Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2011/52573 K.2014/2255

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi .. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A)Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kuruma bağlı Yenimahalle Atatürk İlköğretim Okulu ana sınıfında bakıcı anne olarak 01.09.1997’de çalışmaya başladığını, çalışmasının (yaz tatillerine denk gelen 1 Temmuz ila 1 Eylül tarihleri arası hariç olmak üzere) işten çıkarıldığı 31.03.2010 tarihine kadar devam ettiğini iddia ederek kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ve asgari geçim indirimi alacaklarının faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Vali yardımcısı cevap dilekçesinde, davacının 26.03.2010 tarihinde dilekçe vererek sağlık nedenlerinden dolayı 31.03.2010 tarihinde okuldaki görevini bırakmak istediğini bildirdiğini, bu durumda davacının kendi isteği ile işten ayrıldığını, fiilen çalıştığı sürede sigortasının yatırıldığını, bütün ücretlerinin ödendiğini, idarede alacağının kalmadığını, husumetin Yenimahalle Kaymakamlığı ve Bakanlığa yöneltilmesi ve valiliğin hasım mevkiinden çıkarılması gerektiğini savunmuştur.

Müdür Başyardımcısı, 26.03.2010 tarihinde 09.00 sıralarında davacının memur odasına gelerek 1-2 gündür sancısı olduğunu söylediğini, bu durumda çalışamayacağını gerekçe göstererek istifa edeceğini belirten dilekçesini sunduğunu, dilekçeyi memur odasında bulunan sözleşmeli personel Y.A.. ile beraber yazdıklarını ve kendi özgür iradesi ile imzaladığını, işten ayrılmak istediğini belirten konuşmasına ana sınıfı öğretmeni G..

I..’ın şahit olduğunu, bu dilekçeden yaklaşık 3-4 saat sonra davacının aniden rahatsızlandığını ve okul idaresi ve ana sınıfı öğretmenleri tarafından hemen ambulans çağırılarak hastaneye sevkine yardımcı olunduğunu, mesai saatlerinin 07.30’da başlayıp 18.00’da bittiğini, bu çalışma koşullarını bilerek işe girdiğini, hizmet alımı ile çalıştırılan tüm personelin tatil dönemlerinde işten çıkarılıp, eğitim öğretim yılında tekrar işe başlatıldığını, hizmet alımı yolu ile çalıştırılan personelin ayrı bir izni olmayıp, normal tatil günlerinde izin kullandıklarını, davacının da bu izinlerini kullandığını,

dava dilekçesi okula ulaştığında telefon açılarak dava açmasının gerekçesi sorulup okula gelmesinin istendiğini, davacının okula gelemeyeceğini ve bir daha da telefonla aranmamasını istediğini, bunun üzerine bir daha aranmadığını davacının ana sınıfı anneliğinden istifa ettikten sonra çalışma koşulları daha rahat olan Türk Telekom’a gireceğini söylediğini, referans istediğini, iyi niyet çerçevesinde bu referansın verildiğini savunmuştur.

C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile kıdem tazminatının tahsiline (200 TL), ihbar tazminatı, yıllık izin, AGİ ve fazla mesai taleplerinin reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

Bir kişinin belli bir davada gerçekten davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı hususu usul hukuku değil, dava konusu hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk meselesidir. Bir davanın tarafları o davada gerçekten taraf sıfatına sahip değilse, mahkeme dava konusu hakkın esasına girip karar veremez. Davayı sıfat yokluğundan reddetmesi gerekir. Davacı olma sıfatı dava konusu hakkın sahibine davalı sıfatı ise sübjektif hak kendisinden istenebilecek kişiye aittir. Kuşkusuz bu hak sözleşmeden, haksız fiilden, sebepsiz iktisaptan veya kanundan doğabilir.

Bir alacak davasında davalı olma sıfatı o alacağın gerçek borçlusuna aittir. Alacak davası, o alacağın gerçek borçlusundan başka bir kişiye karşı açılırsa, dava konusu alacağın mevcut olmadığından dolayı değil, davalının davalı sıfatına sahip olmadığından dolayı reddedilir.( Hukuk Muhakemeleri Usulü, Prof. Dr. Baki Kuru, I. Cilt, s. 1159)

Taraf sıfatı dava şartı değildir. Ancak taraf sıfatı itiraz niteliğinde olduğundan hakim diğer itirazlar gibi dosyadan anlaşılabildiği sürece resen dikkate alır.( Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, I. Cilt, s. 1195; Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez - Prof. Dr. Oğuz Atalay - Prof. Dr. Muhammet Özekes Medeni Usul Hukuku Temel Bilgiler , s. 214)

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 124. Maddesi ile bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkün olduğu, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilebileceği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde hâkimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebileceği düzenlenmiştir.

Hasımda yanılma halinde taraf değişikliği karşı tarafın muvafakati ile gerçekleştirilebilirken maddi hata bulunması, dürüstlük kuralına aykırı olmaması veya hasımda yanlışlığın kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde ise karşı tarafın muvafakati aranmaksızın hakim tarafından kabul edilmek suretiyle yapılabilmektedir.

Somut olayda, davacı davasını Ankara Yenimahalle Atatürk İlköğretim Okuluna izafeten Ankara Valiliği’ne karşı açmıştır. Mahkemece anılan davalı aleyhinde yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Mahkemece davacının davasını doğru hasım olan Milli Eğitim Bakanlığına yöneltmesi için işlem yapılması gerekirken, davada taraf sıfatı bulunmayan (Ankara Yenimahalle Atatürk İlköğretim Okuluna izafeten) Ankara Valiliği aleyhinde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F)Sonuç: