Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/62 K.2023/5682

Taraflar arasındaki tapu iptal tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine temsilcisi tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... dava dilekçesinde özetle; irsen intikal, taksim, eklemeli zilyetlik ve tapu kaydına dayanarak, tapuda orman vasfıyla Hazine adına kayıtlı bulunan ... ili ... ilçesi ... Köyü 105 ada 1 ... parsel içerisinde bulunan taşınmaz bölümünün tapu kaydının iptali ile kendi adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... İdaresi vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğunu, zamanaşımı ve kesin hüküm nedeniyle davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, çekişmeli taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu, davacı yararına 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 üncü maddesinde yazılı zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile dava konusu ... ili ... ilçesi ... Köyünde kain 105 ada 1 parselde kayıtlı taşınmazın fen bilirkişi ...

Sıbıç ile harita mühendisi... tarafından hazırlanan 16.12.2020 havale tarihli rapora ekli krokide (A) harfi ile kırmızı renk boyalı olarak gösterilen 1.590,91 m2 ve (B) harfi ile kırmızı renk boyalı olarak gösterilen 7.088,18 m2'lik kısımlarının tapu kaydının iptali ile iptal edilen bu kısımların aynı adada son parsel numarası verilmek suretiyle fındık bahçesi vasfı ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davalı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine temsilcisi istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... İdaresi vekili istinaf dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup zilyetlikle kazanılamayacağını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı Hazine temsilcisi istinaf dilekçesinde; kararın usul ve kanuna aykırı olup eksik inceleme ve araştırma sonucu verildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı Hazine temsilcisi ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/1-b.(1) maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadıkları ve değillerse davacı lehine zilyetlikle kazanım koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 veya 371 inci maddeleri, Anayasa'nın Ormanların korunması ve geliştirilmesi kenar başlıklı 169 uncu maddesi, 3402 ... Kadastro Kanunu’nun (3402 ... Kanun) 14 üncü ve 17 nci maddesi, 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 1 inci maddesi,

3. Değerlendirme

1. İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmazın, fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerinin orman sayılmayan yerlerden oldukları ve bu bölümler üzerinde davacı lehine zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; hükme esas alınan orman bilirkişi raporunda, 1955 tarihli hava fotoğrafında dava konusu alanların üzerinin bahçe niteliğinde ve fındık plantasyonlarıyla kaplı olduğunun ve keşif tarihinde taşınmaz bölümleri üzerinde bulunan fındık plantasyonlarının yaşlarının 65 - 70 yaşına kadar uzandığının belirtilmesine rağmen, ziraat mühendisi bilirkişisi raporunda fındık ocaklarının 45 - 50 yıl önce dikildiğinin belirtilmesi ve ayrıca davacının dayandığı 1971 tarihli tescil ilamında taşınmazın niteliğinin tarla olarak belirlenmiş olması karşısında,

orman bilirkişisinin raporu ile ve ziraat bilirkişisisinin raporu arasında fındık plantasyonlarının yaşları hususunda oluşan çelişki nedeniyle dava konusu taşınmaz bölümlerinin evveliyatındaki nitelikleri hususunda tereddüt ortaya çıktığı halde, söz konusu raporlar arasındaki çelişki üzerinde durulmamış ve buna bağlı olarak taşınmaz bölümlerinin önceki nitelikleri konusundaki tereddüt giderilmemiş ve ayrıca orman bilirkişi raporu ekinde yer alan 1955 hava fotoğrafında görülen koyuluğun nedeni (neden kaynaklandığı) kesin olarak açıklanmamıştır.

2. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için, İlk Derece Mahkemesince öncelikle, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile amenajman planı ve davacının dayandığı tescili kararının verildiği Görele Asliye Hukuk Mahkemesinin 1970/800 Esas, 1971/537 Karar ... dava dosyası ile çekişmeli taşınmazlara komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri ilgili yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

davada yararı bulunmayan, aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi, bir ziraat mühendisi bilirkişisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte; getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz bölümleriyle birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmaz bölümlerinin öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli. 3116 ... Orman Kanunu (3116 ... Kanun), 4785 ... Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine Ve Bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4785 ... Kanun) ve 5658 ...

Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanunlar (5658 ...

Kanun) karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmaz bölümlerinin dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip onaylanarak dosyaya eklenmeli;

yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri ile orman bilirkişi eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz bölümleri çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli;

taşınmazların gerçek eğimleri, klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak temyize konu taşınmaz bölümlerinin niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı;

orman bilirkişi heyetinden özellikle, önceki orman bilirkişisi raporunun ekinde yer alan 1955 hava fotoğrafında görülen koyuluğun nedeninin (neden kaynaklandığının) açıklanması istenilmeli; yine, ziraat mühendisi bilirkişisinden, önceki ziraatçi raporunu da irdeler şekilde, davacının dayandığı tescil ilamının verildiği Görele Asliye Hukuk Mahkemesinin 1970/800 Esas, 1971/537 Karar ... dava dosyasındaki belge ve bilgilerde dikkate alınmak suretiyle çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerinde bulunan fındık ağaçlarının kök yaşlarını detaylı ve teknik ölçülerde ortaya koyan,

somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan gerekçeli rapor alınmalı ve böylelikle çekişmeli taşınmaz bölümlerinin orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

3. İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğundan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,