Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2011/129 K.2013/12440

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm davacı ile davalılardan ... Televizyon A.Ş. Avukatı tarafından temyiz edilmiş, davacı avukatı duruşma talep etmiş ise de; HUMK.nun 435.maddesi gereğince duruşma isteğinin süreden reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi. gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalılar yanında fesih tarihine kadar yaptığı fazla mesai, hafta tatili, genel tatil çalışmaları ile yurt dışındaki görevlerinde yemek giderlerinin ödenmediğini ileri sürerek yemek gideri, hafta tatili, genel tatil, fazla çalışma, yıllık izin ücreti ve ödenmediği tarihten itibaren işleyecek her gün için %5 fazlasıyla ödenecek zammı ve yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, işyerinde fazla mesai yapılmadığını ve genel tatil günlerinde çalışılmadığını, bu günlerle ilgili çalışması olduğu takdirde kendisine zamanında ücret bordroları ile tahakkuk ettirilip ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, işverenlikçe sunulan Eylül 2002 ayı bordrosunda davacıya ödenen fazla mesai, yıllık ücretli izin ve genel tatil ücretlerinin ödeme miktarlarının belirtilmesi nedeniyle bordro ile ödenen miktarların mahsup edilerek hesaplama yapıldığı gerekçesiyle fazla çalışma, genel tatil ve %5 fazla alacağı kısmen kabul edilmiş, diğer istekler reddedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili ile davalı ... Televizyon A.Ş. vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalı ... Televizyon A.Ş.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, %5 fazla alacak hakkında usulünce açılmış dava olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun Ek 1 inci maddesinde, günlük iş süresi gece ve gündüz devrelerinde sekiz saat olarak açıklanmıştır. Günlük sekiz saati aşan çalışmalarla, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerle yapılan çalışmaların “fazla saatlerde çalışma” olduğu aynı maddenin ikinci fıkrasında açıklanmıştır.

Değinilen maddenin dördüncü fıkrasında ise, “ her bir fazla çalışma saati için verilecek ücret, normal çalışma saati ücretinin %50 fazlasıdır” şeklinde hükme yer verilerek, fazla saatlerde çalışmanın karşılığının ne şekilde ödeneceği belirlenmiştir. Ödemeye dair bir başka kural ise aynı maddenin son fıkrasında düzenlenmiş ve fazla saatlerde çalışma ücretlerinin takip eden ayın ücreti ile birlikte ödenmesi gerektiği, aksi halde her geçen gün için % 5 fazlasıyla ödeneceği hükme bağlanmıştır. Belirtilen yasal düzenleme karşısında fazla saatlerde çalışma ücreti yönünden ayrıca işverenin temerrüde düşürülmesi gerekmez.

5953 sayılı Yasada bir kısım işçilik alacakları için öngörülen günlük % 5 fazlasıyla ödeme kuralının mahiyeti tartışmalara neden olmuş ve özellikle indirim uygulanıp uygulanamayacağı sorunu ortaya çıkmıştır.

Konu, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kuruluna intikal ettirilmiş ve 1973/4-6 sayılı içtihadı birleştirme kararında yüzde beş fazla ödeme parasının önce niteliği üzerinde durulmuş, faiz ya da tazminat olmadığı, uyulması zorunlu bir kamu hükmü olduğu kararda belirtilmiştir.

Bahsi Geçen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararında, günlük yüzde beş fazlasıyla ödeme kuralının yüksek bir oran içermesi sebebiyle, vaktinde ödenmeyen ücretler bakımından karşılıklı kusur durumları gözetilerek Borçlar Kanununun 44 üncü maddesi uyarınca bir indirime gidilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Somut olayda, davacı dava dilekçesinde fazla çalışma ücreti alacağının %5 fazlası ile ödenmesini talep etmiş, %5 fazla alacağı için miktar belirtmemiştir. Daha sonra bilirkişinin hesaplaması doğrultusunda harç yatırmadan davasını tamamen ıslah ettiğini açıklayarak dava dilekçesinde istediği miktarları alacakları arasında yeniden bölüştürmüştür. Ancak davacının yaptığı işlem yasanın düzenlediği anlamda tam ıslah niteliğinde değildir.

Davacı ne dava dilekçesini verirken, ne de ıslah ile taleplerini artırırken %5 fazla alacağı için harç yatırmadığından % 5 fazla alacağının usulünce açılmış bir dava olmadığından reddi gerekirken yazılı şekilde kabulü isabetsizdir.

F) Sonuç: