Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2011/8665 K.2013/12927

Yerel mahkeme, ispatlanmayan davanın reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 2007 yılı içerisinde İş Kanununa tabi olarak davalının mali müşavirlik bürosunda muhasebeci olarak çalıştığını, çalıştığı süre boyunca işverence SGK’ya bildirilen miktardan farklı bir ücret aldığını, işe giriş tarihinin aylar sonra ge olarak bildirildiğini, davacının yaptığı işin mükelleflerin devletten alacağı KDV iade raporlarının hazırlanması ve takibi gibi büyük hassasiyet gerektiren hata yapılması halinde şahsi tazminatın konu olacağı işlerden olduğunu,

bu nedenlerle ve ayrıca İş Kanununun işi lehine verdiği birtakım hakların ihlali sonucu işveren davalının karşılaşacağı muhtemel davaları engellemek amacıyla davacının işe başlamadan önce teminat amacıyla işverene senet verdiğini, işçi işveren ilişkisinde işverenin sosyal ve ekonomik bakımdan güçlü olması ve işçi davacının acil işe ihtiyacının bulunması gibi nedenlerle iş bu teminat senedinin işverene verildiğini, senedin işe başlamadan önce teminat amacıyla verildiği,

bu uygulamanın işverence yapılageldiğinin tanıklarla ispat edileceğini, dava konusu senedin icra müdürlüğü dosyası ile işleme konulduğunu, bunun üzerine müvekkilinin Muğla Cumhuriyet Savcılığına başvurarak davalı aleyhine şikayette bulunduğunu iddia ederek davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, senedin iptaline, icra takibinin durdurulmasına ve davalının % 40’tan aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının müvekkili yanında 2007 Ocak ayında işe başladığını, 2007 Haziran ayında da işten ayrıldığını, senedin tanzim tarihinin 08.03.2007 olduğunu, davacının işe başlamasından 2 ay sonra verildiğinin ortaya çıktığını, davacının kendi beyanları ile kendi iddiasını yalanladığını, bir senedin teminat senedi olarak verildiğinin kabul edilebilmesi ve bu iddianın dinlenebilmesi için senet içeriğinde bu senedin ihdas nedeninin teminat amaçlı olarak verildiğini gösterir ifadelerin yer alması veya senet metninde teminat içindir gibi kelimelerin yer alması gerektiğini,

davaya konu senedin ne üzerinde ne de senet metni içeriğinde bu senedin teminat amacıyla düzenlendiği ve bu amaca mahsus olarak verildiğine dair hiçbir kayıt bulunmadığı gibi, bu amaca yönelik tek bir beyanın dahi senet metninde yer almadığını, MK madde 6 gereği bu iddiasını ispatlaması gerektiğini, ispat yükü kendisine düşen tarafın bu iddiasını HUMK madde 290 gereğince sadece yazılı belgelerle senedin teminat senedi olarak verildiğinin ispat edilebileceğini, bu iddiaya ilişkin tanık dinletmesine muvafakat etmediklerini, davacının şikayeti üzerine kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğini savunarak davanın reddine,

müvekkili lehine asıl alacağın % 40’ından aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davaya konu senet metni içeriğinde bu senedin teminat amacıyla düzenlediği ve bu amaca mahsus olarak verildiğine dair hiçbir kayıt bulunmadığı gibi, bu amaca yönelik tek bir beyanın dahi senet metninde yer almadığı, bir senedin teminat senedi olarak verildiğini iddia eden tarafın da MK madde 6 gereğince bu iddiasını ispatlamadığı gibi, yemin teklif etmeyeceğini beyan ettiği gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine, asıl alacak tutarı 20.000 TL'nin % 40 oranında icra tazminatının davacıdan alınarak, davalıya verilmesine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Kural olarak senet sebepten mücerrettir. Ticaret Hukuku hükümlerine dayalı senetlerin, teminat kaydı içerdiğinde, poliçe, bono veya çek olsun vasfını kaybettiği, geçerli olmadığı bilinmektedir.

İşçi ve işverenin taraf oldukları iş ilişkisinde başlangıçta işe girerken, bazı iş kollarında işverenin teminat amacı ile bu tür senetler aldığı uygulama ile anlaşılmaktadır. Kuşkusuz bu durumun kanıtlanması halinde bu şekilde alınan senet, teminat senedi niteliğinde sayılmalıdır. Diğer taraftan, İş Hukuku; işçi ve işveren ilişkisinde, işverenin sosyal ve ekonomik bakımından güçlü olması, işçinin korunması ve işçi lehine yorum ilkeleri dikkate alınarak, sözleşme hukuku alanında ayrılmış ve farklı kurallar getirerek gelişmiştir. Bu nedenle iş hukukunda, düzenlenen belgelere karşı işçi lehine tanık dinletilmesi yoluna gidilmektedir.

Somut olayda;

Mahkemece, davaya konu senet metni içeriğinde bu senedin teminat amacıyla düzenlediği ve bu amaca mahsus olarak verildiğine dair hiçbir kayıt bulunmadığı gibi, bu amaca yönelik tek bir beyanın dahi senet metninde yer almadığı, bir senedin teminat senedi olarak verildiğini iddia eden tarafın da MK madde 6 gereğince bu iddiasını ispatlamadığı gibi, yemin teklif etmeyeceğini beyan ettiği gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine, asıl alacak tutarı 20.000 TL'nin % 40 oranında icra tazminatının davacıdan alınarak, davalıya verilmesine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere iş hukuku uygulamasında belgelere karşı işçi lehine tanık dinlenebileceği hem HGK.nun hemde Dairemizin istikrarlı uygulaması olup, Mahkemece tanıklar dinlenip, deliller toplandıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

Ayrıca, dosya içeriğinden icra takibinin durup durmadığı anlaşılamamaktadır. İcra takibinin durup durmadığı kesin olarak saptanıp, İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesindeki koşullar değerlendirilmeden yazılı şekilde davalı lehine % 40 icra tazminatına hükmedilmesi de ayrıca bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: