Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2009/28614 K.2009/27427

4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 112 ]

1475 S. İŞ KANUNU ( 14. maddesi yürülükte ) [ Madde 14 ]

"İçtihat Metni"

Davacı ve karşı davalı, hizmet ikramiyesi, yıllık izin ücreti, ücret farkı, ikramiye, giyim harçlığı fark alacaklarının davalı ve karşı davacı yapılan fazla ödemenin tahsiline ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, asıl davayı kısmen hüküm altına almış, karşı davayı reddetmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni ge-rektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Mahkemece davacının profesyonel sendikacı olarak görev yaptığı tüm süreye ilişkin yıllık ücretli izin alacağının kabulüne karar verilmiştir. Oysa davacı dava dilekçesinde, bu sürede yıllık izinlerinin birçoğunu kullanmadığını belirtmiştir. Bu nedenle, öncelikle hangi yıllarda izin kullanmadığını açıklaması istenmeli, sonra kendisine izin ücreti ve izin harçlığı ödemelerine ilişkin bordrolar gösterilerek yazılı ödemeleri alıp almadığı sorulmalı, yemini alınacak bu beyanı üzerinden değerlendirilerek sadece kullanmadığı izinlerin kabulüne karar verilmelidir.

Öte yandan bir kısım izin alacağı İş Yasası'na göre, bir kısım izin alacağı ise Sendika Tüzüğü'ne göre hesaplanarak kabulüne karar verilmiştir. Kullanmadığı tüm izinlere ilişkin alacağı Sendika Tüzüğü'ndeki gün sayısı üzerinden hesaplanmalıdır.

3-Mahkemece davacının kullanmadığı izin ücreti alacağı ile birlikte izin harçlığı alacağının da kabulüne karar verilmiştir. Davacının 01.02.2007 günlü yemininden de belli olduğu üzere, izin harçlığına yıllık izin kullanıldığında ödenmesi gereken bir bedeldir. Bu nedenle iznini kullanmayan kişiye ödenmesine olanak yoktur. Davacının sadece izin kullandığı yıllar için izin harçlığına hükmedilmelidir.

4-Davalı sendika, davacıya profesyonel sendikacılık görevinin sona erdiği 21.10.2003 tarihine kadar olan süre için hizmet ikramiyesi ödemiştir. Karşı dava ile bu miktarın sehven kıdem tazminatı tavanı aşılarak fazla ödendiğini iddia ederek aşan miktarın tahsilini talep etmiştir. Davacı karşı davaya süresinde zamanaşımı definde bulunmuştur.

5-Mahkemece, bir yıllık dava zamanaşımı süresi geçtiğinden, ayrıca bu miktar hizmet ödeneği olup tavanla sınırlanamayacağı, gerekçesi ile karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Hizmet ödeneği davacının buna ilişkin çekleri teslim aldığı tutanak ve davacının 17.11.2004 günlü ihtarından da belli olduğu üzere, emekli olduğu 19.07.2004 tarihinde fiilen ödenmiştir. Böyle olunca 30.12.2004 tarihinde açılan karşı dava süresindedîr. Mahkemece zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi hatalıdır.

Öte yandan, davacıya Sendika Tüzüğü'nün 45. maddesi gereğince Ödenen hizmet ikramiyesi 1475 sayılı İş Yasası'nm ek 2, 4857 sayılı İş yasası'nm 112. maddesi gereğince kıdem tazminatı niteliğindedir. Dairemizce JL475 sayılı Yasa döneminde istikrarlı olarak, profesyonel sendikacıların hizmet Ödeneklerinin emredici nitelikteki 14. maddesine atıf yapan ek 2. maddesi hedeniyle kıdem tazminatı tavanı ile sınırlı olduğu kabul edilmiştir.

4857 sayılı Yasa döneminde, artık nispi emredici nitelikte olarak yürürlükte olan eski İş Yasası'nın 14. maddesine yollama yapan 112. maddesinde bu ödeneğin kıdem tazminatı olduğu açıkça ifade edilmiştir. Böylece hizmet akdi ile çalışanlarla haklarında İş Yasası uygulanmayan personel arasında eşitlik sağlanmış olmaktadır. Bu da Anayasamızın ücrette adalet başlıklı 55. maddesi hükmüne uygundur.

Böyle olunca Dairemiz 4857 sayılı Yasa döneminde de aynı uygulamasını sürdürmektedir.

Davacıya 19.04.2004 tarihinde ödenen hizmet ikramiyesi anlatılan nedenlerle kıdem tazminatı niteliğinde olmakla, kıdem tazminatı tavanı ile sınırlı olarak hesaplanmalıdır. Bu nedenle mahkemece yapılacak iş, 21.10.2003 tarihinde yürürlükte olan Sendika Ana Tüzüğü'nün 45/d maddesine göre davacıya ödenmesi gereken hizmet ödeneği miktarının kıdem tazminatı tavanı ile sınırlı olarak belirlenmesini sağlamak, fazla ödenen miktar var ise da-vacıdan tahsiline karar vermekten ibarettir.