Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2011/39055 K.2013/29361

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, müvekkilinin yaşlılık aylığı almaya hak kazanmak (Emeklilik) suretiyle işten ayrıldığını ileri sürerek, kıdem tazminatı ile TİS'den kaynaklanan yakacak, yiyecek, aile, ek gıda, kırtasiye, giyim, ikramiye ve bayram harçlığı v.s gibi sendikal haklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davanın haksız ve yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davacının 1475 Sayılı İş Kanunu Madde 14/1'de yer alan koşullardan sigorta prim ödeme gün ve sayısı ile sigortalılık koşulunu yerine getirmiş ise de, bu hususları belgeleyen bir yazıyı ilgili ...'dan alarak davalı işverene vermediğinden kıdem tazminatına hak kazanmadığı gerekçesiyle işbu istemi reddedilmiş olup.

TİS'den kaynaklanan talepler yönünden ise, davacı işçinin 27/10/2008 tarihinde Belediye İş Sendikasına üye olduğu, Belediye İş Sendikasının 20/10/2010 tarihli yazısına göre davalı işveren ile Belediye İş Sendikası arasında 2006-2009 yıllarını kapsayacak şekilde bağıtlanmış bir toplu iş sözleşmesinin bulunmadığı; akdedilen toplu iş sözleşmesinin 01/01/2010-28/02/2011 yürürlük tarihli olduğu bildirildiğinden davacı işçinin iş sözleşmesinin sona erme tarihi 13/02/2009 olduğu dikkate alındığında davacının, davalıdan TİS' ten kaynaklanan herhangi bir ücret eki alacağının bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davacı temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- İş sözleşmesinin işçi tarafından yaşlılık aylığı tahsisi amacıyla feshedilip feshedilmediği ve buna göre kıdem tazminatı hakkının doğup doğmadığı konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 120 nci maddesi yollamasıyla, halen yürürlükte olan 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının dördüncü bendinde, işçinin bağlı bulunduğu kurum veya sandıktan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla ayrılması halinde, kıdem tazminatına hak kazanılabileceği hükme bağlanmıştır.

O halde anılan hüküm uyarınca, fesih bildiriminde bulunulabilmesi için işçinin bağlı bulunduğu kurum veya sandıktan yaşlılık, emeklilik, malullük ya da toptan ödemeye hak kazanmış olması şarttır. Bundan başka işçinin bağlı bulunduğu kurum ya da sandığa bahsi geçen işlemler için başvurması ve bu yöndeki yazıyı işverene bildirmesi gerekir.

Böylece işçinin yaşlılık, emeklilik, mamullük ve toptan ödeme yönlerinden bağlı bulunduğu mevzuata göre hak kazanıp kazanmadığı denetlenmiş olur. Öte yandan işçinin, sosyal güvenlik anlamında bu hakkı kazanmasının ardından, ilgili kurum ya da sandığa başvurmaksızın kıdem tazminatı talebiyle işyerinden ayrılması ve bu yolla hakkın kötüye kullanılmasının önüne geçilmiş olur.

İşçi tarafından bağlı bulunduğu kurum ya da sandıktan tahsise ya da tahsis yapılabileceğine dair yazının işverene bildirildiği anda işverenin kıdem tazminatı ödeme yükümü doğar. Faiz başlangıcında da bu tarih esas alınmalıdır.

Somut olayda, davacının işyerinden ayrılma sebebinin emekliliğe hak kazanmasından ileri geldiği, bu sebeple 13/02/2009 tarihinde fiilen işyerinden ayrıldığı, 19/02/2009 tarihinde emekli aylığı almak için ...'na başvuruda bulunduğu ve 01/03/2009 tarihinden itibaren de kendisine yaşlılık aylığı bağlandığı,

davacının, davalıya Noterden keşide ettiği (17/08/2009 tarihli) ihtarname ekinde ...'nun ilgili yazısını ekleyerek kıdem tazminatı ve diğer yasal ödencelerinin ödenmesini talep ettiği (Ve işbu ihtarnamenin 20/08/2009 tarihinde davalıya tebliğ edildiği) anlaşılmakla, yerel Mahkemece davacının kıdem tazminatı isteminin (İhtarnamenin davalıya tebliğ edildiği 20/08/2009 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi işletilmek suretiyle) kabulüne karar verilmesi gerekirken reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.