Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2011/1039 K.2013/10386

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılardan ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haklı neden olmaksızın davalı işveren tarafından bildirimsiz olarak feshedildiğini bildirerek ihbar tazminatı ile ücret ve yol ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, husumet itirazlarının olduğunu, davacının idarenin personeli olmadığını, diğer davalı şirket ile alt üst işveren konumunda olmadığını, idarelerinin ihale makamı olduğunu, davanın ... A.Ş.ye ihbarını talep ettiklerini, kıdem, ihbar tazminatı ve fazla mesai, izin ücreti alacağını ödemekle yükümlü kişinin işveren olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için idarenin alacaklardan sorumlu olduğu düşünülse dahi kamu kurumu olması nedeniyle İş Kanunu 36. maddesi gereğince hakedişlerden ücret kesme ve son üç aylık ücretle sorumlulukları bulunabileceğini, kendilerine bildirilmediği için talep edilen meblağın doğru olup olmadığının da muallak olduğunu bildirerek davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı vekilinin husumet itirazında bulunarak diğer davalı şirkete işin anahtar teslimi sureti ile verildiğini ve sorumlulukları bulunmadığını ileri sürdüğü, söz konusu hususun araştırılması için İSKİ Genel Müdürlüğünden sözleşmenin tamamı istenmesine rağmen dosyaya sunulmadığı, tezkerede sözleşme sunulmadığı taktirde işin anahtar teslimi yapılmadığının kabul edileceği belirtildiğinden davalı savunmasını kanıtlayamadığından 4857 sayılı yasanın 2. maddesi gereğince davalı ... Müdürlüğünün de sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı ... vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı işçi davalılardan ... tarafından ihalenin verildiği diğer davalı ... İnş. Taah. Anonim Şirketi işçisi olarak çalıştığını ileri sürerek ödenmeyen hakların ödetilmesi isteğinde bulunmuştur.

Mahkemece ihbar tazminatı, ücret ve yol ücreti alacaklarından her iki davalının birlikte sorumluluğuna dair karar verilmiştir.

Davalılardan ... diğer davalıya ... Havzası Ana Toplayıcı ve Şebeke Bağlantıları İnşaatı işini anahtar tesimi olarak verdiği taraflar arasında tartışmasızdır. Mahkemece de bu yönde karar verilmiş olmakla birlikte ihale makamı konumunda olan ...'nün ücret dışındaki işçilik alacaklarından da sorumluluğuna dair hüküm kurulmuştur.

4857 sayılı İş Kanununun 36. maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler” şeklinde kurala yer verilmiştir.

Aynı maddenin 2. fıkrasında ise, işçilerin her hakediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür.

Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre, anahtar teslimi suretiyle ihale edilen işlerde kamu makamlarının fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatili alacakları yönlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır (Yargıtay 9.H.D., 09.10.2003 gün, 2003/3219 E, 2003/16714 K; Yargıtay 9.H.D. 02.07.1998 gün, 1998/8607 E., 1998/11121 K.).

Ayrıca davalı ... aleyhinde kıdem ve ihbar tazminatları, fazla çalışma ve yol ücreti ile ücret alacaklarının tahsili için açılan davada yerel mahkemece; davacının dava dışı ... İnşaatta çalıştığı, davalı ile ... İnşaat arasındaki hukuki ilişkide asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi, davacının sadece asıl işverenden alınan işte çalıştırılması, asıl işveren olduğu iddia edilen İSKİ ile ...

İnşaat işverenin muvazaalı iş ilişkisine girmemesi ve böyle bir iddianın bulunmaması, davalı ...'nin yaptığı işin inşaat işi olmadığı, ... Havzası Ana Toplayıcı ve Şebeke Bağlantıları inşaatının ihale yoluyla dava dışı ... İnşaata vermesi göz önünde bulundurulduğunda davalı ... ile ... İnşaat arasında alt işveren-üst işveren ilişkisinin bulunmadığı, davacının davalı şirkette muhasebe elemanı olarak çalıştığı, iddia edilen ...

Havzası Ana Toplayıcı ve Şebeke Bağlantıları inşaatında işçi olarak çalışmadığı, davalı ... ile dava dışı ...

İnşaat arasında imzalanan sözleşmeye göre işçi ücretlerinin ödenmemesi halinde müteahhidin hakedişten keserek inşaatta çalışan işçilerin ücretlerini ödeyeceği hükmünün taraflar arasındaki ilişkinin alt işveren-üst işveren ilişkisi olduğu göstermeyeceği, dolayısıyla davalıya husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle açılan davanın husumet nedeni ile reddine dair kararın davacı tarafından temyizi üzerine bu dosya için de emsal niteliğindeki Dairemizin 10.09.2012 tarih 2010/19749 Esas 2012/28265 Karar ile onanmasına karar verilmiştir.

Davacının ihbar tazminatı ile ücret ve yol ücreti alacakları yönünden davalı işverenin sorumluluğu ile yetinilmesi gerekirken, ihale makamı konumundaki davalı ... yönünden de tahsile dair hüküm kurulması hatalıdır. Böyle olunca davalı ...'nün sorumluluğu 4857 sayılı İş Kanununun 36. maddesi uyarınca son üç aylık dönemi aşmamak üzere belirlenmeli ve sonucuna göre istekle ilgili karar verilmelidir.