Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/976 K.2023/4764

Taraflar arasındaki uygulama kadastrosun itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili Merkez ilçesi ... Köyü çalışma alanında 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 22/2-a maddesi uyarınca 2021 yılında yapılan uygulama kadastrosu sırasında, tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan dava ve temyize konu eski 58 parsel ... 10.500,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, yeni 125 ada 32 ... parsel numarasıyla 10.124,83 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

2. Davacı ... dava dilekçesinde; uygulama kadastrosu sırasında kendisine ait taşınmazın yüzölçümünün eksildiğini ve eksikliğin tescil harici bırakılan taşınmaz bölümünden kaynaklandığını ileri sürerek, eski hale getirilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın mülkiyete dayandığını, Kadastro Mahkemesinin görevli olmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, 3402 ... Kanun' un 22/2.a maddesi kapsamında yapılacak çalışmalarda mülkiyet, vasıf değişikliği, intikal, harici taksim ve ifraz gibi çalışmaların yapılamayacağını, evvelce yapılan kadastroya kapsam ve içerik yönünden hiçbir şey katılamayacağını beyanla, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, temyize konu çekişmeli 125 ada 32 parsel ... taşınmazın güneyinde bulunan arazi yolu tesisi, sel baskını ve insanların yeni yol açmasıyla yer değiştirdiğini, fen bilirkişisi Bolhan Budak, harita mühendisi Alper Yerlikaya ve ziraat mühendisi ... ...'in 18.05.2022 havale tarihli raporlarına ekli krokide (sayfa 37) tescil harici alan sınırları içerisinde yer alan (E) harfi ile gösterilen 33,167 metrekare alan tesis kadastrosunda 32 parsel sınırları içerisinde olduğunu,

bu alanın tesis kadastrosundan sonra insanlar tarafından vatandaş tarlasından geçilmek suretiyle yol haline getirildiğini, uygulama kadastrosunda sabit sınır olarak alınmasının hatalı olduğunu, bu yol sonradan değiştiği için sabit olma özelliğini kaybettiğinden tesis paftası ve hava fotoğraflarına göre değişebilir sınır tipinde almak gerektiği, böylece (E) harfi ile gösterilen alanı davacının taşınmazına eklenmesi gerektiği gerekçesiyle;

çekişmeli 125 ada 32 parselin uygulama kadastro tespitinin iptali ile fen Bilirkişisi ..., Harita Mühendisi ... ve Ziraat Mühendisi ... ...'in 18.05.2022 havale tarihli raporlarına ekli krokide (sayfa 37) tescil harici alan sınırları içerisinde yer alan E harfi ile gösterilen 33,167 m² alanın 154 ada 32 parsel sınırları içerisinde dahil edilmesine, böylece ... ili Merkez İlçesi ... Köyü 154 ada 32 parselin 10158 m² yüzölçümüyle tapuya tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Yerel mahkeme tarafından davanın kısmen kabulü ile fen bilirkişisi heyeti raporunda mera parselinden dolayı azalma olduğu belirtilen 125 ada 32 parsel ... taşınmazın kadim köy yolu nedeniyle miktarında düşme ( krokisinde C harfi ile gösterilen 33,167 m2 lik kısmın) olduğu konusundaki değerlendirmenin yerinde olmadığını, bu konuda davacı tarafından yapılan bir talep bulunmadığını, hükme esas alınan raporda heyet tarafından tesis kadastrosu ölçü krokisinin sayısallaştırılarak , tanzim edilen kadastro paftası ile çakıştırıldığında pafta ve ölçü krokisinin uyumlu olduğunun tespit edildiğinin raporda belirtildiğini,

bu bağlamda yenileme kadastrosu çalışmalarının usul ve yasaya uygun olarak yapıldığının kabulü gerektiğini, mahallinde yapılan keşif sonucunda alınan raporda heyet tarafından tesis kadastrosu pafta sınırları dar ölçekli olarak yapılan değerlendirmede kadim köy yoluna kadar bir alanın 125 ada 32 parsel içinde kaldığı görülmekle birlikte böyle bir ihtimalin olamayacağını, öncelikle söz konusu taşınmazın edinme sebep ve gerekçelerinin de incelenmesi gerektiğini, kadim yolunun devamlılığı dikkate alındığında paftasında hata olduğunu,

heyet tarafından 125 ada 32 parsele ilişkin olarak yapılan değerlendirmede kullanılan renklerin birbiri ile karışması nedeniyle zemin durumu + pafta çakışık dar ölçekli krokinin tam olarak denetlenebilmesinin mümkün olmadığını, tesis kadastrosu ve iptal edilen 22 / a sınırları ile keşif sırasında zeminde yapılan ölçülerin karşılaştırılması konusunda yapılan değerlendirmede;

kadim köy yolu ile dava konusu taşınmaz olan 125 ada 32 parsel ... taşınmazın sınırlarının sabit olduğunun belirtildiğini, bu bağlamda kadim yolu ile olan sınırının zemin itibariyle ele alınması ve davanın bu cihetten reddi yoluna gidilmesi gerektiğini, heyet tarafından yenileme çalışmalarında hatalı sınırlandırma olduğu konusundaki değerlendirmelerin bu bağlamda yerinde olmadığını, keşif sonrasında alınan raporda sayın heyet tarafından 22/a uygulaması sonucu tespit edilen sınır tiplerinin değerlendirilmesi ve uygun olup olmadığı konusunda yapılan analiz bölümünde.

