Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2010/17946 K.2012/24860

İŞ KANUNU ( 14. maddesi yürülükte ) (1475) Madde 24

"İçtihat Metni"ÖZET: DAVACININ İŞE İADE SONRASI DAHA AĞIR KOŞULLARDA ÇALIŞMAYA ZORLANMASI AÇIKÇA KANUNA AYKIRI OLUP, İŞE İADE ÖN­CESİNDEKİ ÇALIŞMA KOŞULLARININ UYGULANMAMASI İŞÇİYE HAKLI FESİH İMKANI TANIR. DAVALI İŞÇİ İŞVERENCE İŞE BAŞLATILDIKTAN SONRA İŞ SÖZLEŞMESİNİ HAKLI NEDENLE FESHETMEKLE KIDEM TAZMİNATINA HAK KAZANIR.

Davacı, kıdem tazminatı alacağının ödetilmesine karar verilmesini is­temiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalının iş akdinin 15.07.2004 tarihinde feshedilerek 5.400 TL kıdem tazminatı ödendiğini, davalının Bilecik Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi’nin 2004/703 Esas sayılı dosyasıyla işe iade davası açtığını, yapılan yargılama sonucunda işe iadesine karar verildiğini ve talepte bulunması üzerine 25.05.2005 tarihinde yeniden çalışmaya başladığını, işe iadeye ilişkin mah­keme kararında Belediyenin davalı işçiye 4 aylık ücreti tutarında tazminat ve yine 4 aylık boşta geçen süre ücreti ile sosyal haklarının ödenmesine karar verildiğini, söz konusu alacakların toplam tutarının 3.038,71 TL olduğunu,

aynı ilamda ödenen kıdem tazminatının mahsup edileceğinin de hüküm altına alındığını, geri ödenecek olan kıdem tazminatının ise yasal faiziyle birlikte toplam 6.026,38 TL olduğunu, mahsup işlemi sonucu davacı kurum lehine toplam 2.987,67 TL matlup çıktığını belirterek 2.987,67 TL kıdem tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, işe iade kararından önce şoför olarak çalışırken işe iade kararından sonra davalı Belediye Başkanlığı’nda değil Karasu bölgesinde taş kırmak ve kırdığı taşları kamyona yüklemekle görevlendirildiğini, işe gerçek anlamda iadesinin söz konusu olmadığını, fesihten sonra ödenen kıdem tazminatının işe iade edilip tekrar çalışmaya başlaması sonrasında derhal ve defaten ödenmesinin istenmesi üzerine iş akdini feshettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı işçinin yeniden işe başlamasıyla işverence ödenen kıdem tazminatının Belediyeye iadesinin talep edildiği ancak almış olduğu parayı harcadığını belirterek kıdem tazminatını iade edemeyeceğinden bahisle iş akdini feshettiğini, davalı iş akdini kendisi feshetmiş olduğundan kıdem tazminatı talep hakkını kaybettiğini, bu nedenle kendisine ödenen 5.400,79 TL kıdem tazminatını temerrüde düştüğü 27.05.2007 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte geri ödemek zorunda olduğunu kabul ederek davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık işe iade kararından sonra işverence işe başlatılan ancak iş akdini 27.05.2005 tarihinde fesheden davalı işçinin kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda davalı işçi işe iade davasının kesinleşmesinden sonra işverenin işe davetine icabet ederek 25.05.2005 tarihinde davacı Belediye’de işe başlamıştır. İşe başlamasıyla birlikte davacı işveren 27.05.2005 tarihine kadar işe başlamasıyla geçersiz hale gelen fesih bildirimi üzerine ödemiş olduğu kıdem tazminatının nakten ve derhal geri ödenmesini istemiştir.

İşverence ödenen kıdem tazminatının geri istenmesi üzerine davalı işçi de 27.05.2005 tarihinde çalışmadığı, boşta kaldığı süre içinde almış olduğu kıdem tazminatı tutarını ailesinin geçimi için kullandığını, iade edemeyeceğini belirterek iş akdinin feshedilmesini istemiştir.

Davalı iş sözleşmesinin Belediye tarafından kıdem tazminatı ödenerek feshedilmesinden sonra açtığı işe iade davasını kazanmış ve yaptığı başvuru üzerine işverence işe başlatılmış, ancak daha önce çalıştığı şoförlük görevi yerine taş ocağında görevlendirilmesi ve geçersiz sayılan fesihte ödenen tazminatın geri ödenmesinin istenmesi üzerine iş akdini feshetmiştir.

Tanık beyanları ile de belirlendiği üzere davacının işe iade sonrası daha ağır koşullarda çalışmaya zorlanması açıkça kanuna aykırı olup, İş Kanunu 24. maddesine göre işe iade öncesindeki çalışma koşullarının uygulanmaması işçiye haklı fesih imkanı tanır. Davalı işçi işverence işe başlatıldıktan sonra iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmekle kıdem tazminatına hak kazanacaktır. Bu durum gözetilmeden geçersiz sayılan fesihte ödenen kıdem tazminatının geri ödenmesine karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç: