Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2010/14097 K.2012/19467

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, Sendika’ya ait işyerinde 01.08.2002 tarihinde işe başladığını ve 10.06.2007 tarihine kadar çalıştığını, 08.05.2003 tarihinde şube sekreteri olarak seçildiğini iş sözleşmesinin feshedildiği tarihe kadar şube sekreteri olarak çalışmaya devam ettiğini belirterek kıdem tazminatı ve ücret farkı alacağının tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, Mahkemenin yetkisiz olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hizmet ödeneğinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının hizmet ödeneğinin hesaplanmasında tavanın aşılıp aşılmadığı, ücret miktarı ve hizmet ödeneği hesabında amatör yöneticilik döneminin dışlanıp dışlanmadığı noktalarında toplanmaktadır.

... İşçileri Sendikası Olağan Genel Kurulu İçin Tahmini Bütçe’de “ ….şube sekreterlerinin ücretleri ise şube başkanları ücretlerinin %90’nı olarak hesaplanır. …sendika profesyonel kadrolarında görev alan yöneticilerin yeniden seçilmemeleri, seçime girmemeleri, kendi istekleri ile yada başka nedenlerle seçime girmemeleri halinde tüzük ve yönetmelik hükümleri gereğince hizmet ödeneği ödenir. Hizmet ödeneği, bu bütçe hesaplarına göre brüt ücret tutarları üzerinden net olarak ödenir. Ayrıca sendika genel merkez ve şubelerinde görevli personele de aynı hükümler uyarınca kıdem ve ihbar tazminatı ödenir ….” düzenlemesine yer verilmiştir.

Sendika Tüzüğü’nün 53 / b ve c fıkrasında “… Yönetim organlarında ücretli olarak çalışanlardan, seçime girmeme, seçilememe veya çekilme nedeniyle görevleri sona erenlere sendikada çalışarak geçen her hizmet yılı için 45 günlük ücret tutarında hizmet ödeneği verilir. Bu ödemelerin hesabında sendikada verilmekte olan sosyal yardımlar da dikkate alınır. Sendikada çalışan personele de (b) fıkrasında belirtilen şekilde kıdem tazminatı ödenir.” denmiştir.

Bilirkişi Raporu hazırlandıktan sonra Sendika tarafından 2003 -2007 Haziran ayları arası dönemde davacının aldığı ücretleri çizelge şeklinde gösteren belge gönderilmiştir. Ayrıca bu belgeler içeriğinden davacının 01.08.2005 tarihinden itibaren 6 ay süre ile profesyonel yöneticilik kadrosunun kaldırılması ile amatör yönetici olarak çalışmak istediğini bildirdiği anlaşılmıştır.

Öncelikle Sendikası Olağan Genel Kurulu İçin Tahmini Bütçe önerisinde : “…sendika profesyonel kadrolarında görev alan yöneticilerin … hizmet ödeneği ödenir.…” denmiş olması karşısında, davacının profesyonel yöneticilik kadrosunun kaldırılması ile amatör yönetici olarak çalışmak istediğini bildirdiği sürede, amatör olarak geçen çalışması varsa kesin olarak tespit edilip hizmet ödeneği hesabında bu sürenin dışlanması gerekir.

Bundan başka 4857 sayılı İş Kanununun 112. maddesinde, “Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır” şeklinde kurala yer verilmiş olup, Dairemizin ve Hukuk Genel Kurulunun kararlılık kazanmış uygulamasına göre sendika ana tüzüğü gereği ödenen hizmet ödeneği kıdem tazminatı gibi değerlendirilmelidir.

1475 sayılı yasanın 14. maddesinde ise,“Toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleriyle belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez” şeklinde kurala yer verilmiştir. Belirtilen üst sınır, “genel tavan” olarak adlandırılabilir.

Açıklanan nedenlerle hizmet ödeneği kıdem tazminatı niteliğinde bulunması sebebiyle fesih tarihindeki tavan dikkate alınarak hizmet ödeneği hesabı yapılması gerekir.

Öte yandan davacının hesaba esas ücreti belirlenirken Sendika tarafından bilirkişi raporu sonrası dosyaya gönderilen ücret çizelgesi dikkate alınıp değerlendirilmeden, SGK hizmet cetvelinde gözüken, son bir yıl için kuruma bildirilen kazanç miktarının çalışılan süreye oranlanması sureti ile ücreti belirlenerek sonunca gidilmesi de hatalıdır.

F) Sonuç: