Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2011/20834 K.2013/20876

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A)Davacı İsteminin Özeti

Davacı vekili, müvekkili davacının davalı belediyede 15.08.1999 tarihinde iş başı yaptığını, işe girdikten sonra kurumun bütün işyerlerinde iş yapmaya zorlandığını, itfaiyede nöbet tuttuğunu, özverili çalışmalarına karşılık siyasi nedenlerden dolayı ve temizlik ile fen hizmetlerinin verimli ve ekonomik olmadığı gerekçesi ile özelleştirilmesine karar verilerek iş akdinin haksız yere feshedildiği gerekçesi ile feshin geçersizliğine karar verilmesini, aksi takdirde müvekkiline fazla mesai, hafta tatili, yıllık izin, bayram ve genel tatil ücretleri, kıdem tazminatı da ödenmediği bildirilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,

50,00 YTL kıdem tazminatının iş akdinin fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte, 50,00 YTL fazla mesai, 50,00 YTL hafta tatili, 50,00 YTL ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve 50,00 YTL aile ve çocuk yardımının dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, 50,00 YTL yıllık izin alacağının iş akdinin feshi tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 50,00 YTL kötüniyet tazminatının, 50,00 YTL valilik olurunun süresi dolmadan iş akdinin feshedilmesi nedeniyle gerekli tazminatın,

50.00 YTL sendikal nedenlerden dolayı iş akdinin feshedilmesi nedeniyle gerekli tazminatın davalıdan alınarak kendilerine verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının... Belediyesi’nde geçici işçi statüsünde çalıştığını, dolayısıyla her yıl sonunda davacının iş akdinin sona erdiğini, davacının verim gösteremediği bu nedenle başka iş alanlarında çalıştırılarak verim alınmaya çalışıldığını ancak verim alınmadığını, davacının iş akdinin haklı nedenle fesih edildiğini, feshin sendikal nedenlere dayanmadığını, davacının kıdem tazminatının yatırıldığını ve yıllık izin ücretine hak kazanmadığını, vize talebinin yersiz olduğunu, hafta tatilini kullandığını, ücret bordrolarının düzenli yatırıldığını, çocuk ve aile yardımı ile ilgili bir alacak hakkının iş hukukunda yer almadığını, taleplerin reddine karar verilmesini beyan etmiştir

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir

D) Temyiz:

Kararı, davalı temyiz etmiştir

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Uyuşmazlık taraflar arasındaki ilişkide kötü niyet tazminatının koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

Belirsiz süreli iş sözleşmesinin taraflarca ihbar öneli tanınmak suretiyle ya da ihbar tazminatı ödenerek her zaman feshi mümkün ise de, bu hakkın da her hak gibi Medenî Kanunun 2 nci maddesi uyarınca dürüstlük ve objektif iyi niyet kurallarına uygun biçimde kullanılması gerekir. Aksi takdirde fesih hakkının kötüye kullanılmış olduğundan söz edilir.

Fesih hakkını kötüye kullanan işveren, 4857 sayılı İş Kanununun 17 nci maddesi uyarınca, bildirim sürelerine ait ücretin üç katı tutarında tazminat ödemek zorundadır. Bahsi geçen tazminata uygulamada kötü niyet tazminatı denilmektedir.

Kötü niyet tazminatına hak kazanma koşulları ve tazminat miktarının hesaplanması açısından, 4857 sayılı Yasada önemli değişiklikler öngörülmüştür. Yasanın 17 nci maddesinin altıncı fıkrasının açık hükmü gereğince, iş güvencesi kapsamında olan işçiler yönünden kötü niyet tazminatına hak kazanılması mümkün değildir.

1475 sayılı Yasada, "işçinin sendikaya üye olması, şikâyete başvurması" gibi sebepler ileri sürülerek iş sözleşmesinin sonlandırılması, kötü niyetin varlığı açısından örnekseme biçiminde sayıldığı halde, 4857 sayılı Yasada genel anlamda fesih hakkının kötüye kullanılmasından söz edilmiştir. Maddenin gerekçesinde de belirtildiği üzere, işçinin işvereni şikâyet etmesi, aleyhine dava açması veya tanıklık yapması nedenlerine bağlı fesihlerin kötü niyete dayandığı kabul edilmelidir.

Tazminat miktarının belirlenmesi de Yasa ile açıklığa kavuşturulmuş, "kötü niyet tazminatının" ihbar önellerine ait ücretin üç katı tutarında olacağı belirtilmiş ve ayrıca ihbar tazminatının da ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Yasanın 17 nci maddesinin son fıkrasındaki düzenleme kötü niyet tazminatını da kapsamakta olup, bu tazminatın hesabında da işçiye ücreti dışında sağlanmış para veya para ile ölçülebilir menfaatler dikkate alınmalıdır (Yargıtay 9.HD. 12.6.2008 gün 2007/21422 E, 2008/ 15336 K).

Somut olayda, davacının iş akdine siyasi nedenlerle ya da sendikaya üye olması nedeniyle kötü niyetli olarak son verildiği iddiasının davacı tarafından kesin ve somut olarak kanıtlanamaması karşısında, koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı isteminin reddi gerekirken yazılı gerekçelerle hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: