Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/787 K.2025/5365

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Orman İdaresi vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Kullanım kadastrosu sırasında, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 1 33... parsel sayılı 14.617,38 m² yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı, taşınmazın bahçe olarak 20 yıldan beri ... evlatları... varisleri, ... varisleri, ..., ..., ... ve ...’ın müştereken fiili kullanımınlarında bulunduğu ve taşınmazın Orman İdaresinin 09.08.2010 tarihli ve 7310 sayılı yazısına istinaden eylemli orman olduğu şerhi yazılarak, bahçe vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

2. Davacı Orman İdaresi vekili; dava konusu taşınmazın tamamının eylemli orman olduğu iddiasına dayanarak, taşınmazın beyanlar hanesindeki zilyetlik şerhinin terkini istemiyle dava açmıştır.

3. Yargılama sırasında bir kısım davalılar ... ve müşterekleri, dava konusu taşınmazın bir bölümünün kendi fiili kullanımlarında bulunduğunu ileri sürerek, kullanımlarında olan taşınmaz bölümündeki eylemli orman şerhinin terkini istemiyle davaya katılmışlardır.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili ve davalılar ... ve müşterekleri cevap dilekçelerinde; davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.02.2018 tarihli ve 2017/1 Esas, 2018/15 Karar sayılı kararı ile; davacı Orman İdaresi ile katılan davacıların davasının kısmen kabulüne kısmen reddine, dava konusu 1 33... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, teknik bilirkişisi...'nun 06.10.2017 tarihli raporundaki krokide (A) harfi ile gösterilen 4.006,60 m²lik bölümün 1 33... parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilerek ayrı parsel numarası altında ağaçlık vasfı ile Hazine adına tesciline, taşınmazın beyanlar hanesine, "1- 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarılmıştır.

2- İş bu taşınmazın tamamı Orman İdaresinin 09.08.2010 tarihli ve 7310 sayılı yazıları ile eylemli ormandır." şerhinin yazılmasına, taşınmazın ifrazdan sonra geriye kalan 10.610,78 m²lik bölümünün 1 33... parsel numarası altında kadastro tespitindeki niteliği ile Hazine adına tesciline, taşınmazın beyanlar hanesine, "1- 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarılmıştır.

2- İş bu taşınmaz bahçe olarak 20 yıldan beri... varisleri ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... varisleri ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... ve ... ve ... ve ...'ın müştereken fiili kullanımındadır." şerhinin yazılmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı Orman İdaresi vekili temyiz isteminde bulunması üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 28.12.2018 tarihli ve 2018/1917 Esas, 2018/8505 Karar sayılı ilamıyla.

"İlk Derece Mahkemesince dava konusu 1 33... parsel sayılı taşınmazın hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 10.610,78 m²lik temyize konu bölümünün eylemli orman vasfında olmadığı, taşınmaz bölümü üzerinde tespit tarihinde orman ağacı bulunmadığı, bu bölümün tarla vasfında olduğu ve üzerinde meyve ağaçları bulunduğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; taşınmazın niteliğini belirleme yönünden yapılan inceleme, uygulama ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir.

İlk Derece Mahkemesince taşınmaz başında 08.12.2011, 10.09.20 15... .07.2017 tarihlerinde yapılan keşifler sırasında tutanağa geçirilen gözlemde; taşınmazın bir kısmında büyük ıhlamur ağaçlarının olduğu, bu ağaçların olduğu bölümün çok eğimli olduğu, yer yer arada meşe ağaçlarının bulunduğu, kısmen boş alanların da bulunduğu, bu alanların otlak görünümünü aldığı, boş alanların da eğiminin fazla olduğu, taşınmazın ortalarında ceviz, elma, erik cinsinde ağaçlar bulunduğu, bir kısım ceviz ağaçlarının kuruduğu ve doğu kısmının vadi şeklinde olduğu belirtilmiştir.

08.12.20 11... .09.2015 tarihlerinde yapılan keşiflerde yerel bilirkişi veya tanık beyanına başvurulmadığı, 24.07.2017 tarihinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişiler ... ..., ... ve tespit bilirkişi ... ise beyanlarında, taşınmazın davalılara ait olduğunu, taşınmazın son yıllarda kullanılmaması sebebiyle meşe ağaçlarının yetiştiğini, yol kenarında bulunan sınırda yabani çalıların yetiştiğini, taşınmaza traktör giremediğinden daha çok meyve bahçesi olarak kullanıldığını, ıhlamurların toplandığını, taşınmazın doğu kısmında ceviz ağaçlarının olduğu ancak son yıllarda ortaya çıkan hastalık sebebiyle ağaçların kuruduğunu belirtmişlerdir.

Dosya arasında bulunan 28.10.2015 tarihli orman bilirkişi raporunda, taşınmazın toprak yapısının orman toprağı yapısında olduğu ve meylinin çok fazla olduğu, niteliğinin eylemli orman olduğu belirtilmiştir.

