı; en eski tarihli hava fotoğrafı ile bu hava fotoğrafının yorumlanması ile üretilen memleket haritası arasında uyumsuzluk bulunup bulunmadığı, varsa boyama hatası olup olmadığı değerlendirilmeli; kadastro paftasında dava konusu parsel ve çevresinin 6831 sayılı Kanun'un 17/2. maddesi kapsamında orman içi açıklık olup olmadığı değerlendirimeli ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.