Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/14637 K.2014/18134

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılardan D.. M.. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesininemeklilik sebebiyle sona erdiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile yıllık izin, hafta tatili ve ulusal bayram-genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı DHMİ Genel Müdürlüğü vekili, müvekkili kurumun ihale makamı olduğundan kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı şirket ise cevap dilekçesi sunmamıştır.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı kurumun asıl işveren davalı şirketin ise alt işveren olduğu, davacının iş sözleşmesinin emeklilik sebebiyle sona erdiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı DHMİ Genel Müdürlüğü vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı DHMİ Genel Müdürlüğü'nün aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında, kıdem tazminatında faiz başlangıcı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yaşlılık, malullük aylığı ya da toptan ödeme almak için işyerinden ayrılma halinde, işçinin bağlı bulunduğu kurum ya da sandığa başvurduğunu ve yaşlılık aylığı bağlandığını belgelemesi şarttır. Bu halde faiz başlangıcı da anılan belgenin işverene verildiği tarihtir.

Somut olayda, davacıya yaşlılık aylığı bağlandığına dair SGK'dan alınmış bir yazının davalılara tevdi edildiğine dair bir evraka dosya içinde rastlanılamadığından kıdem tazminatında faiz başlangıcının dava tarihi yerine fesihten itibaren başlatılması hatalıdır.

3- Taraflar arasında ıslah dilekçesi ile artırılan miktarlara yönelik olarak yapılan zamanaşımı itirazı noktasında da uyuşmazlık bulunmaktadır.

Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve "alacağın dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır.

Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu incelemesi mümkün değildir.

Zamanaşımı, bir maddi hukuk kurumu değildir. Diğer bir anlatımla zamanaşımı, bir borcu doğuran, değiştiren ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, salt doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır. Bu bakımdan zamanaşımı alacağın varlığını değil, istenebilirliğini ortadan kaldırır. Bunun sonucu olarak da, yargılamayı yapan yargıç tarafından yürüttüğü görevinin bir gereği olarak kendiliğinden göz önünde tutulamaz.

Borçlunun böyle bir olgunun var olduğunu, yasada öngörülen süre ve usul içinde ileri sürmesi zorunludur. Demek oluyor ki zamanaşımı, borcun doğumu ile ilgili olmayıp, istenmesini önleyen bir savunma olgusudur. Şu durumda zamanaşımı, savunması ileri sürülmedikçe, istemin konusu olan hakkın var olduğu ve kabulüne karar verilmesinde hukuksal ve yasal bir engel bulunmamaktadır.