Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/24137 K.2014/19808

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A)Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2001 yılından itibaren K.-İŞ sendikasında üye ve 2009 tarihinden itibaren de yönetim kurulu üyesi olduğunu, İşe giriş tarihinin daha eski tarihlere dayandığını, 18.01.2011 tarihinde hizmet ilişkisinin işveren tarafından feshedildiğini, davacının değişik tarihlerde ücretsiz izne gönderildiğini, ancak sendikada görevi olmasına rağmen ücretsiz izne gönderilmesinin TİS hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, bu durumu engelleyen sözleşmede hüküm bulunduğunu, sendika aktif yöneticisinin ücretsiz izne gönderilmesinin yasaklandığını, ücretsiz izinde geçen zaman için 5.000 TL tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B)Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının sendika yöneticisi olduğundan bahisle Toplu İş Sözleşmesine konulan hüküm gereği ücretsiz izne çıkartılması imkânı olmadığı yönlü iddianın kabul edilebilir bir yönü bulunmadığı gibi TİS'nde yapılan böylesi bir düzenlemenin hiçbir geçerliliğinin de bulunmadığını, ücretsiz izin konusunda mevcut iş yasasında da herhangi bir düzenleme olmayıp ücretsiz izin hususu işçi muvafakatine bağlı bir uygulama olduğu,

kabul edilmemesi halinde işçi açısından bir takım itiraz yöntemleri olduğunu, davacının bu hususlarda hiçbir itirazının olmadığını, ücretsiz izin süresi boyunca uygulamaya tamamen sessiz kaldığını, bu durumun benimsendiği anlamında kabul edilmesini, ücretsiz izin uygulamasının kooperatifin içerisinde düştüğü ekonomik çıkmaz ve iflas nedeniyle yapıldığını, bu uygulamanın tüm personeli kapsar şekilde uygulandığını, aksi hareketin Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, davacının iddiasının aksine ücretsiz izin döneminde davacının sendika yöneticiliği sıfatı bulunmadığını,

bu dönemde davacının herhangi bir çalışması bulunmadığından ücret talebinde bulunması imkânı da olmadığını, işten ayrılır iken kendi el yazısı ile ibraname imzalayıp verdiğini, davacının ibraname metnine ve altındaki imzaya herhangi bir itirazının olmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. D)Temyiz: Kararı davalı yasal süresi içerisinde temyiz etmiştir. E)Gerekçe: Taraflar arasında davacı işçinin işveren tarafından ücretsiz izne ayrılması üzerine çalışılmayan döneme ilişkin ücretin tazminat olarak talep edilemeyeceği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda davacının işyerinde sendika disiplin kurulu üyesi olarak çalıştığı, davalı işveren tarafından 01.04.2010 tarihinde ücretsiz izne çıkarıldığı, bu tarihten 18.01.2010 tarihine kadar ücretsiz izinde olduğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur.

Taraflar arasındaki asıl uyuşmazlık; akdedilen Toplu İş Sözleşmesinde yer alan işyeri sendika temsilcisi olma teminatına bağlı olarak bu işçilerin ücretsiz izne çıkarılamayacakları kuralına aykırı olarak işverence ücretsiz izne çıkarılması halinde işçinin buna bağlı olarak ücret veya bu süreye ait ücreti tazminat olarak talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Davacı işçinin üye olduğu K.-İş Sendikası ile davalı işveren arasında akdedilen toplu iş sözleşmesinin 13 maddesinin başlığı "Sendika yönetici ve işyeri temsilcilerinin teminatı" olarak tanzim edilmiştir.

Adı geçen madde "Sendika temsilcileri bu sıfatlarından dolayı Yasa ve Toplu İş Sözleşmesi hükümleri çerçevesinde faaliyetleri nedeniyle, hizmet akitleri feshedilemez ve cezalandırılamaz, kadrolu olarak çalışan sendika yönetici ve temsilcileri ücretsiz izne çıkarılamaz." hükmünü amirdir. Bu madde ile işyeri sendika temsilcilerinin sendikal faaliyetleri nedeni ile ücretsiz izne çıkarılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu hüküm işverenin sendikal faaliyetler nedeni sendika temsilcisi işçileri ücretsiz izne ayırmamasına yönelik bir temenni hükmü olarak değerlendirilebilir. Toplu İş Sözleşmesine bakıldığında bu kurala uymamanın yaptırımı düzenlenmiş değildir. Bu nedenle davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.