Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2011/25544 K.2013/23554

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde 01.02.1996 tarihinde başladığı çalışmasına devam etmekte iken 2004 yılında yönetim kurulu kararı ile işe giriş tarihinden itibaren ... İş Kanunu hükümlerine tabii tutulacağının kararlaştırıldığını, emekliliğe hak kazanması nedeni ile iş akdinin sona erdirdiğini, Deniş İş Kanunu'na göre kullandırılması gereken yıllık izinlerinin İş Kanununa göre kullandırılması nedeni ile izinlerinin eksik kullandırıldığını ve iş akdinin feshinde ödenen yıllık ücretli izin parasının eksik ödendiğini belirterek, davacının ... İş Kanunu’na göre kullandırılmayan yıllık ücretli izinleri karşılığı ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının ... İş Kanunu'na tabi olarak çalışmadığını, ... İş Kanunu'na tabi olması için 854 sayılı Yasa'nın 1.maddesi kapsamında çalışması gerektiğini, davacının ise emeklilik talebini içeren ve kendisi tarafından hazırlanıp imzalanan dilekçesinde isminin altına yazılmış ve imzalamış olduğu gibi Teknik İşler Direktörü olarak çalıştığını, BÇM müfettişlerince yapılan incelemede müvekkili şirkette 13.06.1996- 01.12.2000 tarihleri arasında ... İş Kanunu'na tabi olarak çalışan gemi adamlarının 58 kişi olarak tespit edildiğini, davacının aynı tarihlerde işyerinde çalışmasına rağmen BÇM müfettişleri tarafından ... İş Kanunu'na tabi olması gerekenler listesinde adının belirtilmediğini, davacının tüm haklarının eksiksiz olarak ödendiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda alınan hesap raporuna itibar edilerek, davacının fiilen yapmış olduğu görev itibariyle 4857 sayılı Yasa'ya tabi olduğu, ihtilafın 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak çalışan bir işçiye taraf anlaşması ile 854 sayılı ...

İş Kanunu hükümlerinin uygulanacağını serbestçe belirleyip belirlemeyeceği noktasında toplandığı, iş hukukunun işçiyi koruma amacı ve sosyal politika gereği işçinin değil, işverenin sözleşme serbestisinin kısıtlanmış bulunduğu, bunun doğal sonucu olarak İş Kanunu'nun emredici hükümlerinin etkilenmiş olduğu, ancak buyuruculuğun mutlak değil, nisbi olduğu,

emredici hükümlerin işçilere bahşettiği haklar ve işverenlere yüklediği borçların bir asgari sınırı gösterdiği için bu sınırın altına hiçbir zaman inilemeyeceği, fakat sınırın aşılarak işçiye daha fazla haklar verilmesine ve işverene daha ileri derecede borçlar yüklenmesine bir engel bulunmadığı, dava konusu olayda talep edilen yıllık izin ücreti yönünden 4857 sayılı Yasa ve 854 sayılı Yasa'nın karşılaştırılmasında 854 sayılı ...

İş Kanunun işçiye daha fazla haklar getirdiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından cevap nedenleri ile temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Uyuşmazlık gemiadamı olmayan, ancak gemi işletmeciliği faaliyeti yürüten işyerinde 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında Genel Müdür Yardımcısı olarak çalışan davacı işçinin Yönetim Kurulu kararı ile ... İş Kanunu kapsamında çalıştığının kabul edilmesinin, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında çıkartarak ... İş Kanunu kapsamına girip girmeyeceği ve davacının daha lehe hüküm getirmesi nedeni ile ... İş Kanunu’ndaki izin sürelerinden yararlanıp yararlanmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Belirtmek gerekir ki iş hukukunda öngörülen normatif hükümler mutlak emredici hüküm değil ise işçi lehine genişletilebilir. Nispi emredicilik kuralı olarak da bilinen bu olgu nedeni ile işçiye yasadan öngörülen haklar arttırılarak verilebilir. Örneğin izin süresi sözleşme ile arttırılabilir. Keza işçiye kapsamında olmadığı yasadaki haklar lehe ise nispi emredicilik kuralı kapsamında açıkça düzenlenmesi koşulu ile verilmesinde kural olarak bir sakınca yoktur. Ancak belirtildiği gibi nispi emredicilik kuralı uyarınca hak lehe genişletilerek verilir. Bir kanun kapsamında çalışan kişiye, tek taraflı olarak başka bir kanunun uygulanacağının kararlaştırılması, o kişinin tabii olduğu kanunu değiştirmez.

Somut uyuşmazlıkta gemiadamı olmayan ve genel müdür yardımcısı olarak çalışan davacı 1996 yılında işe girmiş, yıllık ücretli izinlerini 4857 sayılı İş Kanunu’na göre kullanmış ve emekli olduğunda da kalan izin süresi 4857 sayılı kanun kapsamında belirlenerek ödenmiştir. Davacı 2004 yılında yönetim kurulunun aldığı tek taraflı karar ile kendisinin başlangıçtan itibaren ...

İş Kanunu kapsamında çalıştığının kabul edildiğini ve yıllık izinlerinin bu kanuna göre hesaplanması gerektiğini iddia etmiştir. Açıklandığı gibi yönetim kurulunun bu kararı davacının tabii olduğu kanunu değiştirmez. Davacının ... İş Kanunu kapsamında girmediği ve gemiadamı olarak gemi işyerinde çalışmadığı sabittir. Açıkça anılan kararda davacıya ... İş Kanunu’ndaki izin sürelerinin uygulanacağı da öngörülmediğinden, davacının ...

İş Kanunu’ndaki izin sürelerinden yararlanması olanağı bulunmamaktadır. Davanın reddi yerine yazılı şekilde kabulü hatalıdır.