125 adanın 348 parselden teşekkül ettiği belirtilmiş ve köy yolu ile olan sınırının belirli olduğu ve bu sınırın alınması gerektiği belirtilmiş bulunmakla birlikte genişletilmeye elverişli yerinin bulunmadığı konusundaki değerlendirmelerin yerinde olmadığını, heyet tarafından kadim köy yolu sınır kıvrımlarının tam ve doğru bir şekilde ölçülmediği düz bir hat ile ölçülerek birleştirildiği geçerli sınır tipinde alınması gerektiği ve 339,

B9 ve B10 noktalardan geçen hattın alınması gerektiği belirtilmiş ise de bu sınırın raporun kendi içinde de belirtildiği şekliyle sabit sınır olarak ele alınması ve zemin durumuna göre belirlenmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda kadim köy yolu ile 125 ada 32 parselin güney sınırının zeminde belli olmadığı için paftasından alınması gerektiği konusundaki değerlendirmelerin eylemli duruma aykırı olduğunu, zemin durumu itibariyle değerlendirme yapılması gerektiğini, alınması gereken sınırların bu şekilde değerlendirme konusu yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

heyet tarafından 1977 yılına ait hava fotoğrafı incelemesinde dava konusu 125 ada 32 parsel ... taşınmaza ilişkin olarak yapılan değerlendirmelerin denetlenebilir mahiyette olmadığını, kullanılan harflendirmelerin krokisinde gösterilmesinin sağlanması konusunda ek rapor alınması taleplerinin yerine getirilmeden karar verildiğini, hükme esas alınan ziraat bilirkişisi raporunda bilirkişiden dava konusu taşınmazlardan 125 ada 32 ve 154 ada 32 parsel ... taşınmazların meradan açma yerlerden olup olmadığı,

mera parsel bütünlüğü, 5403 ... yasa ve toprak haritaları gibi hususları kapsar bir biçimde özel mülkiyete konu yerlerden olup olmadığı konusunda ek rapor alınması talepleri yerine getirilmeden mera araştırması yapılmadan ek rapor talepleri karşılanmadan karar verildiğini, özellikle çevre parsellerle bir arada toprak yapısı konusunda gerekli incelemelerin yerel mahkeme tarafından yapılmadığını, mera parseli ile yapay ya da doğal sınırlar, meradan açma yerlerden olup olmadığı,

mera parsel bütünlüğü konusunda yeterli inceleme ve araştırma yapılmadığını, taşınmaz bölümünün özel mülkiyete konu teşkil edip etmeyeceğinin araştırılmadığını, yerel mahkemece eksik inceleme ve değerlendirme sonucu karar verildiğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde belirtilen hususların isabetli olduğunu, alınan raporların da hüküm kurmaya yeterli ve elverişli bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen belirlenecek nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, uygulama kadastrosuna itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 22/2-a maddesine göre yapılan uygulama kadastrosunun usul ve kanun hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 ... Kanun'un 22/2-a maddesi,

3. Değerlendirme 1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, davalı Hazine vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Ancak; 3402 ... Kanunu'un 1 nci maddesi uyarınca, kadastro hakimi, doğru, infazı kabil, infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak ve taşınmaz hakkında sicil oluşturmaya elverişli şekilde karar vermek zorunda olup, dava konusu taşınmaz "125 ada 32 parsel" olduğu halde hüküm yerinde "154 ada 32 parsel" ... taşınmaz hakkında hüküm kurulması isabetsiz olup bozmayı gerektirmekte ise de, bu hususun çekişmeli taşınmaz hakkında doğru sicil oluşturulması açısından kamu düzenine ilişkin olduğu ve söz konusu yanlışlığın düzeltilmesinın yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının yukarıda (V.C.3.1) nolu bentte açıklanan nedenlerle REDDİNE,

Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının yukarıda (V.C.3.1) nolu bentte açıklanan nedenlerle ve kamu düzeni gereğince kabulü ile istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA ve İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının 4 numaralı bendinin 5 ve 6. satırlarında yer alan "154 ada" ifadelerinin ayrı ayrı hüküm yerinden çıkartılarak yerine ayrı ayrı "125 ada" ifadesinin yazılmasına ve hükmün DÜZELTİLMİŞ BU HALİYLE ONANMASINA,