Yine dosya arasında bulunan 10.11.2017 tarihli orman bilirkişi raporunda ise, (B) harfi ile gösterilen temyize konu bölümün eskiden tarım arazisi olarak kullanıldığı, ancak uzun süredir ekilip biçilmediği, tarımsal faaliyette bulunulmadığı, üzerinde yabani türlerin ve çevreden gelen tohumların yardımıyla doğal yolla yetişmiş yer yer erik, elma, gürgen ve ceviz cinsinde ağaçlar bulunduğu, açık alanlarda ise böğürtlen, eğrelti otu ve funda türlerinin olduğu, taşınmazın orman vasfında olmadığı belirtilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince dosya arasında bulunan bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmemiş, tespite aykırı sonuca ulaşıldığı halde tespit bilirkişilerinin tümü tanık sıfatıyla dinlenilmemiş, yerel bilirkişilerin soyut ve yetersiz beyanları ile yetinilmiştir. Davayı çözümlemekten uzak, yetersiz, kendi içinde ve taşınmazın resimleri ile çelişkili bilirkişi raporlarına dayalı olarak karar verilemez." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

2. İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla. 25.10.2023 tarihli bilirkişi raporu ile, bozma öncesi alınan bilirkişi raporları arasındaki farkın bilimsel ve teknik hata olmadığı, vejetasyon ve arazi durumu açısından kaynaklandığının açıklandığı anlaşılmakla, 06.10.2017 tarihli bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümün eylemli orman olduğu şeklindeki tespite itibar edildiği belirtilerek,

davacı Orman İdaresinin davasının kısmen kabulüne kısmen reddine, müdahil ... ve müşterekelerinin talebinin kabulüne, teknik bilirkişisi...'nun 06.10.2017 tarihli raporundaki krokide (A) harfi ile gösterilen 4.006,60 m²lik bölümün 1 33... parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilerek ayrı parsel numarası altında ağaçlık vasfı ile Hazine adına tesciline, taşınmazın beyanlar hanesine, "1- 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarılmıştır.

2- İş bu taşınmazın tamamı Orman İdaresinin 09.08.2010 tarihli ve 7310 sayılı yazıları ile eylemli ormandır." şerhinin yazılmasına, taşınmazın ifrazdan sonra geriye kalan 10.610,78 m²lik bölümünün 1 33... parsel numarası altında kadastro tespitindeki niteliği ile Hazine adına tesciline, taşınmazın beyanlar hanesine, "1- 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarılmıştır.

2- İş bu taşınmaz bahçe olarak 20 yıldan beri... varisleri ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... varisleri ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın müştereken fiili kullanımındadır." şerhinin yazılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

1. Davacı Orman İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazın tamamının eylemli orman özelliğine haiz olduğu ve bozma kararında bilirkişi raporları arasında çelişkinin giderilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, dosyada mevcut bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediği, ... ili ... ilçesi... Mahallesi 1 33... parsel numaralı taşınmazın tamamı eylemli orman olup, beyanlar hanesinde bulunan kullanıcı isimlerinin çıkartılarak, cins hanesinin de “ağaçlık” olarak düzeltilmesi gerekirken, bilirkişi raporları arasındaki çelişki göz ardı edilerek usul ve kanuna aykırı tesis edilen İlk Derece Mahkemesi kararının kısmen temyizen incelenerek bozulması gerektiğini beyan etmiştir.

2.Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; hükmün 6 no.lu bölümünde, Hazinenin kanuni hasım olması nedeniyle lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verildiği ve bu hükmün usul ve kanuna aykırı olduğu, zira, davanın kısmen reddedilmesi sebebiyle diğer davalılar gibi Hazine lehine de vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kullanım kadastrosuna itiraz istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince bozma öncesi alınan 06.10.2017 tarihli bilirkişi raporu ile bozma sonrası alınan 25.10.2023 tarihli rapor arasındaki farkın bilimsel ve teknik hata olmadığı, vejetasyon ve arazi durumu açısından kaynaklandığının açıklandığı ve 06.10.2017 tarihli bilirkişi raporuna itibar edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş ise de, verilen karar dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Şöyle ki.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulmuş ve yapılan keşif neticesinde alınan 17.07.2023 tarihli bilirkişi kurul raporunda, krokisinde (B) harfi ile gösterilen 7.268,00 m²lik kısım üzerinde orman vejetasyonuna ait çok yıllık türlerin (ağırlıklı olarak ıhlamur seyrek şekilde meşe ve gürgen) bulunduğu, bu alan içinde kısmen boşluk bulunduğu ancak boşluğun devamı ve etrafındaki çok yıllık bitkilerin tamamının orman vetejasyonuna ait olduğu, taşınmaz üzerindeki ağaçların cinslerinin haritasına tek tek işaretlendiği, bu kısımda bulunan ıhlamur ağaçlarının Devlet ormanında mevcut ağaçların devamı niteliğinde olduğu,

eski tarihli hava fotoğraflarında da mevcut durumun varlığını sürdürdüğü ve yapısının değişmediği, eğim analizi sonuçlarına göre ortalama eğimin %41,98 olarak tespit edildiği, üzerinde emekle yetiştirilmiş kültür bitkilerinin bulunmadığı belirtilmiştir.

(B) harfi ile gösterilen alandaki ıhlamur, meşe ve gürgen cinsi ağaçların geniş yapraklı orman ağaçları olmasına, raporda ayrıntılı olarak ağaçların konumları tespit edilerek gösterilmesine ve buna uygun olarak ilgili alanın hesaplanmasına rağmen, bozma öncesi alınan 06.10.2017 tarihli raporu hükme esas alınarak karar verilmesi doğru olmamıştır.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, bozmaya uygun olarak yapılan keşif ve araştırma neticesinde alınan bilirkişi raporları ile bozmadan önceki raporlar arasındaki çelişkilerin giderildiği hüküm vermeye elverişli 17.07.2023 tarihli rapor dikkate alınarak kararı verilmesi gerekirken, delillerin takdirinde hataya düşülerek yazılı gerekçeyle karar verilmiş olması isabetsiz olup, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR