Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2025/3421 K.2026/368

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; uygulama kadastrosu sırasında, tescil harici bırakılan alanların aleyhine olacak şekilde, komşu 1 01... parsel ve 1 02... parsel sayılı taşınmazların yüzölçümlerinde artış olduğunu ileri sürerek, artan alanlarının Hazine adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dava konusu ... ili ... ilçesi ... köyü 1 02... parsel (eski 17 parsel) sayılı taşınmazda; tesis kadastro paftası ile yenileme kadastro paftasının kısmen uyumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Zira, teknik bilirkişi raporunda incelenen eski tarihli hava fotoğrafları üzerinde tesis kadastro paftası ve yenileme kadastro paftasının uygulanması ile hazırlanan ayrı ayrı düzenlenen ada bazlı ve çakıştırılmış krokilerde bu husus görülmektedir. Yerel bilirkişiler, benzer olarak, yenileme kadastro sınırlarının fiili kullanım sınırları olduğunu beyan etmiştir.

Taşınmazın doğu, güney ve kuzey sınırında mevcut tesis kadastro paftasındaki tersimat hatası kısmen giderilmiş olup kısmen doğru belirlenmiş ise de tesis kadastrosunun 1955 yılına ait olduğu göz önüne alındığında, 1947, 19 73... yıllarına ait hava fotoğraflarında (A1), (A2) ve (A3) olarak gösterilen 3.802,42 metrekarelik, 5.524,48 metrekarelik ve 1.048,21 metrekarelik alanlarda herhangi bir kullanımın olmaması, bu sınırlar yönünden de herhangi bir hatanın bulunmaması nedeniyle tesis kadastro paftasına uyulması gerekirken uyulmaması eksik olmuştur.

Tesis kadastro paftası ile yenileme kadastro paftası arasındaki farklılık buradan kaynaklanmaktadır. Yenileme kadastrosu ile söz konusu tersimat ve sınırlandırma hataları giderilmek suretiyle fiili kullanıma uygun olarak taşınmazların sınırları tesis edilmesi gerekirken bu kurala uyulmamıştır.

Dolayısıyla, (A1), (A2) ve (A3) olarak gösterilen 3.802,42 metrekarelik, 5.524,48 metrekarelik ve 1.048,21 metrekarelik alanların Bitlis ili Merkez ilçesi ... köyü 1 02... parsel (eski 17 parsel) sayılı taşınmazdan çıkarılarak tescil harici alan sınırları içerisine dahil edilmesine karar vermek gerekmiştir. Dava konusu ... ili ... ilçesi ... köyü 1 01... parsel (eski 114 parsel) sayılı taşınmazda.

Tesis kadastro paftası ile yenileme kadastro paftasının kısmen uyumlu olduğu anlaşılmaktadır. Zira, teknik bilirkişi raporunda incelenen eski tarihli hava fotoğrafları üzerinde tesis kadastro paftası ve yenileme kadastro paftasının uygulanması ile hazırlanan ayrı ayrı düzenlenen ada bazlı ve çakıştırılmış krokilerde bu husus görülmektedir. Yerel bilirkişiler, benzer olarak, yenileme kadastro sınırlarının fiili kullanım sınırları olduğunu beyan etmiştir.

Taşınmazın güney sınırında mevcut tesis kadastro paftasındaki tersimat hatası kısmen giderilmiş olup kısmen doğru belirlenmiş ise de tesis kadastrosunun 1955 yılına ait olduğu göz önüne alındığında, 1947, 19 73... yıllarına ait hava fotoğraflarında (B2) ve (B4) olarak gösterilen 397,34 metrekarelik alan ile 450,53 metrekarelik alanlarda herhangi bir kullanımın olmaması, bu sınırlar yönünden de herhangi bir hatanın bulunmaması nedeniyle tesis kadastro paftasına uyulması gerekirken uyulmaması eksik olmuştur.

Davacı Hazine bu kısımlar yönünden davasında haklıdır. (B1) alanı yönünden, güney sınırındaki tersimat hatasının giderilmesi ve 1947 tarihli hava fotoğrafında da kullanımın mevcut olması karşısında bu alanın parsel sınırları içerisine dahil edilmesi ve bu şekilde yenileme kadastrosunda güney sınırının belirlenmesi yerinde kabul edilmiştir. Dolayısıyla davacı Hazine'nin bu kısım yönünden istemi yerinde görülmemiştir.

(B3) alanı yönünden ise tesis kadastrosunda bu alan komşu eski 113 parsel içerisinde iken dava konusu parsel içerisine dahil edilmiş olup davacı Hazine'nin iddiasının tescil harici alanlardan karşılanan yüzölçümü artışının hukuka aykırı olduğu karşısında, tarafların sıfatı ve bu tür davalarda uyulması gereken taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek bu alan yönünden herhangi bir karar verilmemiştir.

Tesis kadastro paftası ile yenileme kadastro paftası arasındaki farklılık buralardan kaynaklanmaktadır. Yenileme kadastrosu ile söz konusu tersimat ve sınırlandırma hataları giderilmek suretiyle fiili kullanıma uygun olarak taşınmazların sınırları tesis edilmesi gerekirken bu kurala kısmen uyulmamıştır.

Dolayısıyla, (B2) ve (B4) olarak gösterilen 397,34 metrekarelik alan ile 450,53 metrekarelik alanın Bitlis ili ... ilçesi ... köyü 1 01... parsel (eski 114 parsel) sayılı taşınmazdan çıkarılarak tescil harici alan sınırları içerisine dahil edilmesine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle 1 01... parsel (eski 114 parsel) sayılı taşınmaz yönünden davanın kısmen kabulüne, uygulama kadastro tutanağının iptaline, 28.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda (B2) ve (B4) harfleriyle gösterilen 397,34 metrekare ve 450,53 metrekarelik alanların taşınmazdan çıkarılarak tescil harici alana eklenmesine,

1 02... parsel (eski 17 parsel) sayılı taşınmaz yönünden davalı ... (...) Köyü Tüzel Kişiliği aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne, uygulama kadastro tutanağının iptaline, 28.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda (A1), (A2) ve (A3) harfleriyle gösterilen 3.802,42 metrekare, 5.524,48 metrekare ve 1.048,21 metrekarelik alanların taşınmazdan çıkarılarak tescil harici alana eklenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dosyada bulunan ve hükme esas alınan 28.05.2023 tarihli bilirkişi raporunun yukarıda sayılan ilkelere uygun düzenlendiği,

ancak mahkemece 1 01... parsel yönünden eski 113 ( yeni 1 01... parsel) parsel lehine yapılan ve (B3) ile gösterilen hatalı belirleme açısından Hazinenin sadece tescil harici alanlara yönelik talebi olduğu gerekçesiyle ret kararı verilmiş ise de ilgili parsel dava dışı gerçek kişilere ait olduğundan Hazinenin (B3) alanı ile ilgili dava açma hakkı olmadığından talebin reddine karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçe ile talep reddedilmiş ise de sonucu itibariyle doğru olan kısım yönünden kaldırma yapılmamıştır.

Diğer taraftan aynı parsel yönünden Hazineye ait 1 01... parsele karşı yapılan ve (B1) ile gösterilen hatalı uygulama yönünden ise bu alanda tesis kadastrosundan önce kullanım olduğu gerekçesiyle ret kararı verilmiş ise de bu karar yukarıda sayılan ilkelere aykırıdır.

Zira uygulama kadastrosuna itiraz davası taşınmazların tesis kadastrosunda yapılan ve eski teknoloji ile taşınmazın sınır ve ölçü durumlarını tapu kaydına tam olarak yansıtmayan verilerinin düzeltilmesi amacı taşır. Bu davalarda mülkiyet ve kullanım durumu değerlendirilemez. Yani tesis kadastrosu fiili kullanıma aykırı olarak da olsa kesinleşmiş ise uygulama kadastrosuna itiraz davaları ile bu aykırılığın düzeltilmesi mümkün değildir.

Bu sebeple mahkemece (B1) alanı yönünde uygulama kadastrosunun hatalı olmasına karşı ret kararı verilmesi yerinde görülmemiştir.’’ gerekçesiyle davacı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yeniden hüküm tesisiyle 1 01... parsel (eski 114 parsel) sayılı taşınmaz yönünden davanın kısmen kabulüne, uygulama kadastro tutanağının iptaline, 28.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda (B2) ve (B4) harfleriyle gösterilen 397,34 metrekarelik alan ve 450,53 metrekarelik alanın taşınmazdan çıkarılarak tescil harici alana eklenmesine, (B1) harfiyle gösterilen 541,40 metrekarelik alanın ise 1 01... parsel sayılı taşınmaza dahil edilmesine,

1 02... parsel (eski 17 parsel) sayılı taşınmaz yönünden davalı ... (...) Köyü Tüzel Kişiliği aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne, uygulama kadastro tutanağının iptaline, 28.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda (A1), (A2) ve (A3) harfleriyle gösterilen 3.802,42 metrekare, 5.524,48 metrekare ve 1.048,21 metrekarelik alanların taşınmazdan çıkarılarak tescil harici alana eklenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/2-a maddesine göre yapılan uygulama kadastrosunun usul ve kanun hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığına ilişkindir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR