Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2010/17959 K.2012/25529

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı şirkette tıbbi mümessil olarak çalıştığını, davalının çalışanlarına satış kotaları koyduğunu, kotaların doldurulması için prim sistemi getirdiğini, doktorların tanıtımı yapılan ilaçları reçetelerine yazmaları için her türlü şekilde ikna edilmesini istediğini, ancak iş sözleşmesinin kanunsuz harcamalar yaptığı gerekçesiyle işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai, yıllık izin ve prim alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı,... ve ... bölgelerinde harcamaların artması nedeniyle yapılan incelemede davacı ve diğer bölge çalışanlarından harcamaların artış sebebi sorulduğunda şirket prensiplerine uymayan satış yolu benimsediklerinin ortaya çıktığını, davacının yazılı savunmasında bölgesinde çalışan bazı doktorlara eşya ve para vererek ilaçların yazılmasını sağladığını beyan ettiği, bu tanıtım ve satış yolunun şirket prensiplerine ve yasalara aykırı olması nedeniyle davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini, prim almak için ne şekilde satış yaptığının davacının kabulünde olduğunu, bu nedenle davacının prim talebinin de reddedilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğinin davalı tarafından ispat edilemediği, masraf ve avans adı altında verilen paranın miktarını ve ne şekilde harcandığını belgeleyemedikleri, davacının bir yıllık süreyi doldurmaması nedeniyle kıdem tazminatı talebinin reddedilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı, davalı işveren tarafından iş akdinin usulsüz harcamalar yaptığı gerekçesiyle feshedildiğini, ancak şirket tarafından kendilerine ilaçların satımını sağlamak için doktorları her türlü şekilde ikna etmelerinin istendiğini ileri sürmüştür.

Davalı ise davacının satış bölgesindeki doktorlara tanıtmakla yükümlü olduğu ilaçların reçetelere yazılmasını sağlamak ve kotaları tutturarak prime hak kazanmak için usulsüz harcamalar yaptığını, doktorlara para verdiğini ve elektronik cihazlar aldığını, yapılan harcamaları ise yemek masrafı olarak şirkete fatura ettiğini, davacının eylemlerinin şirket prensiplerine ve yasalara aykırı olduğunu, davacı ile birlikte bu şekilde usulsüz eylemleri olan tüm çalışanların iş akitlerinin feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğinin, davacının ne şekilde harcama yaptığının davalı tarafından ispat edilemediği gerekçesiyle davacının ihbar tazminatının kabulüne karar verilmiş ise de bu kabul dosya kapsamına uygun değildir.

Davalı tarafça dosyaya sunulan davacının yazı ve imzasını taşıyan 15.07.2008 tarihli doktor yatırımları başlıklı dilekçede, davacı hangi doktora ne kadar para verdiğini ve hangi eşyaları teslim ettiğini tek tek açıkladığı, bu harcamalar tutarında yemek faturasını şirkete verdiğini beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı bu eylemlerini inkar etmeyip davalı şirketin talimatıyla yaptığını ileri sürmektedir. Ancak davacı, bu eylemleri davalının talimatıyla yaptığını ispat edememiştir.

Davacı ... ... ... tarafından aynı nedenle açılan dava hakkında,... 4. İş Mahkemesi 2008/458 E. 2009/790 K. sayılı kararı ile davacının yaptığı eylemin hem şirket etiğine, hem de hukuk kurallarına aykırı olduğu ve işverenin vermiş olduğu yazılı bir talimat bulunmadığının anlaşıldığı, ayrıca bu durumda olan tüm ilaç mümessillerinin de işten çıkartıldığının dosya kapsamı ve tanık beyanlarından anlaşıldığından akdin işverence haklı olarak feshedildiği gerekçesiyle davacının ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş olup ilgili karar Dairemizin 11.4.2012 tarih ve 2010/2712 E. 2012/12266 K. sayılı kararı ile onanmıştır.

İş akdi aynı nedenlerle feshedilen davalı işyeri çalışanı ... ...tarafından... 1. İş Mahkemesine açtığı 2008/488-2009/820 E.K. sayılı dosyasında davacının kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ve prim alacaklarının kabulüne dair karar Dairemizin 16.04.2012 tarih ve 2010/5698- 2012/12981 E.K. sayılı kararı ile iş akdinin haklı nedenle feshedildiği ve prim alacakları yönünden eksik inceleme ile karar verildiği gerekçesiyle bozulmuştur.

Bu nedenlerle iş akdi haklı nedenle feshedilen davacının ihbar tazminatı talebinin reddi gerekirken yazılı şekilde kabulü hatalıdır.

3- Davacının kotayı tutturup tutturamadığı konusunda prime esas performans kriterlerinin yerine getirilip getirilmediği ve prime hak kazanıp kazanmadığı konusunda uzman bir bilirkişiden rapor alınarak sonuca gidilmesi gerekirken eksik araştırma ile sonuca gidilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: