Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2025/1398 K.2025/3207

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; dava değeri itibariyle duruşma isteminin reddine karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... .. vekili dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ...Mahallesi 70 parsel sayılı taşınmazın evveliyatında tapuda vekil edeni olan davacı adına kayıtlı olduğunu ve bu nedenle davacının 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 sayılı Kanun) uyarınca iade hakkına sahip olduğunu ileri sürerek,

6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca, taşınmaz davacı adına kayıtlı iken iptal edilen 24.350,00 m²' lik kısmının yeni oluşan ve güncel bütün parsellerinin Hazine adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya tesciline, iptal edilen 24.350,00 m²' lik kısımdan kamu kullanımına ayrılan ve tapuda tescili mümkün olmayan yerlerin dava tarihi itibarıyla değerinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından İdareye yapılan bedelsiz iade başvurusunun reddedildiğini, bu durumda davada İdari yargının görevli olduğunu, davanın esas yönünden ve usul yönünden hukuka aykırı olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "... dava konusu taşınmazların 6292 sayılı Kanun kapsamında bedelsiz olarak iade şartlarını taşıyıp taşımadığı ve idareye başvurulup başvurulmadığı hususlarının saptanması ve sonrasında dayanak tapunun 7/1-a ve b bentlerinde belirtilen nitelikleri taşıyıp taşımadığı, tapu kaydı belirtilen nitelikleri taşısa bile, taşınmazın bedelsiz iade edilebilecek nitelikte olup olmadığı,

taşınmazın yerine rayiç bedelin ödenmesi ya da rayiç bedele uygun taşınmaz verilip verilmeyeceği yönünden ayrıca bir belirleme yapılması şeklindeki faaliyetlerin birer idari işlem olduğunun kabulü gerektiği ve bu durumda, açılan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında, İdari yargı yerince çözümlenmesi gerektiği ..." gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin bu kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve iş bu karar, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde.

6831 sayılı Kanun' un 2/B maddesi çerçevesinde 6292 sayılı Kanun' un 7. madde ile şartları oluşan gayrimenkullerin bedelsiz olarak iade edileceği hükmünün açık olduğunu, davalı Hazine ve emlak müdürlüğünün bedelsiz iade hakkını talep eden kimselere karşı tapularını iade etmesi gerektiğini, Maliye Hazinesinin iade talebinin kabul edilmediğine dair kararın idari bir karar olmadığını, davacıya gerekçeli ve idari işlem şeklinde bir bildirim ya da tebligat yapılmadığını, talebinin tapu iptal ve tescil kararı olduğunu ve adli yargının görevli olduğunu,

benzer uyuşmazlıkların adli yargıda çözümlenmesi gerektiğine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının bulunduğunu beyan ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Dava, çekişmeli taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7/1-a maddesi uyarınca bedelsiz iadesi istemine ilişkindir.

2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR