Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2009/41429 K.2012/16109

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işveren, davalı ...'ın ...

Belediyesi'nde işçi olarak çalışmakta iken işyerinin değiştirildiğinden bahisle Toplu İş Sözleşmesi hükümleri doğrultusunda Belediye'den 12 aylık brüt ücreti tutarında tazminat talebi ile Isparta İş Mahkemesi'nin 2005/385 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davanın kabulüne karar verilerek 9.656,16 TL sının dava tarihinden itibaren bankalarca işletme kredilerine uygulanan faizi ile birlikte ...'ndan alınmasına karar verildiğini, takibe konu borcun yargılama aşamalarında ödendiğini, davalının ise karar ile hükmedilen tazminatlar ödendiği halde mahkeme ilamını ...

İcra Müdürlüğü'nün 2007/3836 Esas sayılı takip dosyası ile icraya koyduğunu, müvekkili Belediye Başkanlığı'nın ödemiş olduğu miktarı tekrar ödemekle karşı karşıya kaldığını, davacının borcunun ilam ile belirtilen 1.075,62 TL vekalet ücreti ile 592,83 TL mahkeme masrafı kadar olduğunu, ilam ile belirtilen 12 aylık ücreti ve diğer alacaklarından oluşan 14.271,24 TL’lik kısmı kabul etmediklerini, davalının haksız olarak bu parayı talep ettiğinden bu miktarın % 40’ı oranında tazminata hükmedilmesini ve...

İcra Müdürlüğü'nün 2007/3836 sayılı takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işçi, davacıya davalı ... tarafından ödenen sendikal tazminatın iş sözleşmesinin feshinden dolayı ödendiğini, mahkemede sonuçlanan sendikal tazminat ise iş değişikliğinden kaynaklanan sendikal tazminat olduğunu, icra takibine konu edilen alacağın iş değişikliğinden kaynaklanan kesinleşmiş ilama dayanan sendikal tazminat olduğunu bu nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, işçinin işveren hakkında daha önce açtığı davada, Belediye'ye ait iş yerinde işçi çavuşu olarak çalışmakta iken sendika tarafından iş yeri sendika temsilciliğine atandığı, davalı tarafından 31.10.2005 tarihinde davacının itfaiye birim amirliğinde görevlendirildiği, buna göre davacının iş değişikliğinin TİS hükümlerine, sendika temsilciliği güvencesine aykırı olduğu belirtilerek TİS 13. maddeye göre 12 aylık bürüt ücret tutarında tazminatı talep edildiği, isteğin kabulüne dair kararın kesinleştiği, icra takibinin bu alacakla ilgili olduğu, işverence işçiye yapılan ödemelerin ise iş sözleşmesinin feshi üzerine ödenen sendikal tazminata ilişkin olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dava işverenin açtığı menfi tespit isteğine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hükmü davacı temyiz etmiştir.

İşyerinde uygulanmış olan toplu iş sözleşmesinin 13. maddesinde, işyeri sendika temsilcisinin işten çıkarılması veya işlerinin ya da görev yerinin değiştirilmesi halinde işverence 12 aylık bürüt ücret tutarında sendika temsilcilik tazminatının ödeneceği düzenlenmiştir. İşçinin 2005 yılında işveren hakkında açtığı davada, görev yerinin değiştirilmesi sebebiyle toplu iş sözleşmesinin ilgili hükmünde öngörülen tazminat talep edilmiştir. Mahkemece 12 aylık ücret tutarında belirlenen sendika temsilcilik tazminatı hüküm altına alınmış ve karar kesinleşmiştir.

İşçinin işveren hakkında açtığı davanın yargılaması sırasında 20.3.2006 tarihinde 3.655,00 TL, 5.4.2006 tarihinde 2000,00 TL, 17.4.2006 tarihinde 5. 000,00 TL olmak üzere toplam 10.655,00 TL net ödenmiş, ödenenin içinde kıdem, ihbar tazminatlarıyla, ikramiye ve 12 aylık ücret tutarında sendika temsil tazminatı gösterilmiştir. Tahakkuk evrakındaki bilgilere göre 10.208,40 TL bürüt sendika temsilcilik tazminatı ödenmiştir.

İşçinin iş sözleşmesi işverence 20.02.2006 tarihinde işverence feshedilmiş ve işçinin 10.03.2006 tarihli dilekçesinde ihbar ve kıdem tazminatı yanında 12 aylık ücret tutarında sendika temsilcilik tazminatının ödenmesi talep edilmiştir. İşverence bu talebe uygun olarak hesaplamaya gidilerek ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

İşçiye, ihbar ve kıdem tazminatı ile ikramiye dışında kalan bürüt 10.208,40 TL ödemenin, o dönemde yargılaması devam eden 2005/ 385 E sayılı dava dosyası ile ilgili olduğu kabul edilmelidir. Zira davacının talebi toplu iş sözleşmesinde öngörülen temsilcilik tazminatı olup, işveren de bu talep üzerine ödeme yapmıştır.

Yargılama sırasında yapılan ödemeyle ilgili belge işçinin işveren hakkında açtığı dava dosyasına da konulmuş ancak davalının temyizi süresinde yapılmadığı için temyiz isteği süreden reddedilmiş, yargılama sırasında yapılan ödemeler ilgili dava dosyasında bu nedenle değerlendirilememiştir.

Öte yandan temyize konu menfi tespit davasında davalı işçi işverence yapılan ödemelerin iş sözleşmesinin feshi üzerine ödenmesi gereken sendika temsilcilik tazminatına ilişkin olduğunu savunmuş ise de belirtilen fesih sebebiyle 12 aylık bürüt ücret tutarında tazminat hakkının doğduğu kanıtlanmamıştır. Bu yönde işveren hakkında bir dava açılmadığı gibi, işverence yapılan ödeme sırasında, yargılamaya konu olan istek dışında iş sözleşmesinin feshi üzerine hak 12 aylık ücret tutarında bir tazminata hak kazanıldığı ve ödemenin buna yönelik olduğu yönünde bir kabul de bulunmamaktadır.

Böyle olunca 2005/ 385 E sayılı davasında yargılama devam ederken 12 aylık ücret tutarında tahakkuk ettirilen sendika temsilcilik tazminatı adı altında yapılan ödemenin yargılamaya konu işçilik haklarını ilgilendirdiği kabul edilmelidir. Bu durumda aynı kararda ilama bağlanan miktarın ilamlı icra yoluyla ikinci kez tahsili mükerrer yararlanmaya yol açabilecek niteliktedir. Mahkemece bu yönde gerekirse hesap raporu alınarak menfi tespit isteği yönünden bir karar verilmesi gerekirken, yargılama sırsında yapılan ödemenin feshe dair hakları ilgilendirdiğinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç: