Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/17798 K.2014/19552

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait işyerinde çalışırken iş sözleşmesinin işverence haksız şekilde sendikal nedenle fesh edildiğini, feshi öncesi davalı işverenin sendikalı işçiler ile sendikasızlar arasında ayrım yaptığını ve sendikaya üye olmayan işçilere Haziran 2006 yılından itibaren aylık net 110,00 TL tutarında fazladan ücret ödemesi yaptığını, bu ödemenin bordrolara yansıtılmadan vardiya şefleri tarafıından elden verildiği ve bu suretle işyerinde sendika üyesi olan işçiler ile sendikasız işçiler arasında ayrım yapıldığının tespit edildiğini,

bu uygulamanın 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesi 3. fıkrasında yer alan hükümlere aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek sendikasız işçilere elden ödenen aylık 110,00 TL ücretin 11 aylık toplamı ile İş Kanunun 5. maddesinde belirtilen 4 aya kadar ücret tutarındaki tazminatın tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı, 2008 yılında verilen kararlardan anlaşılacağı üzere davacının sendikal tazminatını aldığı gibi kıdem ve ihbar tazminatlarını da aldığını, eşit davranma borcuna aykırı işveren davranışının sendikal nedene dayalı bir ayrımcılık oluşturuyorsa İş Kanununda öngörülen ayrım tazminatı değil Sendikalar Kanununda öngörülen sendikal tazminatın söz konusu olacağını, bu nedenle istenen tazminat ile yapılan elden ödemeye ilişkin açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, işverenin sendika üyesi olan ve olmayan işçiler arasında İş Sözleşmesi'nin (ücret) şartlarının uygulanmasında ve İş Sözleşmesi'nin sona erdirilmesinde farklı uygulama yaparak sendika üyesi olmayan veya sendika üyeliğinden ayrılan işçilere yapılan ancak davacı işçiye ve aynı durumda bulunan diğer işçilere objektif, somut veya hukuki herhangi bir gerekçe bildirilmeksizin verilmeyen aylık net 110,00 TL'nin davacı işçiye verilmesi gerektiği, bu farklılığın "eşit davranma ilkesine" aykırılık oluşturduğu,

işverenin eşitlik ilkesine aykırı uygulamasının fesih tarihinden 11 ay kadar uzun bir süre önce gerçekleşmiş ve devam etmiş olduğu, işverenin bu tür farklı yani ilave ücret ödeme uygulaması yapmayıp sadece fesihte sendikal nedene de dayanabileceği, buna aykırılığın 4857 sayılı İş Yasasının 5. maddesine göre ayrıca tazminat ödenmesini gerektireceği, gerekçesi ile davanın kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davalı taraf temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Uyuşmazlığın yasal dayanağını oluşturan 4857 sayılı İş Kanunun 5. maddesinde, iş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayırım yapılamayacağı, işverenin esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçi karşısında kısmî süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamayacağı, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde,

cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlemde bulunamayacağı, aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştıramayacağı, iş ilişkisinde veya sona ermesinde yukarıdaki sayılan bu hükümlere aykırı davranıldığında işçinin dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminat ile başka yoksun bırakıldığı haklara ilişkin talepte bulunabileceği ve 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesi hükümlerinin saklı olduğu belirtilmiştir

Somut olayda davacı işçinin iş sözleşmesinin feshi üzerine açtığı işe iade davasında feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine ve bir yıllık ücreti tutarında sendikal tazminata hükmedildiği kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği görülmüş olup işe iade davası sonucunda verilen işe başlatmama tazminatının sendikal nedene dayalı fesih gerekçesiyle bir yıllık ücret olarak belirlendiği dikkate alındığında işverenin sendikalaşmaya karşı olan bu eylemi için yasal bir yaptırıma maruz kaldığı artık aynı sebep için ikinci defa tazminat ödeme durumunda bırakılmasının mümkün olmadığı düşünülmeden yazılı şekilde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesine göre tazminata karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: