Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2010/51269 K.2013/10978

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılardan TC. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 15.03.2002 tarihinden 30.01.2006 tarihine kadar inşaat mühendisi olarak çalıştığını ancak davalı ...inşaat şirketinin müvekkilini kendi bünyesindeki başka şirketlerde sigorta girişini yaparak orada çalışmış gibi göstermiş olmasına rağmen müvekkilinin fiili çalışmasının ...nşaatta geçtiğini iş akdinin son verildiği tarihten geriye dönük 9 aylık maaş alacağının bulunduğunu davalı .... şirketinin üst işveren TOKİ' den istihkaklarını almadığı gerekçesi ile sürekli oyaladığını ve son olarak müvekkilinin iş akdini haksız ve kanunsuz olarak feshedilmiş olmasına rağmen kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmediğini bu

nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kıdem tazminatının 30.01.2006 akdin fesih tarihinden itibaren yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve ücret alacağının bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Toki vekili, açılan davayı kabul etmediklerini, öncelikle davada taraf sıfatlarının olmadığını husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, sundukları Yargıtay kararlarına göre bir işin bütünüyle başkasına devir ve teslim edildiği durumlarda üst ve alt işveren ilişkisinin oluşmayacağını bunun sonucunun devreden kişinin işveren sıfatının kalktığını ve 1475 sayılı iş yasanın1/son fıkrasında öngörülen sorumluluğunda söz konusu olamayacağını, esas yönünden ise 4857 sayılı iş kanunun 36.maddesi gereğince iş yerinde işçi alacakları ile düzenlenen ilanın,

şantiyenin görünen bir yerine asıldığını ilanda belirtilen süre içerisinde işçi alacakları ile ilgili Hiçbir başvurunun olmadığını bu hususun idareyi temsilen müşavir firma, müteahhit firma ile işçi temsilcisi tarafından imzalanarak tutanağa bağlandığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı, davalı TOKİ vekili temyiz etmiştir E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı TOKİ vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2-TOKİ'nin işçilik alacaklarından sorumluluğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 36. maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hak edişlerinden öderler” şeklinde kurala yer verilmiştir.

Düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır. Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerden belli şartlarda ihale makamının sorumluluğu söz konusu olur. Bu durumda ihale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.

Aynı maddenin 2. fıkrasında ise, işçilerin her hak ediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür. Maddede sözü edilen ücret son 3 aylık temel ücret olarak değerlendirilmelidir. Yine ihale makamının ihbar ve kıdem tazminatı ile kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.

İhale makamı kamu kurumunun son 3 aylık ücretten sorumluluğu, işverenin yanında ve yasadan doğan bir sorumluluktur. İşverenle ihale makamının birlikte dava edilmesi durumunda müştereken müteselsilen sorumluluğa dair karar verilmelidir. İhale makamının tek başına dava edildiği durumlarda işçinin mükerrer yararlanmasını önlemek için işverence sözü edilen ücretlerin ödenip ödenmediğinin araştırılması gerekir.

Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre, anahtar teslimi suretiyle ihale edilen işlerde kamu makamlarının fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatili alacakları yönlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır( Yargıtay 9.H.D. 19.1.2010 gün 2009/ 12074 E, 2010/378 K. ; Yargıtay 9.H.D. 9.10.2003 gün, 2003/3219 E, 2003/16714 K.).

Somut olayda;

Yukarıda açıklanan ilkeler gereğince ihale makamı durumunda bulunan davalı TOKİ’nin sadece 4857 sayılı İş Kanunu’nun 36. maddesi uyarınca davacının ödenmeyen ücret alacağından sorumluluğu bulunmaktadır. Ücret alacağı dışındaki alacaklardan davalı TOKİ’nin de sorumluluğuna karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: