Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2011/45527 K.2013/31298

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılardan... Türkiye İplik San. A.Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin davalının işyerinde alt işveren olarak çalışan ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ nde 10/11/2004 tarihinde çalışmaya başladığını, iş akdinin ekonomik kriz neden gösterilerek haksız ve geçersiz olarak 28/05/2009 da sona erdirildiğini, davacının depo sorumlusu olarak çalıştığını, aylık net 890.00 TL maaş aldığını, kendisine kıdem, ihbar tazminatları, fazla mesai, ücret alacakları ve resmi tatil alacaklarının ödenmediğini iddia ederek, bu kalemlerin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...Ş. vekili, davalı şirket... Türkiye İplik San. A.Ş. ile diğer davalı şirket ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında alt işverenlik ilişkisi olmadığını, ikisi arasında 01/04/2006 tarihinde distribütörlük sözleşmesi imzalandığını, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ nin sözleşmeye istinaden Türkiye’ nin belirli bölgelerinde davalı ...Ş.’ nin ürettiği emtiayı satın alarak pazarladığını, dolayısıyla ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi çalışanlarıyla davalı ...Ş. arasında iş akdi olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı şirkete usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen duruşmalara katılmamış, yazılı savunmada da bulunmamıştır.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı ...Ş. vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde, işveren bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişi ya da tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar olarak açıklanmıştır. O halde asıl işveren alt işveren ilişkisinden söz edilebilmesi için öncelikle mal veya hizmetin üretildiği işyeri bulunan bir işverenin ve aynı işyerinde iş alan ikinci bir işverenin varlığı gerekir ki asıl işveren alt işveren ilişkisinden söz edilebilsin. Alt işverenin başlangıçta bir işyerinin olması şart değildir. Alt işveren, işveren sıfatını ilk defa asıl işverenden aldığı iş ve bu işin görüldüğü işyeri nedeniyle kazanmış olabilir.

Distribütörlük anlaşması ise, üretici/ithalatçı firma ile bu firmanın ürünlerinin yurtiçinde/ yurtdışında dağıtımını veya pazarlamasını sağlayacak firma arasında yapılan bir anlaşma türüdür. Esası, tedarikçiden alınan malların anlaşma kuralları çerçevesinde tekrar satılmasıdır.

Distribütörün yaptığı anlaşmalar, tedarikçi firmayı bir yükümlülük altına sokmamaktadır. Bu kapsamda distribütörler, ürün satış anlaşmalarını kendi adına yapmaktadır. Satışı da tedarikçiden bağımsız olarak kendi adına yapar.

Distribütörlük sözleşmelerinin amacı temel olarak; iki kuruluş arasındaki ilişkiyi tanımlamak, bu ilişkiyi hukuki temellere oturtmak, ticari hedefleri ve çalışma şekillerini belirlemek, çıkabilecek anlaşmazlıkların nasıl çözümlenebileceğini göstermektir.

Firmaların taraf olacakları bu türden anlaşmalarda, anlaşmanın tanımı yani yapılan anlaşmanın bir distribütörlük anlaşması olduğu belirtilmelidir. Bu anlaşmalar, amaç ve kapsam bakımından, konusu alım-satım olan diğer anlaşmalardan daha detaylı bir düzenleme gerektirdiğinden, anlaşma koşullarının taraflarca titizlikle incelenerek belirlenmesi gereklidir. Doğabilecek anlaşmazlıkları önlemek için anlaşmanın mümkün olduğunca detaylı şekilde yazılı hale getirilmesi önem arz etmektedir.

Somut olayda, davalı ...Ş. ile diğer davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında distribütörlük sözleşmesi mevcut olup, ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ nin... Türkiye İplik San. A.Ş.’ den aldığı malları tespit edilen bölgede satan firma olup arada alt işverenlik sözleşmesi mevcut değildir.

Bu nedenle şirketler arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunmadığından ve davacının ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ nin işçisi olduğu anlaşıldığından, işçilik alacaklarından ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tek başına sorumludur. Coats Türkiye İplik San. A.Ş. şirketine husumet yöneltilemeyeceğinden... Türkiye İplik San. A.Ş. hakkında davanın reddi gerekirken kabulü hatalıdır.

F) Sonuç: