Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2011/5845 K.2013/12891

Dava

Taraflar arasındaki, kıdem tazminatı, izin ücreti, hafta tatili ücreti, ücret alacağı ile prim alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalılar avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 30.04.2013 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü yapılan tebligata rağmen taraflar adına kimse gelmediğinden incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı işçi, davacının davalı şirketler bünyesinde 2008/Haziran tarihinden beri eğitim setlerinin tanıtım ve satış işini yapmak üzere asgari ücret+performansa göre prim esasına göre eğitim danışmanı olarak çalışmakta iken taraflar arasında satılan her eğitim seti üzerinden satış bedelinin %30’unun prim olarak ödeneceği kararlaştırıldığı halde çalışmaya başladığı tarihten itibaren hak ettiği ücretlerinin zamanında ve tam olarak ödenmemesi ücret ve prim alacaklarından sürekli olarak çeşitli adlar altında haksız ve dayanıksız kesintilerin yapılması ücret alacağının dahi ödenmemesi ve sürekli borçlu durumunda gösterilmesi üzerine 14.04.2010

tarihinde noterden gönderdiği ihtarname ile iş sözleşmesini haklı olarak feshettiğini ileri sürerek, kıdem, izin, hafta tatili ücreti, ücret ve prim alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı işveren, davacının 08.08.2008 tarihli protokolde de açıklandığı gibi eğitim danışmanı olarak değil pazarlama elemanı olarak sürekli iş sözleşmesi ile asgari ücretle çalıştığını şirketin öngördüğü performansı gösterip her ay 15 adet eğitim seti ya da bedel yönünden eşdeğer miktarda diğer ürünlerden satış yaparak iki yıl sonunda 360 adete ulaşıp bunlardan iade olmadığı takdirde 2008 model Megan marka aracın performans primi olarak verileceğinin kararlaştırıldığını ancak taahhüt etmiş olduğu kotaya hiçbir şekilde ulaşamadığı için prim alacağının doğmadığını ve protokol gereği kotasını tutturamayan davacının iki yıllık süresi dolmadan

20.11.2009 tarihinde kendi isteği ile işten ayrılıp şirketteki tüm hak ve alacaklarını aldığına ilişkin 22.12.2009 tarihli ibranameyi onayladığını, buna rağmen kendisindeki aracı teslim etmediğini ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacının ücret ve prim alacağı ödenmediği için ve yıllık izin kullanmadığı için iş akdini feshettiği gerekçesiyle hafta tatili ücreti dışında kalan taleplerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı yasal süresi içinde davalılar temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2 –Davacı işçi 14.04.2010 tarihli dilekçeyle iş sözleşmesini haklı olarak feshettiğini ileri sürmüş ve fesih yazısında ödenmeyen ücret, pirim, fazla çalışma, bayram ve genel tatil ücretleri ile eksik ödenen sigorta primine dayanmıştır.

Dosyaya davacı işçinin 10.12.2009 tarihinde istifa ettiğine ve yasal haklarının 22.12.2009 tarihinde ödendiğine dair ibraname de sunulmuştur. Davalı işveren davacının istifa suretiyle ayrıldığı tarihten sonraki satışların davalı şirketler yerine ...Yayıncılık firmasına ait olduğunu savunmuştur.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı işçinin 10.12.2009 tarihinden sonra da davalı adına satışlara devam ettiği belirtilerek çalışırken alınan istifa ve ibranameye değer verilmemiştir. Mahkemece kararın gerekçesinde bu yönde bir değerlendirme yapılmamıştır.

Davacının istifa tarihi sonrasında fiilen satış yaptığı şirket ile davalılar arasındaki bağlantı mahkemece araştırılmış değildir. Bu yönde gerekli araştırmaya gidilmeli ve sonucuna göre davalılar yönünden istifa ve ibra beyanının geçerliliği tartışılmalıdır. Konuyla ilgili olarak eksik incelemeyle karar verilmesi hatalıdır.

3- Davacı işçi asgari ücret ve prim esasına göre çalıştığını ileri sürmüş ve prim oranını da satış bedelinin % 30’u olarak açıklamıştır. İşverene gönderdiği ihtarnamede ödenmeyen ücret ve pirimler sebebiyle 30.000 TL alacaklı olduğunu belirtmiştir.

Dosyada yer alan iş sözleşmesinde ücret miktarı belirtilmediği gibi primden de söz edilmemiştir. Taraflar arasında ayrıca imzalanan pirim sözleşmesinde ise davacının 24 aylık sürede 360 eğitim seti satması durumunda belli koşullarda üzerine zimmetlenen aracın devrinin verileceği kararlaştırılmıştır. Davacının belirtilen süreyle çalışmadığı ve kararlaştırılan sayıda satış yapmadığı açıktır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının satış bedeli üzerinden % 30 prim uygulamasını kanıtlayamadığı belirtilmekle birlikte işverene gönderilen ihtarnamede açıklanan 30.000TL prime hak kazandığı açıklanarak hesaplamaya gidildiği görülmektedir.

Dosya içeriğine göre davacının satışların yüzdesi olarak satış primine hak kazandığı kanıtlanamadığı gibi, 30.000TL tutarında primin varlığı da ispatlanamamıştır. Davacı tanıklarının bu yönde beyanları olmadığı gibi, davacının soyut iddiasından başka delil bulunmamaktadır. Ancak davacı işçiye çalışma süresi içinde yapılan toplam ödemeler asgari ücretin üzerinde olup aradaki farkın prim olduğu kabul edilmeli, yukarıdaki bent uyarınca yapılacak inceleme sonucuna davacının kıdem tazminatına hak kazanması durumunda hesaplama asgari ücret ve işçinin banka hesabına ödenmiş olan pirim tutarına göre belirlenmelidir.

Kanıtlanamayan eksik prim ve ücret taleplerinin de reddine karar verilmelidir.