Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2009/3755 K.2011/1369

istemiştir. Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Medeni Usul Hukukumuzda yemin delili kesin delil niteliğinde olup; uygulama ve öğreti de iki başlık halinde ele alınmaktadır. Bunlardan birisi taraf yemini (Kesin yemin), diğeri de resen yemin (hakimin teklif ettiği tamamlayıcı yemin) dir.

Kesin yemin, ispat yükü kendisine düşen tarafın davanın halline etkili bir vakıanın ispatı için diğer tarafa teklif ettiği yemin olup, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 344 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Yemin teklif edecek taraf, ispat yükü kendisine düşen fakat iddiasını veya savunmasını ispat edememiş olan taraftır.

Hakimin teklif ettiği tamamlayıcı yemin ise 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 356.maddesinde düzenlenmiş olup; maddede yer alan "iddia olunan hususun kesin delillerle ispat edilememiş olması" ve "iddia olunan hususun ispatı için gösterilen delillerin hüküm verilebilecek derecede hakimi ikna edememesi" koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği kabul edilmektedir.

Yine, Aynı Kanunun 195 ve devamı maddelerinde esasa cevap düzenlenmiş olup; davalının varsa karşı delillerini bildirmesi gereği, 200.maddede 179. ve 180.maddelere atıfla açıkça belirtilmiştir.

Yeri gelmişken belirtilmelidir ki, mahkemece yemin teklif etme hakkının hatırlatılması ancak ispat yükü kendisine düşen tarafın yemin deliline başvuru hakkının varlığı ile mümkündür. Yasal olarak kullanılma hakkı bulunmayan bir hakkın varlığının mahkemece hatırlatılması da düşünülemez. Yemin deliline dayanılabilmesi de ancak, ya tarafların delil listelerinde açıkça bu delile dayanmaları veya davacının dava dilekçesinde, davalının da cevap dilekçesinde yemin deliline dayanmaları veya uygulamada kabul edildiği şekliyle sair deliller ifadesine yer vermeleri ile olanaklıdır(20.10.2008 gün ve 2007/29532 Esas, 2008/27966 Karar sayılı ilamı).

Tüzel kişilerin taraf olduğu davalarda tüzel kişiye teklif edilen yemin, tüzel kişinin yetkili organı tarafından eda edilir. Bu temsilci, yemin konusu işlemin yapıldığı tarihteki değil, yemin teklif edildiği zamandaki temsilcidir. Ayrıca, birlikte temsil söz konusu olduğu takdirde yeminin bağlayıcı olabilmesi için birlikte temsile yetkili kişilerin tamamının da yemin etmesi zorunludur.

İspat külfeti kendisinde olmayan tarafın karşı tarafa yönelttiği yemin hukuki sonuç doğurmaz.

Somut olayda; ... isimli davacı işçi, işyeri Yönetim Kurulu Başkanı...’ın, aslını sonradan işyerince istenmesi üzerine gönderdiği ancak dosyaya fotokopisini ibraz ettiği bir kağıda“ ... Bey kıdem tazminatı ödeyin” yazarak imzalayıp kendisine verdiğini, muhasebeye götürdüğünü, burada birtakım belgeler imzalıtalarak, birkaç gün sonra arayacaklarını bildirdiklerini ve bunun üzerine işten ayrıldığını iddia etmektedir.Davacı dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış, davalıya da yemin metni tebliğ edilmiştir.

Dosyada tamamı 6.6.2007 tarihli, farklı el yazısı ile yazılmış, farklı nedene dayanan iki adet ve diğeri de daktilo ile yazılmış üç adet istifa, yine aynı tarihli “..aktimin ilgili kanun hükümlerine uygun olarak feshedilmesi üzerine....” ifadeleri bulunan bir ibraname ile yine aynı tarihli İşten Ayrılma Belgeside bulunmaktadır.Bu kadar fazla ve çelişkili belge bulunması olağan değildir. Davacı asile bu durumlar sorulmalıdır.

Mevcut delil durumu karşısında ıspat yükü kendisinde olan davacının dayandığı yemin delilinin gereği yerine getirilmeden, davacının iddiası olağan akışa aykırı bulunarak, işyerinden istifa ederek ayrıldığı gerekçesi ile kıdem tazminatı isteğinin reddine karar verilmesi hatalıdır.