Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2010/38255 K.2013/6427

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M.Başbayraktar Taşkın tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı , davalı yanında çalışıp sonra başka belediyeye yatay geçiş yaptığını, davalı yanında çalıştığı sırada hak ettiği işçilik alacakları için icra takibi yaptığını ancak itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının belediye mevzuatındaki değişiklik nedeniyle ... Büyükşehir Belediyesinde çalışmaya devam ettiğini, 10.09.2007 tarihli protokol ile davacının tüm alacaklarından Büyükşehir Belediyesinin sorumlu olduğunu ve husumetin ona yöneltilmesi gerektiğini, nema alacağı açısından borçların uzlaşma kurulunca yapılandırıldığı için kendilerine husumet düşmeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı belediyenin tasarrufu teşvik kesintilerini bankaya yatırmadığı, davacının 08.00-17.00 saatleri arasında haftada 6 gün çalıştığı, dinlenme süreleri düşüldüğünde, haftalık yasal 45 saatlik sürenin üzerinde çalışmasının bulunmadığı, ancak saat 17.00 sonrasında ayda bir haftada 08.00-23.00 saatleri arasında itfaiye nöbetleri tuttukları ve ayrıca 23.00 den sonra ekstra bir şey olduğunda çağırıldıkları da göz önüne alındığında davacının ayda 33 saat fazla çalıştığı için fazla çalışma ücreti alacaklısı olduğu,

davacının kullanmadığı izinlerinin ücreti ya da toplu sözleşmenin 25/f maddesine göre verilmesi gereken bu izinlere ilişkin yirmişer günlük tatil yardımlarının ücret alacağına dönüşmediği gerekçesiyle Seferihisar İcra Müdürlüğünün 2009/276 E. sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile 7031.34 TL brüt fazla çalışma ücreti , 752.40 TL brüt giyim yardımı ücreti olmak üzere toplam 7783.74 TL brüt asıl alacağa ilişkin takibin devamına ve icra inkar tazminatının reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının fazla çalışma ücreti , tasarrufu teşvik ücreti ve tatil ücreti alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı noktalarında toplanmaktadır.

İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir.

Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir.

Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının fazla çalışma ücreti hesaplanırken ara dinlenmesinin yukarıdaki ilkeler doğrultusunda bir saat kabul edilmesi gerekirken, bir buçuk saat olarak hesaplanması hatalıdır. Ayrıca davacının ayda bir hafta nöbet tuttuğu kabul edildiği halde hesaplamanın yedi gün yerine altı gün üzerinden yapılması da doğru değildir.

3. Davalı tasarrufu teşvik ve nema alacağının uzlaşma kurulunca yapılandırıldığını savunduğundan bu konu araştırılıp , ilgili belgeler getirtilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

4. 01.03.2003-28.02.2004 tarihleri arası yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 25. maddesinde ücretli izne çıkan işçiye brüt 20 günlük ücreti tutarında tatil yardımı yapılacağı düzenlenmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca tatil yardımı işçinin kullandığı yıllık izinler için öngörüldüğünden davacının yıllık izin kullanıp, kullanmadığı ve kullanmışsa tatil yardımı alacağının ödenip, ödenmediği araştırılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

F) Sonuç: