Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2011/17967 K.2013/18854

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı ile davalı ... Yapı Gayrimenkul A.Ş. avukatlarınca temyiz edilmiş, davacı avukatı tarafından duruşma talep edilmiş ise de; HUMK.nun 438.maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin, davalı işyerinde 16/07/2008 tarihinde makine mühendis-proje müdürü ünvanı ile çalışmaya başladığını, 23/09/2008 tarihinde herhangi bir sebep bildirilmeksizin davalılar tarafından haksız olarak işten çıkarıldığını, işyerinde 08:30-18:00 saatleri arasında hafta tatili ve genel tatil günleri dahil çalışmasına rağmen alacaklarının ödenmediğini, çalışılan aylara ait ücretlerinin davalılarca ödenmediğini ileri sürerek; ihbar tazminatı ile ücret, hafta tatili ve genel tatil ücretleri alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı .... Yapı Gayrimenkul A.Ş.vekili; müvekkilinin, davacının işvereni olmadığını, davacının iş yerinin diğer davalı ... Mühendislik şirketi olduğunu, Toray Mühendislik Şirketi ile Anel Yapı arasında herhangi bir sözleşme, hukuki ilişki ve alt işveren-asıl işveren ilişkisi bulunmadığını, tüm işçilik ücretlerinin diğer davalı tarafından ödendiğini savunarak; davanın husumet ve esastan reddini talep etmiştir.

Davalı ... Müh.Proje Mak.İnş.Taah.San.Tic.Ltd.Şti.yetkilisi; davacının ödenmemiş maaş alacağı olmadığını, ihbar tazminatını kabul ettiklerini, çalışma düzeninin günlük 8 saat ve haftada 6 gün olduğunu, bu düzene göre haftalık 45 saat çalışma yapıldığını ve Pazar günü 24 saat çalışılmayarak hafta tatili kullanıldığını, davacının iş akdini küresel ekonomik kriz ve buna bağlı işlerin durgunlaşmasından dolayı feshedildiğini savunarak; ihbar tazminatı dışındaki taleplerin reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ç)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı ve davalı ... Yapı Gayrimenkul AŞ vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

D)Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı ile davalı Anel Yapı Gayrimenkul A.Ş.'nin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında ücret alacağının ödendiği noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı, 2 ay 7 günlük çalışmasının karşılığı olan ücretin ödenmediğini ileri sürmüş; davalılar ise davacının ücretinin hesabına yatırıldığını savunmuşlardır. Yerel mahkeme, işverence davacının hesabına yatırılan paraların ücret karşılığı olduğu gerekçesi ile sonuca gitmiş ise de; yatırılan bu paraların, davacının çalışmasının karşılığı olan ücrete ilişkin olduğunun ispat külfeti davalıya ait olup, bu husus kanıtlanmamıştır.

Buna göre davacının, ücret alacakları hesaplanarak hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

3- Davacı işçinin fazla çalışma ve hafta tatili ile genel tatil günlerinde çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını ve hafta tatili ile genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen geniş anlamda fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışma ve hafta tatili ile genel tatil günlerindeki çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle iş yerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

İş yerinde üst düzey yönetici konumda çalışan işçi, görev ve sorumluluklarının gerektirdiği ücretinin ödenmesi durumunda, ayrıca fazla çalışma ücretine hak kazanamaz. Bununla birlikte üst düzey yönetici konumunda olan işçiye aynı yerde görev ve talimat veren bir başka yönetici ya da şirket ortağı bulunması halinde, işçinin çalışma gün ve saatlerini kendisinin belirlediğinden söz edilemeyeceğinden, yasal sınırlamaları aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti talep hakkı doğar.

O halde üst düzey yönetici bakımından şirketin yöneticisi veya yönetim kurulu üyesi tarafından fazla çalışma yapması yönünde bir talimatın verilip verilmediğinin de araştırılması gerekir.

İşyerinde yüksek ücret alarak görev yapan üst düzey yöneticiye işveren tarafından fazla çalışma yapması yönünde açık bir talimat verilmemişse, görevinin gereği gibi yerine getirilmesi noktasında kendisinin belirlediği çalışma saatleri sebebiyle fazla çalışma ücreti talep edemeyeceği kabul edilmelidir.

Somut olayda; davacı, hafta tatili ile genel tatillerde çalıştığını ve fazla çalışma yapmasına karşın ücretlerinin ödenmediğini ileri sürmüştür. Davalılar ise davacının hafta tatilini kullandığını, genel tatillerde çalışmadığını ve fazla çalışmasının da bulunmadığını savunmuşlardır.

Davacı tanıklarının; davacının, haftanın 5 günü 08.00-20.00 saatleri arası ve cumartesi 08.00-17.00 saatleri arası, ayrıca ayda 2 pazar çalıştığını bildirdikleri, ulusal bayram ve genel tatillerdeki çalışmasına ilişkin bilgilerinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Hükme dayanak bilirkişi raporunda davacı tanıklarının beyanlarına itibar edilmesi halinde talep aşılacağı gerekçesi ile iddia edilen çalışma saatlerine göre haftalık 5 saatten fazla çalışma yaptığı, ayda 2 pazar çalıştığı değerlendirilerek hafta tatili ücreti ve davacının cumartesiye denk gelen 1 günlük genel tatil ücretleri hesaplanmıştır.

Mahkemenin fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretlerine ilişkin kararı dosyadaki delil durumu ile bağdaşmamaktadır.

Şöyle ki; iş yerinin niteliği ve görevi şantiye şefi olan davacının çalışma şeklini kendisi belirleyebilecek konumda olması dikkate alındığında, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda davacı işçinin fazla çalışma ile hafta tatili ve genel tatillerde çalışma yaptığını ispatlayamaması nedeni ile bu taleplerin reddi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.