Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2008/35367 K.2008/25984

818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 101 ]

2821 S. SENDİKALAR KANUNU [ Madde 61 ]

"İçtihat Metni"

Davacı, sendika aidat alacağının faizi ile birlikte ödetilmesine ilişkindir.

Davacı sendika, 8.1.2003 tarihinden itibaren davalı işveren ile toplu iş sözleşmeleri imzaladığını, davalı işverenin üyelik aidatlarını Sendikalar Kanunu, Sendika Tüzüğü ve Toplu İş Sözleşmeleri hükümlerine rağmen işçilerin ücretlerinden keserek sendikaya göndermediğini ileri sürerek, sendika aidatlarının asıl alacağının Sendikalar Kanunu'nun 61/2 maddesi uyarınca faizleriyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı yanıt vermemiştir.

Mahkemece, davalı işverenin bildirdiği sendika aidatlarının miktarının dava ve ıslah tarihinden itibaren en yüksek işletme kredisi faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.

Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesinin birinci fıkrasında: "İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesini tarafı olan işçi sendikasının, toplu iş sözleşmesi yapılmamışsa veya sona ermişse yetki alan işçi sendikasının yazılı talebi ve aidatı kesilecek sendika üyesi işçilerin listesini vermesi üzerine,

işveren sendika tüzüğü uyarınca üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu gereğince sendikaya ödenmesi gerekli dayanışma aidatını, işçilere yapacağı ücret ödemesinden kesmeye ve kestiği aidatın nevini belirterek tutarını ilgili sendikaya göndermeye mecburdur." Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise,

"Yukarıdaki fıkra gereğince sendika tüzüğüne uygun olarak kesilmesi istenen aidatı kesmeyen işveren ilgili sendikaya karşı kesmediği veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili kuruluşa göndermediği miktar tutarınca genel hükümlere göre sorumlu olduktan başka aidatı sendikaya verinceye kadar bankalarca işletme kredilerini uygulanan en yüksek faizi ödemek zorundadır" denilmektedir.

Borçlar Kanunu'nun "Borçlunun temerrüdü" başlıklı 101. maddesinin birinci fıkrasında "Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur. " İkinci fıkrasında ise "Borcun ifa edileceği gün müttefikan tayin edilmiş veya muhafaza edilen bir hakka istinaden iki taraftan birisi bunu usulen ihbarda bulunmak suretiyle tespit etmiş ise, mücerret bu günün hitamı ile borçlu mütemerrit olur. " Hükümleri yer almaktadır.

Davacı sendika ile davalı işveren arasında 8.1.2003 tarihinde imzalanan ve 1.1.2003–

–31.12.2004 tarihleri arasında yürürlükte olan Toplu İş Sözleşmesinin 14. maddesinde işverenin aidat alacaklarını ödemede temerrüde düşmesi halinde yasal hükümlerin uygulanacağı, 1.1.2005–

–31.12.2006 ve 1.1.2007–

–31.12.2007 yürürlük süreli Toplu iş sözleşmelerinin 10. maddelerinde sendika aidatlarının ne şekilde ve hangi sürede davacı sendika adına yatırılacağının ayrıntılı ve açık şekilde düzenlenmektedir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı sendikanın her toplu iş sözleşmesi döneminde yasa ve toplu iş sözleşmeleri uyarınca sırasıyla 1.1.2000, 1.6.2001, 15.1.2003 ve 20.1.2006 tarihlerine tarihli yazıları ile, üyesi olan işçilerin listesini ve banka hesap numarasını da davalı işverene gönderdiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında toplu iş sözleşmeleri ile sendika üyelik ve dayanışma aidatlarının ödeme tarihi kesin olarak belirlenmiş olup, davalı işveren toplu iş sözleşmelerinde düzenlenen süreler sonunda mütemerrit durumuna düşmektedir. Ayrıca ihtara gerek bulunmamaktadır.

Yukarıda belirtildiği gibi faiz başlangıç tarihlerinin toplu iş sözleşmelerinde belirtilen sürelerin sonundan başlatılması gerekir iken açılan kısmi dava ile talep edilen miktar için dava, ıslah dilekçesi ile istenen miktar için ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.